وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
دانشگاه شهید بهشتی
دانشکده علوم زمین
گروه آموزشی جغرافیای انسانی
پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد M. SC
رشته/ گرایش جغرافیا و برنامه ریزی شهری- محیط زیست شهری
عنوان:
تحلیل پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی منطقه 22 تهران
استاد راهنما:
خانم دکتر ژیلا سجادی
استاد مشاور:
آقای مهندس حمید قربانی
خانم دکتر جمیله توکلی نیا
نویسنده:
کیومرث یارمرادی
نیمسال دوم تحصیلی 94- 1393
«این پایان نامه با حمایت شهرداری تهران (مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران) انجام پذیرفته است.»
تقدیم به :
به پدر و مادر عزیزم
به پاس تعبیر عظیم و انسانی شان از کلمه ایثار و از خودگذشتگان
به پاس عاطفه سرشار و گرمای امیدبخش وجودشان که در این سردترین روزگاران بهترین پشتیبان است
به پاس قلب های بزرگشان که فریاد رس است و سرگردانی و ترس در پناهشان به شجاعت می گراید
و به پاس محبت های بی دریغشان که هرگز فروکش نمی کند.
به عموی عزیزم
که همیشه در تمام مراحل زندگیم همراه و دوست من بوده است.

تقدیر و تشکر:
اکنون که به لطف خداوند باری تعالی این رساله را به اتمام رسانده ام بر خود لازم می دانم که از کلیه عزیزانی که در تدوین این مجموعه اینجانب را یاری و مساعدت نموده اند تشکر و قدردانی نموده و برای همه آنان از پروردگار سبحان، سلامتی، عزت و سربلندی آرزو نمایم. نمی توانم معنایی بالاتر از تقدیر و تشکر بر زبانم جاری سازم و سپاس خود را در وصف استادان خویش آشکار نمایم و هرچه که گویم کم گفته ام.
بر خود واجب می دانم ازاستاد راهنمای بزرگوارم، سرکار خانم دکتر ژیلا سجادی با نکته های دلاویز و گفته های بلند، صحیفه های سخن را علم پرور نمود. و به دلیل یاریها و راهنماییهای بی چشمداشت ایشان، چه در مراحل انجام پایان نامه و چه طی دو سال کارشناسی ارشدم که بسیاری از سختیها را برایم آسانتر نمود، تشکر و قدر دانی می نمایم.
از خانم دکتر جمیله توکلی نیا که با وجود مشغله کاری فراوان مشاوره این پایان نامه را پذیرفتند و نظرات ارزشمندی را ارئه نمودند و در انجام این تحقیق نقش انکارناپذیری داشتند تشکر و قدردانی نمایم.
از آقای مهندس حمید قربانی رئیس امور مناطق مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران،که مشاوره این پایان نامه را پذیرفته اند و با همکاری و مشاوره تاثیر گذار و مفید در تمام مراحل پایان نامه مرا یاری فرمودند، بسیار تشکر و قدردانی میکنم.
همچنین از آقای دکتر محمد تقی رضویان و آقای دکتر رحمت الله منشی زاده که داوری این پایان نامه را بر عهده گرفتند صمیمانه سپاسگزارم.
همچنین از مرکز مطالعات و برنامه ریز شهر تهران، بعنوان سازمان حمایت کننده این پایان نامه تشکر و قدردانی می کنم و حمایت این سازمان را موجب دلگرمی و پیشرفت پایان نامه خود می دانم . همچنین از دوستان عزیزم که مرا در حین نگارش این پایان نامه دلگرمی داده و با سخنان گرانبهایشان مرا برای انجام این پایان نامه مصمم تر کردند. خوشحالم این پایان نامه بهانه ای شد تا مراتب ارادت خود را به پیشگاه این بزرگواران ادا کنم.
دوستان گرامی: دانا شاویسی، احمد عالی محمدی، مرتضی حیدری، رضا کانونی، داودآلبوغبیش، فخر الدین نامجو و منوچهر یارمرادی تشکر و قدردانی می نمایم.

چکیده
در نیمه دوم قرن بیستم، بخصوص در سه دهه آخر آن، شهرها با سرعت زیادي گسترش یافته و کشورها با سرعت بیشتري به شهرنشینی و افزایش شهرها و جمعیت شهري خود دست زده اند. رویکرد صرف شهرسازی به ابعاد کالبدی- کارکردی شهر بدون توجه به ارزشها و اهداف اجتماعی و اقتصادی مترتب بر آن، فلسفه وجودی شهرها، به عنوان محلی برای زندگی را با تردیدهای جدی مواجه کرده است، به گونه ای که عمده انتقادات علیه این نوع برنامه ریزی، متوجه اهداف و ارزش های اجتماعی و کیفی و به عبارتی «قابل زیست بودن شهر» متمرکز شده بود. از آنجایی که بیش از نیم قرن از آغاز آپارتمان سازی در کشور می گذرد. دلایل زیاد و متفاوتی برای این موضوع بیان شده است؛ از جمله زیاد شدن جمعیت، کمبود زمین برای احداث خانه های تک واحدی، امنیت بیشتر در مجتمع های مسکونی، توان مالی شهروندان و بسیاری دلایل دیگر که بر افزایش آپارتمان سازی و توسعه ی آپارتمان نشینی تاثیر می گذارند. با توجه به وجود مجتمع های مسکونی و بلند مرتبه سازی های صورت گرفته در منطقه 22 تهران، هدف این تحقیق این بود که با مطالعات و انجام تحقیقاتی جامع در راستای پایداری اجتماعی، چارچوبی مناسب برای برنامه ریزی مجتمع های مسکونی جهت ارتقای تعلقات اجتماعی و کیفیت سکونت و دستیابی به شاخصهای توسعه پایدار اجتماعی را پیشنهاد کند. روش مطالعه در این پایان نامه توصیفی- تحلیلی است و با نگرش سیستمی پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی منطقه 22 تهران را مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت. جامعه آماری مورد پرسشگری 60 نفر از ساکنین مجتمع های مسکونی و 20 نفر از مسئولین و تعاونی های مسکن مورد پرسشگری قرار گرفتند. تحلیل های آماری پرسشنامه ها با استفاده از نرم افزارSPSS و بر اساس آزمون کولموگروف – اسمیرنوف جهت برازندگی توزیع نرمال به دادهها انجام شد و سپس از آزمون T-testبا ارزش آزمون 3 و ارزش آزمون 5/1 و آزمون فریدمن جهت تجزیه و تحلیل دادهها استفاده شد. بر اساس نتایج تحقیق دسترسی به زمین، تعاونی های مسکن و غیره موجب هدایت سازمان ها و ارگان های دولتی، نظامی و غیره به این منطقه شده است و در پرسشنامه مربوط به ساکنین، نتایج تحقیق نشان داد که زندگی در مجتمع های مسکونی علاوه بر افزایش امنیت و کاهش هزینه های عمومی زندگی موجب کاهش حس تعلق به مکان و انزوا و بیگانگی شده است.
کلمات کلیدی: توسعه پایدار، پایداری اجتماعی، مجتمع مسکونی، منطقه 22 تهران
فهرست مطالب
عنوان صفحه
1 فصل اول: کلیات تحقیق………………………………………………………………………………….3
1-1 مقدمه3
1-2 طرح مسئله5
1-3 سوالات تحقیق7
1-4 فرضیات تحقیق7
1-5 اهداف تحقیق7
1-6 روش تحقیق8
1-7 روش برآورد حجم نمونه9
1-8 روایی و پایای ابزار اندازه گیری9
1-9 محدودیت های تحقیق10
1-10 مراحل تدوین پایان نامه11
1-11 پیشینه تحقیق12
1-11-1 پایان نامه های داخلی12
1-11-2 مقالات داخلی13
1-11-3 مقالات و پایان نامه های خارجی15
1-12 تعاریفی از کلمات کلیدی تحقیق16
1-12-1 توسعه پایدار Sustainable Development))16
1-12-2 پایداری اجتماعی (Social Sustainability)16
1-12-3 مجتمع مسکونی (Residential Complexes)17
2 فصل دوم: تعاریف و مبانی و چهارچوب نظری تحقیق19
2-1 مقدمه19
2-2 بیان مفاهیم و تعاریف تحقیق19
2-2-1 توسعه (Development)19
2-2-2 تعریف پایداری (sustainability)19
2-2-3 توسعه پایدار (Sustainable Development)20
2-2-4 شهر پایدار (sustainability City )20
2-2-5 پایداری اجتماعی (Social sustainability)20
2-2-6 سرمایه اجتماعی (Social capital)20
2-2-7 مسکن (Housing)21
2-2-8 مسکن پایدار (Housing sustainability)22
2-2-9 آپارتمان (apartement)22
2-2-10 مجتمع های مسکونی (Residential Complexes)22
3- مبانی نظری تحقیق22
2-3-1 مفهوم توسعه پایدار (Sustainable Dvelopment)22
2-3-2 اصول توسعه پایدار (Principles of sustainable development)25
2-3-3 دیدگاه های مختلف درباره توسعه پایدار26
2-3-3-1 دیدگاه اقتصاد نئو کلاسیک:26
2-3-3-2 دیدگاه اکولوژی26
2-3-3-3 دیدگاه عدالت بین نسلی27
2-3-3-4 دیدگاه توازن مواد27
2-3-4 شاخص های توسعه پایدار29
2-3-5 الگوی گسترش فضایی شهرها30
2-3-5-1 پراکنش افقی شهری30
2-3-5-2 پراکنش شهری (Urban distribution)33
2-3-5-2-1 پیامدهای الگوی پراکنش شهری33
2-3-5-3 رشد فشرده (Compact City)34
2-3-5-4 گسترش عمودی شهر ((Vertical expansion of the city36
2-3-6 مفهوم فضا (Space)37
2-3-6-1 فضای شهری (CitySpace)37
2-3-6-2 انواع فضای شهری39
2-3-6-2-1 فضای خصوصی39
2-3-6-2-2 فضایی نیمه خصوصی/ نیمه عمومی39
2-3-6-2-3 فضای عمومی39
2-3-6-3 فضاهای اجتماعی (Social Spaces)40
2-3-7 ناپایداری اجتماعی (Social Unsustainability)41
2-3-8 پایداری اجتماعی (Social Sustainability)42
2-3-9 دیدگاه ها و نظریات در حوزه پایداری اجتماعی در سطح جهان45
2-3-9-1 جان اورتون و همکاران45
2-3-9-2 دیویدسون و ویلسون46
2-3-9-3 نظریه کنش پارسونز46
2-3-9-4 برملی و همکاران47
2-3-9-5 بارون و گانلت47
2-3-9-6 براملی و همکاران48
2-3-9-7 جان و لی48
2-3-9-8 تین و همکاران48
2-3-9-9 ریک گیت ماریو49
2-3-10 شاخص های کلیدی در پایداری اجتماعی50
2-3-11ابعاد مختلف پایداری اجتماعی56
2-3-11-1 حس تعلق و و ابستگی (Sense of belonging and affiliation)56
2-3-11-2 شاخصه های حس تعلق و وابستگی57
2-3-11-2-1 حس رضایت (Sense of Satisfaction)57
2-3-11-2-2 حس مالکیت (Sense of Ownership)58
2-3-11-2-3 مدت اقامت (Length of stay)58
2-3-11-3 مشارکت (partnership)58
2-3-11-4 امنیت (Security)60
2-3-11-5 هویت اجتماعی (Social identity)62
2-3-11-6 گروه ها وطبقات اجتماعی (Social classes and groups)63
2-3-11-7 عدالت اجتماعی و برابری (Social justice and equality)63
2-3-11-8 دسترسی (Access)65
2-3-11-9 رفاه اجتماعی (social welfare)65
2-3-11-10 آموزش (Education)66
2-3-11-11 تعامل اجتماعی (Social interaction)66
2-3-12 مفهوم کاربری زمین (Land Use)68
2-3-13 مفهوم زمین شهری (Urban land)69
2-3-13-1 ویژگی های زمین شهری69
2-3-13-2 اثرات واگذاری زمین شهری70
2-3-14 کاربری مسکونی (Residential Users)70
2-3-15 مسکن (Housing)71
2-3-16 مفهوم مسکن پایدار (Sustainable Housing)72
2-3-17 جایگاه مسکن به لحاظ بعد اهمیت74
2-3-17-1 بعد اقتصادی مسکن74
2-3-17-2 بعد اجتماعی مسکن75
2-3-17-3 بعد حقوقی مسکن76
2-3-18 برنامه ریزی مسکن (Housing Planning)76
2-3-19 آپارتمان نشینی (Apartment retreat)78
2-3-20 سابقه و پیشینه آپارتمان نشینی و آپارتمان سازی در جهان79
2-3-21 سابقه آپارتمان نشینی و آپارتمان سازی در ایران81
2-3-22 مجتمع مسکونی (Residential Complex)82
2-3-22-1 فضاهای باز در مجتمع های مسکونی بلند مرتبه84
2-3-23 سابقه کشورهای مختلف در حوزه پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی86
2-3-23-1 اتریش86
2-3-23-2 دانمارک86
2-3-23-3 انگلستان87
4-نظریات و دیدگاه های تحقیق87
2-4 نظریات در حوزه پایداری اجتماعی و مسکن87
2-4-1 نظریه اجتماعی و کیفی توسعه87
2-4-2 نظریه اکولوژی اجتماعی شهری88
2-4-3 نظریه سرمایه اجتماعی91
2-4-3-1 دیدگاه های در باب سرمایه اجتماعی93
2-4-3-1-1 نظریه کلمن93
2-4-3-1-2 نظریه بوردیو94
2-4-3-1-3 نظریه فرانسیس فوکویاما95
2-4-3-1-4 نظریه پونتام:95
2-4-3-1-5 نظریه باس96
2-4-3-1-6 نظریه لوری96
2-4-3-1-7 نظریه پا اکستون97
2-4-4 نظریه توسعه اجتماعی97
2-4-5 نظریه رشد هوشمندی شهری99
2-4-5-1 اصول رشد هوشمند99
2-4-5-2 مزایای رشد هوشمند100
2-4-5-3 استراتژی های رشد هوشمندی شهر100
2-4-6 نظریه مجتمع های شهری اریک گلودن103
2-4-7 نظریه شهر سالم103
2-4-7-1 شاخص های شهر سالم105
2-4-7-2 راهکارهای دستیابی به شهر سالم106
2-4-8 نظریه کیفیت زندگی106
2-4-9 مدل بوم شناختی مکتب شیکاگو108
2-4-9-1 هجوم و جانشینی109
2-4-9-2جدایی و تجمع110
5-مدل به کار رفته در تحقیق111
2-5 تکنیک مدلSWOT111
2-6 جمع بندی و نتیجه گیری118
3 فصل سوم: شناخت و معرفی محدوده مورد مطالعه121
3-1 مقدمه121
3-2 معرفی محدوده مورد مطالعه منطقه ۲۲ شهرداری تهران121
3-3 مشخصات جغرافیایی و اقلیمی منطقه ۲۲ شهرداری تهران125
3-4 موقعیت استراتژیک منطقه 22 تهران126
3-5 ویژگی های طبیعی منطقه 22 تهران126
3-5-1 توپوگرافی و ژئومورفولوژی126
3-5-2 زمین شناسی130
3-5-3 خاک131
3-5-4 منابع آب132
3-5-5 پوشش گیاهی132
3-6 بررسی منطقه از بعد های مختلف133
3-6-1 ویژگی های جمعیتی………………………………………………………………………………………..133
3-6-2 ویژگی های اقتصادی منطقه 22135
3-6-2-1 عملکرد منطقه در بخش بودجه و اعتبارات137
3-6-3 ویژگی های آموزشی منطقه 22138
3-6-4 ویژگی های کالبدی در منطقه 22 تهران139
3-6-4-1 وضعیت مسکن منطقه141
3-6-4-2 تعاونی های مسکونی142
3-6-5 ویژگی های تفریحی- گردشگری منطقه 22144
3-6-6 ویژگی های خدماتی در منطقه 22144
3-6-7 ویژگی های اجتماعی محدوده مورد مطالعه145
3-6-8 زیر ساخت های شهری منطقه 22 تهران148
3-6-9 طرح تفصیلی جدید ملاک عمل منطقه 22151
3-7 نتیجه گیری154
4 فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش155
4-1-مقدمه156
4-2- تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پرسشنامههای توزیع شده در بین ساکنین……….156
4-2-1 یافته های توصیفی نمونه آماری ساکنین مجتمعهای مسکونی156
4-2-1-1-جنسیت156
4-2-1-2- تحصیلات157
4-2-1-3- وضعیت تأهل158
4-2-1-4- وضعیت اشتغال159
4-2-1-5- سن160
4-2-1-6- تعداد فرزندان161
4-2-1-7- وضعیت مالکیت162
4-2-1-8- مساحت واحد163
4-2-1-9- دلیل انتخاب مجتمع مسکونی165
4-2-1-10- مدت اقامت در مجتمع مسکونی منطقه 22 تهران166
4-3 تحلیل توصیفی مربوط به سنجش شاخص های مربوط به تعامل اجتماعی168
4-4 تحلیل سوالات تشریحی پرسشنامه ساکنین در مجتمع های مسکونی172
4-5 تجزیه و تحلیل پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی با مدل SWOT177
5 فصل پنجم: آزمون و فرضیات، نتیجه گیری و پیشنهادات182
5-1 مقدمه183
5-2-تجزیه و تحلیل داده های پرسشنامه های مسئولین و تعاونی های مسکن183
5-2-1-شاخصهای آمار توصیفی(مرکزی و پراکندگی)183
5-2-2-آزمون کولموگروف – اسمیرنوف184
5-2-3-آزمون فرضیه اول185
5-3 شاخصهای آماری (مرکزی و پراکندگی)187
5-3-1 شاخصهای آماری برای گویه های پرسشنامه های ساکنین187
5-3-2- شاخصهای آماری برای متغیرهای پژوهش190
5-3-3-آزمون کولموگروف-اسمیرنوف191
5-3-4-آزمون فرضیه دوم192
5-4 میزان دستیابی به اهداف پژوهش………………………………………………………………………….199
5-5 نتیجه گیری200
5-6 پیشنهادات201
5-7 منابع و مأخذ………………………………………………………………………………………………………………203
فهرست ضمائم
جداول
جدول شماره 2-1: دیدگاه های مختلف درباره توسعه پایدار28
جدول شماره 2-2: شاخص های توسعه پایدار……29
جدول شماره 2-3: علل پراکنش افقی31
جدول شماره 2-4: پیامدهای پراکنش افقی در شهرها32
جدول شماره 2-5: علل نظری ناپایداری اجتماعی در جوامع شهری42
جدول شماره 2-6: اهداف عمده پایداری اجتماعی در شهرهای مختلف جهان54
جدول شماره 2-7: مفهوم یابی معیارهای پایداری اجتماعی55
جدول شماره 2-8: معيارهاي سنجش عدالت بر اساس ديدگاه هاي راولز و هاروي64
جدول شماره 2-9: پایداری اجتماعی از دیدگاه سازمان های جهانی و نظریه پردازان67
جدول شماره 2-10: جنبه های مختلف در برنامه ریزی مسکن77
جدول شماره 2- 11: استراتژی های رشد هوشمندی شهر102
جدول شماره 2-12: شاخص های شهر سالم105
جدول شماره 3-1: سطوح راتفاعی منطقه 22 شهرداری تهران128
جدول شماره 3-2: ساختار سنی جمعیت منطقه 22 بر حسب گروه های سنی134
جدول شماره 3-3: گزارش مقایسه ای اعتبارات مصوب سالهای 92- 88 137
جدول شماره 3-4: وضعیت فعالیت های اقتصادی ساکنین منطقه 22137
جدول شماره 3-5: شاغلان بر حسب جنس و گروه های فعالیت در منطقه 22138
جدول شماره 3-6: سطح سواد در منطقه 22 بر حسب تفکیک جنسیتی و جمعیت 6 ساله و بیشتر139
جدول شماره 3-7: تعداد واحدهای مسکونی منطقه 22141
جدول شماره 3-8: بررسی تعاونی های مسکونی در منطقه 22 تهران142
جدول شماره 3-9: تعداد مصوبات شورایاری با منطقه و نواحی، 92- 1390146
جدول شماره 3-10: آمار فعالیت های شهرداری در حوزه سلامت147
جدول شماره(4-1): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای جنسیت ساکنین156
جدول شماره(4-2): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای تحصیلات ساکنین157
جدول شماره(4-3): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای وضعیت تأهل ساکنین158
جدول شماره(4-4): توزیع فراوانی و درصد فراوانی وضعیت اشتغال ساکنین159
جدول شماره(4-5): توزیع فراوانی و درصد فراوانی رده ی سنی ساکنین160
جدول شماره(4-6): توزیع فراوانی و درصد فراوانی تعداد فرزندان خانوار ساکنین161
جدول شماره(4-7): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای وضعیت مالکیت ساکنین162
جدول شماره(4-8): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای مساحت واحد ساکنین164
جدول شماره(4-9): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای دلیل انتخاب مجتمع مسکونی ساکنین165
جدول شماره(4-10): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای مدت اقامت ساکنین166
جدول شماره(4-11): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای سؤال آیا تمایل به ترک از این مجتمع دارید؟……………………167
جدول شماره(4-12): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای سؤال ارتباط اجتماعی شما با همسایگان در چه حد است؟……..169
جدول شماره(4-13): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای سؤال میزان اعتماد شما به همسایه کدام یک از موارد زیر است؟170
جدول شماره(4-14): توزیع فراوانی و درصد فراوانی برای سؤال چنانچه در مجتمع رفتار نابهنجاری مشاهده کنید چگونه برخورد خواهید نمود ؟171
جدول شماره 4-15: مزایا و معایب داخل مجتمع مسکونی……………………………………………..176
جدول شماره 4-16: مقایسه زوجی نقاط قوت178
جدول شماره 4-17: مقایسه زوجی نقاط ضعف178
جدول شماره 4-18: مقایسه زوجی نقاط فرصت178
جدول شماره 4-19: مقایسه زوجی نقاط تهدید178
جدول شماره 4-20 : ماتریس عوامل موثر داخلی در پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی179
جدول شماره 4-21 : ماتریس عوامل موثر خارجی در پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی179
جدول شماره 4-22: راهبردهای ارائه شده درراستایی پایداری اجتماعی180
جدول شماره (5-1): شاخصهای آمار توصیفی نظیر میانگین، انحراف استاندارد، کمترین، بیشترین، دامنه تغییرات183
جدول شماره (5-2): نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای برازندگی توزیع نرمال برای گویههای پرسشنامه مسئولین و تعاونیهای مسکن185
جدول شماره (5-3): نتایج آزمون تی تک نمونهای برای گویههای پرسشنامه مسئولین و تعاونیهای مسکن186
جدول شماره(5-4): نتایج آزمون فریدمن برای رتبه بندی عوامل مؤثر بر ساخت و ساز مجتمعهای187
جدول شماره(5-5): شاخصهای آماری هریک از گویههای پرسشنامه های توزیع شده در بین ساکنین188
جدول شماره(5-6): شاخصهای آماری(مرکزی و پراکندگی) برای متغیرهای پژوهش190
جدول(5-7): نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای برازندگی توزیع نرمال متغیرهای پژوهش192
جدول شماره(5-8): شاخصهای آماری هریک از گویههای پرسشنامه های توزیع شده در بین ساکنین195
جدول شماره(5-9) نتایج آزمون تی تک نمونهای برای شاخصها198
جدول شماره(5-10) نتایج آزمون تی تک نمونهای برای میزان هزینههای عمومی زندگی198
جدول شماره (5-11): میزان دستیابی به اهداف پژوهش………………………………………………..199
نمودارها
نمودار شماره3-1: هرم سنی جمعیت منطقه 22135
نمودار شماره 3-2: درصد واحدهای مسکونی در منطقه 22 تهران141
نمودار شماره(4-1): نمودار میله ای برای جنسیت نمونه آماری ساکنین157
نمودار شماره(4-2) برای تحصیلات نمونه آماری158
نمودار شماره(4-3) برای وضعیت تأهل159
نمودار شماره(4-4) برای وضعیت اشتغال160
نمودار شماره(4-5) برای رده ی سنی161
نمودار شماره(4-6) برای ردهی سنی162
نمودار شماره(4-7): برای وضعیت مالکیت163
نمودار شماره(4-8) برای مساحت واحد164
نمودار شماره(4-9) برای دلیل انتخاب واحد مسکونی مجتمع مسکونی166
نمودار شماره(4-10) برای مدت اقامت در مجتمع مسکونی منطقه 22 تهران167
نمودار شماره(4-11) برای سؤال آیا تمایل به ترک از این مجتمع دارید168
نمودار شماره (4-12) برای سؤال ارتباط اجتماعی شما با همسایگان در چه حد است169
نمودار شماره (4-13) برای سؤال معیار اعتماد شما به همسایه170
نمودار شماره (4-14) برای سؤال چنانچه در مجتمع رفتار نابهنجاری مشاهده کنید171
نمودار شماره 4-15: بررسی میزان حس تعلق ساکنین در مجتمع مسکونی172
نمودار شماره 4-16: بررسی میزان ذهنیت ساکنین مجتمع قبل از سکونت……………………173
نمودار شماره 4-17: ارتباط مشارکت بین همسایگان با رفاه و آسایش داخل مجتمع174
نمودار شماره 4-18: مجتمع دارای فضایی برای تعامل ساکنین175
نمودار شماره 4-19: بررسی دعوا و نزاع بین ساکنین مجتمع مسکونی176
نقشه ها
نقشه شماره 3-1: موقعیت جغرافیایی منطقه 22 تهران………………………………………………..123
نقشه شماره 3-2: نقشه وضع موجود منطقه 22 تهران…………………………………………………..124
نقشه شماره 3-3: سطوح راتفاعی منطقه 22 شهرداری تهران……………………………………..129
اشکال
شکل شماره 2-1: مدل ادراکی توسعه پایدار28
شکل شماره 2-2: شاخص ها، راهبردها و رویکردهای پایداری اجتماعی52
شکل شماره 2-3: بررسی شاخص های اجتماعی در آپارتمان نشینی53
شکل شماره 2-4: سه استاندارد در پایداری اجتماعی55
شکل شماره 2-5: رابطه مشارکت با پدیده های اجتماعی60
شکل 2-6: چرخه ارزیابی پایداری اجتماعی، جامعه…………………………………………………………….68
شکل شماره 2-7: روابط کلیدی در مسکن پایدار74
شکل شماره 2-8: فرایند گسترش آپارتمان نشینی79
شکل شماره 2-9: مدل سرمایه اجتماعی92
شکل شماره 2-10: شاخص متغییرهای کیفیت زندگی…………………………………………………108
شکل 4-1: ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک……………………………………………………181
مدل مفهومی تحقیق
1-کلیات تحقیق
1-1 مقدمه
مسکن یکی از نیازهای اساسی انسان است که موقعیت اجتماعی، کیفیت زندگی و رفاه و جایگاه او را در جامعه تعیین می کند. خانه ها مکانی هستند که باید خوب طراحی و خوب ساخته شوند و به طور مطلوب در ارتباط یا عوامل محیط زیستی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی قرار گیرد. در واقع می توان گفت مسکن بر روی زندگی روزمره انسان، سلامت و امنیت و رفاه او تاثیر می گذارد در واقع به عنوان یک عنصر کالبدی می تواند ارتباط دهنده بین جامعه و محیط زیست باشد (Golubchikov & Badyina, 2012:9). بیش از نیم قرن از آغاز آپارتمان سازی در کشور می گذرد. دلایلی زیاد و متفاوتی برای این موضوع بیان شده است؛ از جمله زیاد شدن جمعیت، کمبود زمین برای احداث خانه های تک واحدی، امنیت بیشتر در مجتمع های مسکونی، توان مالی شهروندان و بسیاری دلایل دیگر که بر افزایش آپارتمان سازی و توسعه ی آپارتمان نشینی تاثیر می گذارند. هر چند تمامی دلایل بیان شده به طور مستقیم و غیر مستقیم با این موضوع ارتباط دارند. اما مجتمع های به عنوان پیچیده ترین و اساسی ترین عملکرد در عرصه معماری دو قرن اخیر به حساب آمده و می توانند تاثیرات بسیار زیادی بر رفتار ساکنین و روابط آنها داشته باشند. این مجتمع ها ترکیب فضاهای باز و بسته متعددی هستند که به هم مرتبط بوده و در هم تنیده اند. فضای باز به عنوان بخش جدایی ناپذیر مجتمع های مسکونی، هم از نظر روابط اجتماعی و هم از نظر ساختار و منظر شهری حائز اهمیت هستند. در واقع فضاهای باز مسکونی به نوعی تبلور ماهیت زندگی جمعی هستند و موجب فرآهم آمدن موقعیت هایی برای رشد خلاقیت، زمینه معاشرت تقابل و تعامل اجتماعی ساکنین می شوند (یزدانی و تیموری، 1391: 86). توانایی یک جامعه در دنبال کردن ابعاد پایداری، تا حدود زیادی به توانایی اجتماع یعنی مردم، نهادها و اوضاع جغرافیایی و بوم شناختی آن جامعه بستگی دارد. ایجاد توانایی شامل قابلیت های انسانی، علمی، فناورانه، سازمانی، نهادی و منابع جامعه می شود. یکی از اهداف اصلی در ایجاد توانایی، افزایش قدرت ارزیابی و شناخت مسائل مربوط به انتخاب خط مشی و شیوه هایی اجرای طرق مختلف توسعه است که به درک مردم جامعه مورد نظر از محدودیت ها، قوت ها و الزامات زیست محیطی بستگی دارد. به طور مسلم، هدف پایداری بقاء انسانهاست که افزون بر ابعاد بوم شناختی و اقتصادی، دارای بعد اجتماعی نیز هست. در بعد اجتماعی پایداری هدف ایجاد فرآیند توسعه ای است که تداوم آن منوط به گسترش روز افزون همبستگی و یکپارچگی اجتماعی است. در حقیقت، مهم ترین اهداف در این بعد، خلق تمدن انسانی با توزیع عادلانه درآمدها به منظور کاهش فاصله بین اغنیا و فقرا است. در این بعد، باید نقش همبستگی، هماهنگی در عمل و مشارکت بین بخش ها و افراد را ایفا کند. برای این نوع توسعه به واقعیت جهانی و منطقه ای تبدیل شود همکاری و تفاهم بین المللی ضروری است (ساسان پور، 1390: 140). پایداری اجتماعی در عملکرد توسعه نقش مهمی را ایفا می کند و سطح تمرکز در توسعه پایدار برای دستیابی به پایداری اجتماعی به عوامل تاثیرگذار در توسعه و برنامه ریزی توسعه برای حال و آینده بستگی دارد. از منظر جهت گیری اجتماعی برای بهینه سازی ظرفیت مداوم توسعه به عنوان یک موقعیت مکانی طولانی مدت برای روابط انسانی و توسعه فرهنگی مناسب می باشد. این پژوهش به دنبال آن است تا با بررسی شاخص های پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی میزان پایدار بودن آن را از جهت حس تعلق، مشارکت، برابری، همبستگی اجتماعی، دسترسی و… بررسی کند و نتایج آن را در جهت اجرای بودن در برنامه های و پروژه ها در مورد مجتمع مسکونی قرار دهد.
1-2 طرح مسئله
در نیمه دوم قرن بیستم، بخصوص در سه دهه آخر آن، شهرها با سرعت زیادي گسترش یافته و کشورها با سرعت بیشتري به شهرنشینی و افزایش شهرها و جمعیت شهري خود دست زده اند. رویکرد صرف شهرسازی به ابعاد کالبدی- کارکردی شهر بدون توجه به ارزشها و اهداف اجتماعی و اقتصادی مترتب بر آن، فلسفه وجودی شهرها، به عنوان محلی برای زندگی را با تردیدهای جدی مواجه کرد، به گونه ای که عمده انتقادات علیه این نوع برنامه ریزی، متوجه اهداف و ارزش های اجتماعی و کیفی و به عبارتی «قابل زیست بودن شهر» متمرکز شده بود (مهدیزاده، 1381: 292- 291). این امر خارج از ادامه روند تکاملی و تحول اجتماعی صد ساله اخیرایران، نتیجه سرعت گرفتن سرمایه داري در چهارچوب یک اقتصاد تک محصولی متکی بر صادرات نفت و کاهش اهمیت بخش کشاورزي و در نتیجه ایجاد روند مهاجرت از روستا به شهرها می باشد. بروز بحران آسیب زاي مسکن و ضرورت آپارتمان نشینی در کل دنیا، اساسا” بازتاب انتقال از جوامع مبتنی بر کشاورزي، نظام ایلاتی و طایفه اي خانواده هاي پدر سالار و گسترده به نوع دیگري از جوامع مبتنی بر صنعت و خدمات با نظام استقرار شهري و بروز فرهنگ نو ظهور فردگرایی با خانواده های هسته اي می باشد. رشد و گسترش ابعاد فیزیکی و اجتماعی شهرها، ناشی از افزایش جمعیت شهری، تاثیرات قابل توجه و در عین حال اجتناب ناپذیری را بر زندگی شهری گذاشته است. این تاثیرات طیف وسیعی از معضلات و مشکلات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، و نابسامانی های کالبدی- فیزیکی را شامل می شود. ضمن اینکه هر یک از ابعاد مذکور در ارتباط متقابل، یکدیگر را نیز تحت تاثیر قرار می دهند. آپارتمان نشینی به عنوان پدیده ای نوین در جوامع شهری، چه در کشورهای در حال توسعه و چه در کشورهای توسعه یافته سبک زندگی مردم را تغییر داده است. نیاز فوری و مبرم اکثریت مردم شهرنشین به مسکن و ناهماهنگی تهیه آن با رشد جمعیت بویژه در شهرهای بزرگ موجب شده که بیش از هر امر دیگر به کمبود مسکن توجه شود و در این راستا بیش از آنکه مسائل روانی و اجتماعی خانواده در تامین مسکن مورد توجه قرار گیرد عامل کمی متاثر از عوامل اقتصادی سایر عوامل را تحت الشعاع قرار می دهد. امروزه به علت جبر زندگی و تک بعدی نگری و اصل قرار گرفتن اقتصاد، بسیاری از ارزشهای انسانی، اجتماعی، و فرهنگی نادیده گرفته می شود (ضرغامی، 1389 :2). روند آپارتمان سازی در کلان شهرها کشور به دلایل گوناگون از جمله: افزایش جمعیت، کمبود زمین و گرانی مسکن، با سرعت و ضرب آهنگ بالایی شروع شد و به مرور به شهرهای دیگر سرایت کرد. ساخت مجتمع های آپارتمانی در نقاط گوناگون شهرها و اسکان افراد دارای فرهنگ های خاص، تنوع فرهنگی و نداشتن شناخت کافی از دیگران که به اصطلاح همسایه هم، به شمار می روند، مشکلاتی را برای ساکنان به وجود می آورد. در این زمینه دولت ها نیز معمولا” در تولید مسکن بیشترین توجهات خود را معطوف به تولیدانبوه، سرعت بخشیدن به اجرا، پاسخگویی به کمبود مسکن و کنترل بازار مسکن معطوف می نمایند و در چنین شرایطی موضوعات اقتصادی و فنی اصلی ترین نقش را ایفا می کنند زیرا اقدامات عجولانه و سریع در تولید و انبوه سازی، در بسیاری از مواقع سبب توجه به کمیت و غفلت از کیفیت شده است این در حالی است که علل ایجاد مجتمع های مسکونی عواملی چون برقراری امنیت، بهره گیری از امکانات بیشتر و بهتر، کاهش هزینه ها، همگرائی اجتماعی، حس تعلق به مکان که زیر مجموعه پایداری اجتماعی است، می باشند. طی دهه های اخیر آپارتمان نشینی در کشورمان به شدت افزایش یافته است. در بسیاری از شهرهای بزرگ، خانه ها و جنگل ها تخریب شده اند و ساختمان های مرتفع و مجتمع های مسکونی جای آنها را گرفته است. تجاری شدن مجتمع های مسکونی و انتشار دیدگاه منفی نسبت به آنها به عنوان مراکز ناهنجاریهای اجتماعی این فضاها را نه تنها به تعامل اجتماعی و گروهی میان شهروندان تبدیل نکرده است بلکه این امر منجر به انزوا و بیگانگی، عدم حس همسایگی و تعلق به مکان شده است. با توجه به نابسامانی ها و نظر به وجود مجتمع های مسکونی و بلند مرتبه سازی های صورت گرفته در منطقه 22 تهران، این تحقیق بر آن است با مطالعات و انجام تحقیقاتی جامع در راستای پایداری اجتماعی، چارچوبی مناسب برای برنامه ریزی مجتمع های مسکونی جهت ارتقای تعلقات اجتماعی و کیفیت سکونت و دستیابی به شاخصهای توسعه پایدار اجتماعی را پیشنهاد کند.
1-3 سوالات تحقیق
1- چه عواملی در شکل گیری و گسترش مجتمع های مسکونی در منطقه 22 تهران تاثیر گذار می باشد؟
2- پیامدهای مثبت و منفی اجتماعی حاصل از شکل گیری مجتمع های مسکونی در منطقه 22 چیست؟
1-4 فرضیات تحقیق
فرضیه، توجیه و تبیین های حدسی معینی را درباره واقعیات عرضه می کند و پژوهشگران را در بررسی این واقعیات و تجارب کمک و هدایت می کند. فرضیه یک پیشنهاد توجیهی و به زبان دیگر راه حل مسئله است که هم به یافتن نظم و ترتیب در بین واقعیات کمک می کند و هم باعث استنتاج می شود (حافظ نیا، 1392: 133). فرضیه های این تحقیق پاسخی فرضی به سوالاتی است که پس از گرداوری داده ها و تجزیه وتحلیل آنها، این فرضیه ها مورد آزمون قرار خواهد گرفت تا درستی و نادرستی آن اثبات گردد. این فرضیه ها عبارتنداز:
فرضیه اول : دسترسی به زمین قابل سکونت در منطقه 22 موجب هدایت سازمان ها و ارگانهای و نهادهای دولتی و غیر دولتی به سرمایه گذاری در ساخت و ساز مجتمع های مسکونی شده است.
فرضیه دوم : سکونت در مجتمع های مسکونی ضمن افزایش امنیت، کاهش هزینه های زندگی و غیره… موجب بروز مشکلاتی چون کاهش حس تعلق، انزوا و بیگانگی و غیره … گردیده است.
1-5 اهداف تحقیق
هدف پژوهش علمی، کشف واقعیات و برقرار کردن رابطه میان آنها و تبیین شرایط و روندهاست که به یک رشته تعمیم های منطقی منجر می شود. موارد زیر مهمترین اهداف تحقیق حاضر می باشند:
شناخت عوامل اثر گذار بر ایجاد مجتمع های مسکونی در منطقه 22
تحلیل آثار حاصل از سکونت در مجتمع های مسکونی در منطقه
مشخص کردن تاثیر کمیت وکیفیت دسترسی به کاربری های خدماتی، آموزشی، بهداشتی و… در پایداری اجتماعی مجتمع های مسکونی
ارائه راهبردها و پیشنهادهای موثر جهت تقویت پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی منطقه 22
1-6 روش تحقیق
روش مطالعه در این پایان نامه توصیفی- تحلیلی است و با نگرش سیستمی پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی منطقه 22 تهران را مورد بررسی و ارزیابی قرار می گیرد. و علاوه بر آن مطالعات کتابخانه ای، بازدید میدانی و تهیه و تکمیل پرسشنامه در دستور کار قرار خواهد گرفت. به طور کلی روش گردآوری اطلاعات و منابع مورد نیاز به دو دسته کلی تقسیم می شوند: الف) روش های کتابخانه ای- اسنادی ب) روش های میدانی
به منظور گردآوری اطلاعات در چارچوب مبانی نظری تحقیق با مراجعه به کتاب ها فارسی و لاتین، نشریات، پایان نامه ها و سایت های معتبر خارجی مطالب مورد نیاز گرردآوری شده است. قسمت عمده تحقیق به علت ماهیت اجتماعی بودن به روش میدانی می باشد. برای این منظور به تنظیم پرسش نامه بر طبق متغییرهای مربوطه، توزیع پرسشنامه بین ساکنین مجتمع های مسکونی منطقه 22 تهران انجام گرفت. و داده های گردآوری شده، ابتدا متغیرها به صورت کمی تجزیه و تحلیل می شود و در سایر جنبه ها نیز به صورت کیفی با استفاده از شاخص های موجود انجام می گیرد و در نهایت از نرم افزار SPSSوSWOT جهت توصیف آماری و همبستگی بین متغییرها استفاده می شود. دراین تحقیق از یکی از آزمون های آماری پارامتریک و غیر پارامتریک مانند آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، آزمون تی تک نمونه ای و آزمون فریدمن جهت تجزیه و تحلیل دادهها استفاده میشود. و از طریق نرم افزارArc GIS نقشه های تحقیق ترسیم گردید.
1-7 روش برآورد حجم نمونه
برای تعیین حجم نمونه تحقیق از فرمول کوکران استفاده شده است.که در آن متغیرها عبارتند از:
:nحجم نمونه
N :حجم جمعیت آماری (حجم جمعیت شهر، استان و …)
t یا :z اندازه متغیر در توزیع طبیعی
😛 درصد توزیع صفت در جامعه
q=(1-p) نسبتی از جمعیت فاقد صفت معین (مثلا جمعیت مردان)
:d تفاضل نسبت واقعی صفت در جامعه با میزان تخمین محقق برای وجود آن صفت در جامعه

جامعه آماری در این پژوهش شامل منطقه 22 تهران می باشد. جمعیت منطقه 22 در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1390، 128958نفر می باشد که با قرار دادن مجموع جمعیت منطقه در فرمول فوق با سطح احتمال 95 درصد به محاسبه حجم نمونه از طریق برآورد توزیع های دوجمله ای (کوکران) مبادرت شد. در مجموع60 پرسشنامه در بین ساکنین و 20 پرسشنامه بین مسئولین در منطقه 22 مورد مطالعه، روش تصادفی ساده توزیع گردید. همچنین جهت دسترسی بهتر به اطلاعات برخی از سوالات به صورت باز طراحی گردید. در برآورد جامعه نمونه برای پرسشگری با 65/1=t مورد محاسبه قرار گرفت. جهت تعیین p وq (صفت های آماری) از 30 نفر بعنوان نمونه با ارائه یک سوال در حوزه پایداری اجتماعی پرسشگری شد و 7/0= pو 3/0= qبدست آمده است.
1-8 روایی و پایای ابزار اندازه گیری
ابزار سنجش باید از روایی1و پایایی2 لازم برخوردار باشد تا محقق بتواند داده های متناسب با تحقیق را گردآوری نماید و از طریق این داده ها و تجزیه و تحلیل آنها، فرضیه های مورد نظر را بیازماید و به سؤال تحقیق پاسخ دهد. این بدان مفهوم است که محقق می بایست قبل جمع آوری کامل داده ها از نمونه مورد نظر، ابتدا پرسشنامه را با چند تن از اساتید مربوطه در میان گذاشته و بعد از تأیید آنها اقدام به جمع آوری نمونه اولیه نماید و سپس، به وسیله نرم افزار پایایی آن را بسنجد. در صورت مناسب بودن شاخص های پایایی اقدام به جمع آوری داده نهایی نماید.
روایایی: مقصود از روایی، توانایی پرسشنامه و یا سوال ها برای اندازه گیری متغییرهای مورد نظر را نشان می دهد. و اینکه آیا ابزار اندازه گیری می تواند خصیصه و ویژگی که ابزار برای آن طراحی شده است را اندازه گیری کند یا خیر؟ بدین منظور، اعتبار یا روایی محتوا پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفت. البته، هدف اعتبار محتوا بررسی اجزای تشکیل دهنده پرسشنامه، یعنی سوالات آن می باشد. منظور از روایی این است که مقیاس و محتوای ابزار یا سؤالات مندرج در ابزار گردآوری اطلاعات دقیقا” متغیرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد؛ یعنی اینکه هم داده های گردآوری شده از طریق ابزار مازاد بر نیاز تحقیق نباشد و هم اینکه بخشی از داده ها ی مورد نیاز در رابطه با سنجش متغیر ها در محتوای ابزار حذف نشده باشد. به همین خاطر روایی محتوای پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفت. اگر سوالات پرسشنامه توانایی سنجش پرسشنامه را داشته باشند، پرسشنامه از اعتبار محتوا برخوردار خواهد بود. لذا، برای اعتبار محتوای پرسشنامه این تحقیق، از نظر اساتید، صاحب نظران و دانشجویان دکتری ذیصلاح بهره برده شد که اکثریت مناسب بودن گویه ها را تأیید نمودند.
پایایی ابزار سنجش: پايايي يا قابليت اعتماد يکي ديگر از ويژگي‌هاي فني ابزار اندازه‌گيري است که نشان دهنده اين است که ابزارهاي اندازه‌گيري که براي سنجش متغير و صفتي خاص ساخته شده تا چه اندازه نتايج يکساني را در شرايط مشابه به دست مي‌دهد. به ‌عبارت ديگر ابزار پايایی، ابزاري است که از خاصيت تکرار‌پذيري و سنجش نتايج يکسان برخوردار باشد (ازکیا و دربان آستانه، 1382: 517). پایایی ابزار که از آن به اعتبار، دقت و اعتماد پذیری نیز تعبیر می شود، عبارت است از اینکه اگر یک وسیله اندازه گیری که برای سنجش متغیر و صفتی ساخته شده در شرایط مشابه در زمان یا مکان دیگر مورد استفاده قرار گیرد، نتایج مشابهی از آن حاصل شود. برای سنجش پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده می شود؛ و دامنه آن بین صفر و یک می باشد. در این پرسشنامه با بررسی داده ها به وسیله نرم افزار SPSS ضریب پایایی پرسشنامه 866/0 حاصل گردید که نشان دهنده پایایی بالای ابزار بوده است.
1-9 محدودیت های تحقیق
مشکلات در این تحقیق بسیار فراوان بود اما به طور کلی محدودیت های این تحقیق به دو دسته تقسیم می شود:
عدم دسترسی به آمار و اطلاعات جامع در مورد تعداد واحدهای خالی و بهره برداری شده در مجتمع های مسکونی
عدم همکاری مسئولین در ارتباط با علل گسترش مجتمع های مسکونی در این منطقه و خودداری از دادن اطلاعات در این مورد
مشکلات ناشی از کار میدانی، پرسشگری (پرسشگری از ساکنین داخل مجتمع کاری بسیار دشوار بود).
1-10 مراحل تدوین پایان نامه:
مراحل انجام کار :
طرح مسئله، تعارف و مفاهیم
تدوین ادبیات نظری تحقیق
بررسی محدوده مورد مطالعه
انجام مطالعات میدانی و پرسشگری
تحلیل داده ها، آزمون فرضیات و ارائه پیشنهادات
تکنیک کار :
– تعیین شاخص ها
– تبدیل شاخص ها به متغییر
– جمع آوری اطلاعات و داده ها
– بررسی روابط بین شاخص ها
– تحلیل شاخص های تاثیر گذار
– مدل SWOT
– تهیه پرسشنامه
ابزار گرداوری اطلاعات :
– مطالعات کتابخانه ای
– روش های میدانی
– استفاده از آمار و اطاعات
– پرسشنامه
– مصاحبه
– استفاده از عکس و فیلم در ارتباط با منطقه
فعاليتهای هر مرحلهزمان لازم به ماه123456789بررسی چگونگی و علل گسترش مجتمع های مسکونی در منطقه 22**بررسی ویژگی مجتمع ها و فضاهای منطقه**تهیه و تنظیم پرسشنامه**تحلیل مدل SWOT**تحلیل داد های کمی و کیفی***تدوین و ارائه** جدول زمانی مراحل اجرا و پيشرفت انجام کار :
1-11 پیشینه تحقیق
1-11-1 پایان نامه های داخلی
_ سیما لطیفیان (1390) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان رویکردی روانشناختی به تبیین معیارهای پایداری اجتماعی در مجتمع های مسکونی ( طراحی مجدد مجتمع مسکونی ایران خودرو دیزل) در دانشگاه هنر تهران، در تحقیق خود که با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و میدانی، به بررسی نقش و معیارهای چگونگی افزایش پایداری اجتماعی با توجه به علم روانشناسی محیطی در مجتمع های زیستی جهت طراحی مجتمع های مسکونی با امنیت، هویت، آسایش و مراودات اجتماعی را مورد کنکاش قرار داد و در پایان به این نتیجه رسید که دقت در طراحی مسکن و در نظر گرفتن خصوصیات کیفی وکمی در هر واحد مسکونی و همچنین همجواری، همسایگی ها و مشاعات، خدمات شهری در نزدیکی سایت، خدمات محله ای ، خدمات در نظر گرفته شده برای هر بلوک و مسایل اقتصادی با توجه به منطقه مورد نظر، می توان پایداری اجتماعی را در مجتمع های مسکونی که به صورت انبوه ساخته می شوند، برقرار نمود.
_ ناصر شیخکانلوی میلان (1390) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان تحلیل اجتماعی- فضایی بافت های فرسوده شهری جهت بهسازی با تاکید بر توسعه پایدار اجتماعی در دانشگاه شهید بهشتی، او در تحقیق خود که با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی انجام شد به شناسایی بافت فرسوده در محله نعمت آباد تهران و ارائه راهکارهای در جهت پایداری اجتماعی پرداخته است. و در پایان به این نتیجه رسید که با توجه به همبستگی اجتماعی قوی، حس تعلق به مکان، اعتماد ساکنین به همدیگر و گرایش به نوسازی و مشارکت اجتماعی ساکنین، راهکار مشارکتی و توجه به نظرات مردم در مراحل تهیه، و اجرا و بهره برداری طرح های بهسازی و نوسازی مهمترین راهکار در جهت تقویت پایداری اجتماعی این محله می باشد.
_ فرخ طهماسبی (1391) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان نقش فضاهای عمومی در پایداری اجتماعی شهر، در دانشگاه شهید بهشتی، او در تحقیق خود که با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و میدانی انجام شد با اشاره به نقش فضاهایی عمومی به یکی از مولفه های اساسی در کیفیت محیط شهری، و در برنامه توسعه شهری به عنوان ضرورتی مهم و بدلیل فقدان پارک ها و فضاهای عمومی در مرکز شهر با تجزیه و تحلیل پرسش ها به این نتیجه رسید بین ویژگی های محل سکونت ساکنین، میزان استفاده از فضای عمومی رابطه قابل مشاهده نیست. و همچنین به افزایش میزان رضایتمندی افراد از فضاهای عمومی باعث افزایش حس تعلق آنان می شود.
_ حجت اله کولیوند (1390) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان تحلیل ساختار فضایی محله شهری بر مبنای توسعه پایدار اجتماع نمونه موردی دارآباد تهران، در دانشگاه شهید بهشتی، او در تحقیق خود که با روش توصیفی- تحلیلی و میدانی انجام شد به بررسی بهبود ساختار فضایی محله و شناخت وضع موجود محله بویژه در بعد اجتماعی و شناخت گروههای ساکن در محله می پردازد و در نتیجه به ارائه راهبردی مبتنی بر پذیرش تنوع فرهنگی و ایجاد تداوم سرمایه اجتماعی در جهت ایجاد وفاق و همبستگی بین ساکنان می پردازد.
1-11-2 مقالات داخلی
-جهانگیری، لهسازی زاده و منصوریان (1385) تحقیقی را با عنوان (بررسی پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آپارتمان نشینی در استان فارس: نمونه موردی شهر شیراز) انجام داده اند. در این پژوهش، از نظریات گیدنز، ورث و رویکرد فرهنگ گرایی به عنوان چهارچوب نظری استفاده شده است. متغییرهای مستقل این مطالعه عبارت بودند از: تحصیلات، درآمد خانوار، بعد خانوار، محل تولد، مساحت واحد آپارتمانی، تعداد طبقات، تعداد واحدها، تعداد اتاق ها، قومیت، سابقه آپارتمان نشینی، داشتن یا نداشتن مدیر در مجتمع یا نوع مدیریت. متغیرهای وابسته نیز عبارت بوده اند از رضایت مندی ساکنان و احساس امنیت. این تحقیق نشان داد که سطح زیر بنا، تعداد طبقات مجتمع مسکونی، داشتن یا نداشتن مدیر و نوع مدیریت مجموعه آپارتمانی، رابطه مثبتی با رضایتمندی ساکنان از آپارتمان نشینی دارد.
– ابراهیم زاده و سرگزی (1389) تحقیقی با عنوان آپارتمان نشینی در شهرهای اسلامی و مشکلات ناشی از آن: مطالعه موردی شهر زاهدان، او در تحقیق خود بر اساس اطلاعات این طرح، موقعیت ویژه شهر زاهدان در سطح ملی و منطقه باعث شده است که دولت توجه خاص نسبت به توسعه آن داشته باشد و با توجه به این که شهر زاهدان سابقه طولانی در زمینه اسکان جمعیت نداشته است، نیروی فعال مورد نیاز بخش دولتی و سایر بخش ها از سایر نواحی جذب و در شهر ساکن شده اند، که به مرور زمان جمعیت شهر به حدود 567450 نفر در سال 1385 افزایش یافته است. با افزایش جمعیت تقاضای مسکن نیز افزایش یافت و باعث بالا رفتن قیمت مسکن شد. گرانی زمین و مسکن و مشکلات خدمات رسانی ناشی از گسترش شهر در سطح، سبب گرایش به سمت انبوه سازی شده است. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر آن است که بسیاری از آپارتمان نشینان، با شرایط سکونت در آپارتمان سازگاری لازم را نیافته اند و اجبار در پذیریش این نوع سکونت، مغایر با فرهنگ و نگرش سنتی



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید