ﻓﺼﻞ 4
ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ
اﻃﻼﻋﺎت ﭘﮋوﻫﺶ
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
-4-1 ﻣﻘﺪﻣﻪ
در ﻓﺼﻞ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از داده ﻫﺎي واﻗﻌﻲ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻧﻤﻮﻧﻪ، ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺶ ﻣـﻮرد آزﻣـﻮن
ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ آﻣﺎري داده ﻫﺎ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ داده ﻫﺎ
در دو ﻗﺴﻤﺖ آﻣﺎر ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ1 و آﻣﺎر اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻲ2 ، ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ3 و آزﻣﻮن ﻓﺮﺿـﻴﺎت اراﺋـﻪ
ﻣﻲ ﮔﺮدد. ﺑﺮاي آزﻣﻮن ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻫﺎ از ﻣﺪل رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺧﻄﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴـﺮه ﺑـﻪ روش ﺣـﺪاﻗﻞ ﻣﺮﺑﻌـﺎت
ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ(4(OLS و روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ5 اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ.
ﻗﺎﺑﻞ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از روش رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺧﻄﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮي از ﺑـﺮآورد ﻳـﻚ
رﮔﺮﺳﻴﻮن ﻛﺎذب، اﺑﺘﺪا ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آﻣﺎره دﻳﻜﻲ ﻓـﻮﻟﺮ6 اﻳﺴـﺘﺎﻳﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي ﻣـﺪل آزﻣـﻮن ﮔﺮدﻳـﺪ و
ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ، ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘـﻮق ﺻـﺎﺣﺒﺎن ﺳـﻬﺎم، ﺳـﻮد ﺗﻘﺴـﻴﻤﻲ، ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﻬﺎم در
ﺳﻄﺢ%5 اﻳﺴﺘﺎ ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﻧﺘﺎﻳﺞ روش ﺗﺨﻤﻴﻦ (oLs) ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد اﺳﺖ. ﻧﺘـﺎﻳﺞ آزﻣـﻮن دﻳﻜـﻲ
ﻓﻮﻟﺮ در ﺟﺪول ﭘﻴﻮﺳﺖ (1) آﻣﺪه اﺳﺖ.
-4-2 آﻣﺎر ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ
در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ اﺑﺘﺪا ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي آﻣﺎر ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي ﻣﺮﻛﺰي( ﻣـﺎﻛﺰﻳﻤﻢ، ﻣﻴﻨـﻴﻤﻢ،
ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ) و ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ ﺷﺎﻣﻞ وارﻳﺎﻧﺲ و اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ و ﺑﺮرﺳـﻲ
ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. درﺟﺪول 4-1 ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي ﻣﺬﻛﻮر اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ.
1- Descriptive Statistics 2-Inference Statistic 3- correlation analaysis 4- Ordinary Least Square 5- Panel Data 6- Dickey-fuller Statistic
٧٢
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﺟﺪول 4-1 آﻣﺎره ﻫﺎي ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ
ﺷﺮحﺗﻌﺪادﻣﻴﻨﻴﻤﻢﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦاﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎروارﻳﺎﻧﺲﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ-24028693451504.1416671273.2108021621065.7ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ240090001095.6458331047.2865451096809.1ارزش دﻓﺘﺮي-24096399551960.3041671196.5193151431658.5ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم240421411608339.3333337139.97752850979279
ﺟﺪول ﺷﻤﺎره 4-1 وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ را ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ، ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ، ﻣﻴﻨـﻴﻤﻢ، ﻣـﺎﻛﺰﻳﻤﻢ و
اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎر و وارﻳﺎﻧﺲ داده ﻫﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ واﺣﺪ رﻳﺎل ﻧﺸﺎن ﻣـﻲ دﻫـﺪ. ﺗﻌـﺪاد ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ 240
ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮ اﺳﺎس اﻳﻦ ﺟﺪول:
ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ در ﻣﻴﺎن 240ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻮﺟﻮد، -286 و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘﺪار اﻳـﻦ ﻣﺘﻐﻴـﺮ
9345 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ در ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮرد ﺗﺤﻘﻴﻖ 1504 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﻣﺘﻐﻴﺮﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ در ﻣﻴﺎن240ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻮﺟﻮد، ﺻﻔﺮ و ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ9000
ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ در ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮرد ﺗﺤﻘﻴﻖ 1905 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﻣﺘﻐﻴﺮ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘـﻮق ﺻـﺎﺣﺒﺎن ﺳـﻬﺎم در ﻣﻴـﺎن240ﻣﺸـﺎﻫﺪه ﻣﻮﺟـﻮد،-963 و
ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ 9555 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ در ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﻣـﻮرد ﺗﺤﻘﻴـﻖ1960
ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺪار ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم در ﻣﻴﺎن 240ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻮﺟـﻮد، 421 و ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘـﺪار اﻳـﻦ ﻣﺘﻐﻴـﺮ
41160 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ در ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮرد ﺗﺤﻘﻴﻖ 8339 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
٧٣
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
-4-2-1 ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﺮﻣﺎل ﺑﻮدن ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ :
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﻧﺮﻣﺎل ﺑﻮدن داده ﻫﺎ در ﺗﺤﻠﻴﻞ رﮔﺮﺳﻴﻮن، ﭘﻴﺶ از ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ
ﻧﺮﻣﺎل ﺑﻮدن ﻛﻞ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي ﺗﺤﻘﻴـﻖ اﻋـﻢ از واﺑﺴـﺘﻪ و ﻣﺴـﺘﻘﻞ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﺴـﺖ ﻛﻮﻟﻤـﻮﮔﺮوف
اﺳﻤﻴﺮﻧﻒ1 وﻧﻤﻮدار ﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮارﮔﻴﺮد.
ﺟﺪول 4-2 آزﻣﻮن ﻛﻮﻟﻮﻣﻮﮔﺮاف- اﺳﻤﻴﺮﻧﻒ ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﺮﻣﺎل ﺑﻮدن ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ
ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲارزش دﻓﺘﺮيﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎمN240240240240Mean1504.14171095.64581960.30428339.3333Normal Parameters(a,b)Std. Deviation1273.21081047.28651196.51937139.97750523Most ExtremeAbsolute.164.160.150.176DifferencesPositive.164.160.150.176Negative-.091-.148-.145-.144Kolmogorov-Smirnov Z2.5342.4802.3172.734Asymp. Sig. (2-tailed).000.000.000.000Test distribution is Normal.aCalculated from data.b
Histogram
Dependent Variable: er
706050Frequency40302010Mean = 1. 89E- 17Std. Dev. = 0.9940N = 240420- 2- 46
Regression Standardized Residual
ﻧﻤﻮدار 4-3
1- Kolmogorov-Smirnov Test
٧٤
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
Normal P- P Plot of Regression Standardized Residual
Dependent Variable: er
1.00.80.6ProbCum0.4Expected0.20.01.00.80.60.40.20.0
Observed Cum Prob
ﻧﻤﻮدار 4-4
ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺟﺪول و ﻧﻤﻮدارﻫﺎي ﻓﻮق ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﺳﻄﺢ ﻗﺎﺑﻞ
ﻗﺒﻮﻟﻲ، ﻧﺮﻣﺎل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
-4-2-2 آزﻣﻮن ﻫﻤﺨﻄﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ:
ﺑﺮاي آﺷﻜﺎر ﻛﺮدن ﻫـﻢ ﺧﻄـﻲ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧـﻪ ﺗﻜﻨﻴـﻚ ﻫـﺎي ﻣﺘﻌـﺪدي وﺟـﻮد دارد. ﻳﻜـﻲ از ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎي
ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻫﻤﺨﻄﻲ، ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮرم وارﻳﺎﻧﺲ((1VIF ﻧﺎم دارد. ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻋﺎﻣـﻞ
ﺗﻮرم وارﻳﺎﻧﺲ ﺑﺮاي j اﻣﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از:
VIFj= (1 -Rj2)-1
ﻛﻪ در آن Rj2 ﺿـﺮﻳﺐ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧـﻪ اﺳـﺖ ﻛـﻪ از رﮔﺮﺳـﻴﻮن xj ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ دﻳﮕـﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي
رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ. ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ اﮔﺮ xj ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺑﻄﻮر ﺧﻄﻲ ﺑﺎ ﺑﻌﻀﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ
دﻳﮕﺮ ارﺗﺒﺎط داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، در اﻳﻨﺼﻮرت Rj2 ﻧﺰدﻳﻚ واﺣﺪ و VIFj ﺑﺰرگ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻛـﻪ ﺑﺰرﮔـﻲ
ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ آن ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺸﻜﻼت ﺟﺪي ﻫﻤﺨﻄﻲ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﻌﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﺮاي ﻫﺮ
٧٥
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺪل، VIF اﺛﺮ ﻣﺮﻛﺐ از ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ روي وارﻳﺎﻧﺲ آن ﺟﻤﻠـﻪ را اﻧـﺪازه
ﮔﻴﺮي ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﻳﻚ VIF ﺑﺰرگ ﻳﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ، اﺷﺎره ﺑﺮ ﻫﻤﺨﻄﻲ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ دارد. ﺗﺠﺮﺑﻴﺎت ﻋﻤﻠﻲ ﺣـﺎﻛﻲ
از اﻳﻦ ﺑﻴﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ ازVIF ﻫﺎ از ﻋﺪد 5ﻳﺎ10ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﻨﺪ، ﻳﻚ اﺧﻄﺎر ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ
ﻛﻪ ﺿﺮاﻳﺐ رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ذﻳﺮﺑﻂ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻫﻢ ﺧﻄﻲ ﭼﻨﺪ ﮔﺎﻧﻪ ﺑﺼﻮرت ﺿﻌﻴﻔﻲ ﺑﺮآورد ﺷﺪه اﻧﺪ.
ﺟﺪول ﺷﻤﺎره 4-5 ﻫﻤﺨﻄﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺪل
ﺿﺮاﻳﺐ اﺳﺘﺎﻧﺪاردآﻣﺎرهﺿﺮاﻳﺐ ﻏﻴﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺷﺪهآﻣﺎره tﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﺎداريﻫﻤﺨﻄﻲﻣﺪلBاﻧﺤﺮافﺿﺮﻳﺐ BﺿﺮﻳﺐاﺳﺘﺎﻧﺪاردﺗﻠﻮراﻧﺲVIFﻣﻘﺪار ﺛﺎﺑﺖ-1.00047.85770.396-0.6800.497ﺳﻮدﺗﻘﺴﻴﻤﻲ0.7410.0480.60915.5850.0000.5241.910ارزشدﻓﺘﺮي0.2090.0380.1975.5460.0000.6371.571ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم0.0400.0070.2225.8840.0000.5621.779
اﻟﻒ) ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ: ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻓﻮق، ﻫﻤﺨﻄﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺎﺧﺺ VIF ﻣﻌﻨﺎدار ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، زﻳـﺮا
ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮرم وارﻳﺎﻧﺲ ﺑﺮاي ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﻛﻤﺘﺮ از ﻋﺪد 5 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
-4-3آﻣﺎر اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻲ
آﻣﺎر اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻲ ﺷﺎﻣﻞ روﺷﻬﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ، اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﻮﺟـﻮد در ﻧﻤﻮﻧـﻪ را ﺑـﻪ ﻛـﻞ
ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻌﻤﻴﻢ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ. ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻫﺪف آﻣﺎر، اﻧﺠﺎم اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻫﺎﻳﻲ در ﻣﻮرد ﻣﺸﺨﺼـﺎت ﺟﺎﻣﻌـﻪ، ﺑـﺎ
ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳﺖ. ﻣﻌﺪودي از ﻣﺴﺎﺋﻞ آﻣﺎري در ﻣﺮﺣﻠﻪ آﻣﺎر ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ ﭘﺎﻳـﺎن
ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮﻧﺪ، وﻟﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺴﺎﺋﻞ آﻣﺎري ﺷﺎﻣﻞ اﺳـﺘﻨﺒﺎط درﺑـﺎره ﻣﺸﺨﺼـﻪ ﻳـﻚ ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از
1- Variance Inflation Factor
٧٦
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس در ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪ، اﺳﺖ. در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ ﺷﺮح ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳـﺘﻨﺒﺎﻃﻲ ﻣـﺮﺗﺒﻂ
ﺑﺎ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ.
اﻟﻒ – ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺪل
ﭘﺲ از ﻛﺴﺐ اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ( اﻳﺴﺘﺎﻳﻲ) داده ﻫﺎ، ﻧﺮﻣـﺎل ﺑـﻮدن داده ﻫـﺎ و آزﻣـﻮن ﻫﻤﺨﻄـﻲ ﺑـﻴﻦ
ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ، آزﻣﻮن ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ اﺟﺮاء ﻣﻲ ﮔﺮدد. اﺑﺘﺪا” ﻧﻤﻮدار ﭘﺮاﻛﻨﺶ داده ﻫﺎي ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ اﻳـﻦ
ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ (ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ) در ﻧﻤﻮدار 4-6 ﻧﻤﺎﻳﺶ داده ﺷﺪه اﺳﺖ.
ﻧﻤﻮدار4-6 ﭘﺮاﻛﻨﺶ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ
er
dv
bv
pr
rperdvbv
ﻧﻤﻮدار 4-6 ﭘﺮاﻛﻨﺶ4 ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ را (ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ، ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ، ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن
ﺳﻬﺎم و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم) را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ (ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ) ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ. ﻋﻠﺖ اﻳﻦ ﺑﺮرﺳـﻲ،
ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺮط اﺳﺘﻘﻼل داده ﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، زﻳـﺮا ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ داده ﻫـﺎ ﺑـﻪ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ
واﺑﺴﺘﻪ و ﻳﺎ اﺣﻴﺎﻧﺎً ﻫﻢ ﺧﻄﻲ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ وﺟﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻌـﺎدﻻﺗﻲ ﻛـﻪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس آﻧﻬـﺎ ﺿـﺮاﻳﺐ
رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﮔﺮدد ﻳﺎ ﻓﺎﻗﺪ ﺟﻮاب ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻳﺎ وارﻳﺎﻧﺲ ﺑﺮآورد آﻧﭽﻨﺎن ﺑـﺎﻻ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ
٧٧
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
اﺟﺎزه اﺳﺘﻨﺒﺎط از روي ﺿﺮاﻳﺐ را ﻏﻴﺮ ﻣﻤﻜﻦ ﻣﻲ ﺳﺎزد.ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ آزﻣﻮن ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻛﺪام ﻳـﻚ
از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ در ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ اﺛﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارد. ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛـﻪ ﻫـﺮ ﻛـﺪام از اﻳـﻦ
ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﻛﻪ اﺛﺮ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪﮔﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، در ﻣـﺪل ﺑـﺮازش داده ﺷـﺪه اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ
ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺰرﮔﺘﺮي وارد ﮔﺮدﻧﺪ.
ب- ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ:
اﺳﺎﺳﻲ ﺗﺮﻳﻦ و در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﻲ ﺗﺮﻳﻦ روﺷﻲ ﻛﻪ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﻜﺎر ﻣﻲ رود، ﺗﻌﻴـﻴﻦ
ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﻨﺪه و ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ(ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﻮﻧﺪه) اﺳﺖ.
ﺟﺪول ﺷﻤﺎره 4-7 ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ
ﺳﻮدﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲﺳﻮدﺗﻘﺴﻴﻤﻲارزش دﻓﺘﺮيﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎمﺳﻮدﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﭘﻴﺮﺳﻮن10.8610.6560.709ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﺎداري0.000.000.00ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲﺗﻌﺪاد240240240240
ﺟﺪول 4-7 ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺤﻘﻴﻖ را ﺑﺎ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ(ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺳﺎل آﺗﻲ) ﺑﺎ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨـﻲ
داري ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ. ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﺗﻤﺎم ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴـﺘﻘﻞ ﺑـﺎ ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ داراي
راﺑﻄﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ.
ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺪول ﻓﻮق، ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ ﺑﺎ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺮاﺑﺮ 0/861ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻘﺪار
آن در ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﻲ داري ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل (ﺧﻄﺎي ﻛﻤﺘﺮ از(0/05 ﻗﺮاردارد و ﻣﻲ ﺗﻮان ﻓﺮض وﺟﻮد راﺑﻄـﻪ
ﻣﻌﻨﻲ دار ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ ﺑﺎ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ.
٧٨
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم ﺑﺎ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺮاﺑﺮ 0/656 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻘﺪار
آن در ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﻲ داري ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل (ﺧﻄﺎي ﻛﻤﺘﺮ از(0/05 ﻗـﺮار دارد. و ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻓـﺮض وﺟـﻮد
راﺑﻄﻪ ﻣﻌﻨﻲ دار ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم ﺑﺎ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ.
ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﺑﺎ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺮاﺑﺮ 0/709 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ اﻳـﻦ ﻣﻘـﺪار
در ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﻲ داري ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل (ﺧﻄﺎي ﻛﻤﺘﺮ از(0/05 ﻗﺮار دارد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻲ ﺗـﻮان ﻓـﺮض وﺟـﻮد
راﺑﻄﻪ ﻣﻌﻨﻲ دار ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﺑﺎ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ.
ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﺟﺪول ﺿﺮاﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪﻫﺪ ﻛﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ (ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ، ﺳﻮد
ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ، ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم) ﺑﺎ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ داراي
راﺑﻄﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻟﻴﻜﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﺎ ﺧﻄﺎي ﻛﻤﺘـﺮ از0/05 و ﺑـﺎ اﻃﻤﻴﻨـﺎن ﺑـﺎﻻﺗﺮ از95 درﺻـﺪ
ﻣﻌﻨﻲ دار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺲ از ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺑﻨﻴﺎدي( ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎي ﻣﺴـﺘﻘﻞ) و
ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ( ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ) ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻌﻨﻲ داري ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻧﻴﺰ آزﻣﻮن ﮔﺮدد. زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮد
ﺿﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ از ﻧﻈﺮ آﻣﺎري ﻣﻌﻨﻲ دار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﻧﺒﻮده و
ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻣﻲ ﺗﻮان ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ وﺟﻮد دارد.
ج) آزﻣﻮن ﻣﻌﻨﻲ داري ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ:
ﻓﺮﺿﻴﻪ آزﻣﻮن ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﮔﺮدد:
Ho:ρx,y=o
H1:ρx,y≠o
ﺑﺮاي آزﻣﻮن ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻓﻮق ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻌﻨﺎداري ﻫﻤﺒﺴـﺘﮕﻲ ﺑـﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎ، ازﺟـﺪول ANOVA،
آﻣﺎره F وt اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.
٧٩
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
اﻛﻨﻮن آزﻣﻮن ﻣﻌﻨﻲ داري را در ﻣﻮرد ﺗﻚ ﺗﻚ ﻓﺮﺿﻴﺎت اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻴﻢ:
ﻓﺮﺿﻴﻪ اول: ﺑﻴﻦ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺷـﺮﻛﺘﻬﺎي
ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ داري وﺟﻮد دارد.
ﻓﺮﺿﻴﻪ آزﻣﻮن ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﮔﺮدد:
Ho:ρx,y=o
H1:ρx,y≠o
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﺪول ANOVA، ﻣﻘﺪارF ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه 180,2 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ F ﺟـﺪول
درﺳﻄﺢ ﺧﻄﺎي ﻛﻤﺘﺮ از 0,5 ﻓﺮضHo رد ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑـﻴﻦ ارزش دﻓﺘـﺮي ﺣﻘـﻮق ﺻـﺎﺣﺒﺎن
ﺳﻬﺎم و ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ راﺑﻄﻪ ﻣﻌﻨﻲ داري وﺟﻮد دارد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﺿـﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴـﺘﮕﻲ ﺑـﻴﻦ
ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ و ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣـﻮل t آﻣـﺎره آزﻣـﻮن 13.42 ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ. در واﻗـﻊ
ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﺘﻴﺠﻪ آزﻣﻮن F، ﻓﺮضHo ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن %95 رد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮﻳﺪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﻮق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ANOVAدرﺟﻪﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦﺟﻤﻊ ﻣﺠﺬوراتآزاديﻣﺠﺬوراتﻣﻘﺪارFﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﺎ داريرﮔﺮﺳﻴﻮن1669338201166933820180.20.000ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه220500893238926474.34ﻛﻞ387434713239ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ: ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎمﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ:ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ
٨٠
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﻣﻴﺰانآﻣﺎرهﻣﺘﻐﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻞﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲآزﻣﻮنtﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﺎداريﻣﻌﻨﻲ داريارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم0.65613.420.000+ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ: ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ
ﻓﺮﺿﻴﻪ دوم: ﺑﻴﻦ ﺳﻮدﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑـﻮرس
اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد دارد.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﺟﻨﺲ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﭘﻴﺮﺳﻮن ارﺗﺒـﺎط ﻓـﻮق را
ﺑﺼﻮرت %100 ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ. اﻣﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺤﻘﻴﻖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﺎ وﻗﻔـﻪ زﻣـﺎﻧﻲ ﻣـﻲ
ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح ﻣﻌﺎﻳﺐ وارده ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ.
ﻓﺮﺿﻴﻪ ﺳﻮم: ﺑﻴﻦ ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﻮرس
اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد دارد.
ﻓﺮﺿﻴﻪ آزﻣﻮن ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﮔﺮدد:
Ho:ρx,y=o
H1:ρx,y≠o
ﻣﻘـﺪارF ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺷـﺪه در ﺟـﺪولANOVA، 681,02 ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ. ﻛـﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪF ﺟـﺪول،
ﻓﺮضHo ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن %95 رد ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑـﻴﻦ ﺳـﻮد ﺗﻘﺴـﻴﻤﻲ و ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﻫﻤﺒﺴـﺘﮕﻲ
ﻣﻌﻨﺎداري وﺟﻮد دارد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻨﻲ ﻣﻘﺪار آﻣﺎره آزﻣﻮن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮلt ،26,09ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻳﻌﻨـﻲ در
ﺳﻄﺢ ﺧﻄﺎي ﻛﻤﺘﺮ از%5 ﻓﺮضHo رد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮﻳﺪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﻮق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
٨١
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ANOVAدرﺟﻪﺟﻤﻊ ﻣﺠﺬوراتآزاديﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﺠﺬوراتﻣﻘﺪارFﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﺎ داريرﮔﺮﺳﻴﻮن2870999801287099980681.020.000ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه100334733238421574.508ﻛﻞ387434713239
ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ: ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ: ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ
ﻣﻴﺰانآﻣﺎرهﺳﻄﺢﺷﺮحﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲآزﻣﻮنtﻣﻌﻨﺎداريﻣﻌﻨﻲ داريﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ0.8626.09630.000+ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ:ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ
ﻓﺮﺿﻴﻪ ﭼﻬﺎرم: ﺑﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷـﺪ ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺷـﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه در
ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد دارد.
ﻓﺮﺿﻴﻪ آزﻣﻮن ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﻣﻄﺮح ﻣﻲ ﮔﺮدد:
Ho:ρx,y=o
H1:ρx,y≠o
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﺪول ANOVA، ﻣﻘﺪارF ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه 240,9 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ F ﺟـﺪول
درﺳﻄﺢ ﺧﻄﺎي ﻛﻤﺘﺮ از 0,5 ﻓﺮضHo رد ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑـﻴﻦ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﻬﺎم و ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ
راﺑﻄﻪ ﻣﻌﻨﻲ داري وﺟﻮد دارد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺿـﺮﻳﺐ ﻫﻤﺒﺴـﺘﮕﻲ ﺑـﻴﻦ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﻬﺎم و ﺳـﻮد
٨٢
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﺮﻣﻮل t آﻣﺎره آزﻣﻮن 15,52 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. در واﻗـﻊ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﻧﺘﻴﺠـﻪ آزﻣـﻮن F،
ﻓﺮضHo ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن %95 رد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻮﻳﺪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻓﻮق ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ANOVAدرﺟﻪﺟﻤﻊ ﻣﺠﺬوراتآزاديﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﺠﺬوراتﻣﻘﺪارFﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﺎ داريرﮔﺮﺳﻴﻮن1948933401194893340240.90.000ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه192541373238808997.366ﻛﻞ387434713239
ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ:ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎمﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ:ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲﻣﺘﻐﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻞﻣﻴﺰان ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲآﻣﺎره آزﻣﻮنtﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﺎداريﻣﻌﻨﻲ داريﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم0.12647442215.52118750.000+ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ:ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ
د_ﺗﺤﻠﻴﻞ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮي:
ﻣﺪل رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺑﻴﺶ از ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣـﺪل رﮔﺮﺳـﻴﻮن ﭼﻨـﺪ ﻣﺘﻐﻴـﺮه1
ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﻴﺮي و ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻳﻚ ﻣﺪل رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه ﺑﻪ ﻃﻮر ﺿﻤﻨﻲ ﻳﺎ ﺑﻄﻮر ﺻﺮﻳﺢ
ﺑﻪ ﺑﺮآوردﻫﺎي ﺿﺮاﻳﺐ ﻣﻨﻔﺮد رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد. در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻚ ﺗﻚ ﺟﺪاول ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ
رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﭘﺮدازﻳﻢ.ﺟﺪول -4-8ﺧﻼﺻﻪ ﻣﺪل
ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷﺪهاﻧﺤﺮافﻣﺪلاﺳﺘﺎﻧﺪاردآﻣﺎره دارﺑﻴﻦ- واﺗﺴﻮنRR2R210.90.810.809556.8851.993
ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﺪل: ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم، ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم، ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ
ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ: ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ
1- Multiple regression models
٨٣
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺟﺪول ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺒﺴﺘﮕﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه(( R ﺑﺮاي ﻣﺪل در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ
ﺷﺪه ﻛﻪ در آن ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ و ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ آن ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم، ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق
ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم ،ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺮاﺑﺮ0/90 اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺮﺑﻊ آن ( ( R 2 ﻳﺎ ﺿـﺮﻳﺐ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﭼﻨـﺪ
ﮔﺎﻧﻪ ﺑﺮاﺑﺮ0/81 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻴﺎن ﻧﻤـﻮد ﻛـﻪ 81 در ﺻـﺪ از ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ
ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ اﻳﻦ ﻣﺪل ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺒﻴﻦ ﻗﺪرت ﺑـﺎﻻي ﺗﺒﻴـﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴـﺮات
ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪل ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. در اﻳﻦ ﻣﺪلR 2 ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷﺪه ﺑﺮاﺑﺮ0/80 اﺳﺖ.
ﺟﺪول 4-9 آزﻣﻮﻧﻬﺎي ﻣﻌﻨﻲ داري رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺿﺮﻳﺐ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ
درﺟﻪﺳﻄﺢﻣﺪلﺟﻤﻊ ﻣﺠﺬورراتآزاديﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﺠﺬوراتFﻣﻌﻨﺎداريرﮔﺮﺳﻴﻮن3142463003104748766.7337.768070.0001ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه73188413.2236310120.3949ﺟﻤﻊ387434713239
اﻟﻒ: ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ (ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ، ارزش دﻓﺘﺮي، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم)
ب: ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ (ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ)
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﺪول 4-9، آزﻣﻮن ﻣﻌﻨﻲ داري ﻣﺪل ﻛﻠﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻧﻈﺮ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ F ﺑﺪﺳﺖ آﻣـﺪه
(337/7) در ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل (ﺑﺎ ﺧﻄﺎي ﻛﻤﺘﺮ از ﻳﻚ درﺻﺪ) ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ R2
ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﻣﻌﻨﻲ دار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن 99درﺻﺪ ﺑﻴﺎن ﻧﻤﻮد ﻛﻪ 0/81 درﺻﺪ از
.
ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻴﺰان ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪل اراﺋﻪ ﺷﺪه، ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﻣﻲ ﺷﻮد.
ﺟﺪول 4-10 ﺿﺮاﻳﺐ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺪل
ﻣﺪلﺿﺮاﻳﺐ ﻏﻴﺮ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺿــﺮاﻳﺐ اﺳــﺘﺎﻧﺪاردآﻣﺎرهtﺳــــــــﻄﺢﺷﺪهﻣﻌﻨﺎداريﺿﺮﻳﺐ Bﺧﻄﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺿﺮﻳﺐ Beta1ﻣﻘﺪار ﺛﺎﺑﺖ-47.85770.396-.680.497ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ.741.048.60915.585.000ارزش دﻓﺘﺮي.209.038.1975.546.000ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم.040.007.2225.884.000ﻣﺘﻐﻴﺮواﺑﺴﺘﻪ:اﻫﺮم
٨٤
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﺪول ﺑﺎﻻ ﻣﻲ ﺗﻮان، ﻣﻌﺎدﻟﻪ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و اﺳﺘﺎﻧﺪارد را ﺑﺮاي ﻣﺪل در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ
ﺷﺪه ﻧﻮﺷﺖ. ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس :
ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﺧﻂ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﺑﻪ ﺷﺮح ذﻳﻞ اﺳﺖ.
Er=x1dv + x2bv + x3pr Er=.741dv + .209bv + .04pr
x1 ـ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ازاء ﻫﺮ ﻳﻚ واﺣﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ((dv ﻣﻴﺰان ﺳـﻮد
ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ(0/741 (er واﺣﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ.
x2 ـ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ازاء ﻫﺮ ﻳﻚ واﺣﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺘﻐﻴﺮ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘـﻮق ﺻـﺎﺣﺒﺎن
ﺳﻬﺎم (bv) ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ 0/20 (er) واﺣﺪ اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد.
x3 ـ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ازاء ﻫﺮ ﻳﻚ واﺣﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﻬﺎم((pr ﻣﻴـﺰان ﺳـﻮد
ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ(0/04 (er واﺣﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﺷﻮد.
ﻣﻌﺎدﻟﻪ رﮔﺮﺳﻴﻮن اﺳﺘﺎﻧﺪارد:
Er=.609dv +.197bv + .222pr
ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻓﻮق را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻛﺮد:
x1 ـ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﺳﻬﻢ ﻧﺴﺒﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ /609 اﺳﺖ.
x2 ـ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﺳﻬﻢ ﻧﺴﺒﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﺑـﺪﻫﻲ اﺳـﺘﻔﺎده
ﺷﺪه ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ 0/197 اﺳﺖ.
x3 ـ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﺳﻬﻢ ﻧﺴﺒﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ 0/222 اﺳﺖ.
ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ از ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ وﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﺳﺖ و ﭘـﺲ از آن
ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﻛﻪ ﺑﺼﻮرت ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ وﺑﺎ ﺿﺮﻳﺐ 0/222 و در ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﺘﻐﻴﺮ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق
٨٥
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﺑﺎ ﺿﺮﻳﺐ 19 درﺻﺪ ﺑﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ (ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ) ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺬارد.
ﻣﻌﺎﻳﺐ روش :OLS
1. در روشOLS ﺑﺤﺚ ﺳﺮي زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮ ﻓﺘﻪ ﻧﻤﻲ ﺷﻮد در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﭼﻮن ﻣـﺪل در ﻃﻲ روﻧﺪ ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺮازش ﺷﺪه اﺳﺖ و رﻓﺘﺎر ﺳـﺮي زﻣـﺎﻧﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎ ﺑﺴـﻴﺎر ﻣﻬـﻢ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ روشOLS ، روش ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮاي ﺑﺮازش ﻣﺪل ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
2. روشOLS ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﻳﻚ ﻣﻘﻄﻊ زﻣﺎﻧﻲ ﺧﺎص ﻛﺎرﺑﺮد دارد. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل زﻣﺎﻧﻴﻜﻪ ﻳﻜﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﺎ وﻗﻔﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴـﺮ واﺑﺴـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ(ﻧﻈﻴـﺮ ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ) روش OLS اﻳﻦ وﻗﻔﻪ زﻣﺎﻧﻲ را در ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻲ ﮔﻴـﺮد و ارﺗﺒـﺎط را ﻋـﺪد ﻳﻚ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﻳﺮاد اﺳﺎﺳﻲ روش OLS، ﺑﺮا ي ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺪل ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
3. ﺗﻌﺪاد ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎ در روش OLS ﺑﻪ اﻧـﺪازه ﺗﻌـﺪاد ﻣﺸـﺎﻫﺪات ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ در ﺣﺎﻟﻴﻜـﻪ در روش ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﭘﻨﻞ دﻳﺘﺎ ﺗﻌﺪاد داده ﻫﺎ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺿﺮﺑﺪر ﺗﻌـﺪاد ﻣﺸـﺎﻫﺪات((N*T اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ
ه – ﻣﺪل ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ:
ﺑﻨﺎ ﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻌﺎﻳﺐ ذﻛﺮ ﺷﺪه ﺑﺮاي روشOLS و ﻣﺰاﻳﺎي ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم ﺑﺮاي روش
ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ، ﻣﺪل ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آﻣﺎرﻫﺎي ﺳﺮي زﻣـﺎﻧﻲ 1378 -1382، ﺑـﺎ
روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ ( (Panel Dataﺗﺨﻤﻴﻦ ﺧﻮاﻫﻴﻢ زد. اﻣﺎ ﻗﺒﻞ از ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ اﺑﺘـﺪا
ﻣﺪل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﺸﺮﻳﺢ و ﺳﭙﺲ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺨﻤﻴﻦ اراﺋﻪ ﮔﺮدد.
ﻣﺪل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺟﻬﺖ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ:
٨٦
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
Eri,t= α1bv(- 1)i,t + α2pr(-1) i,t+ α3 Er( -1 )i,t+ α4DV(-1) i,t
=Er ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻫﺮ ﺳﻬﻢ
= bv(- 1) ارزش دﻓﺘﺮي ﻫﺮ ﺳﻬﻢ ﺑﺎ وﻗﻔﻪ زﻣﺎﻧﻲ
= pr(-1) ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﺑﺎ وﻗﻔﻪ زﻣﺎﻧﻲ
= Er(-1) ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻫﺮ ﺳﻬﻢ ﺑﺎ وﻗﻔﻪ زﻣﺎﻧﻲ
= DV(-1) ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ ﻫﺮ ﺳﻬﻢ ﺑﺎ وﻗﻔﻪ زﻣﺎﻧﻲ
= i ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻣﻘﺎﻃﻊ (ﺗﻌﺪاد ﺷﺮﻛﺘﻬﺎ)
=t ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ زﻣﺎن
ﻋﻠﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل ﻫﺎي ﺗﻮﺿﻴﺤﻲ ﺑﺎ ﻳﻚ وﻗﻔﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮ زﻣﺎﻧﻲ، ﺗﻌﻴﻴﻦ روﻧﺪ رﺷﺪ ﺳﻮد ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از
داده ﻫﺎي ﺳﺎﻟﻬﺎي ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﺪل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻧﮕﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﻃﺒﻖ ادﺑﻴﺎت روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ در ﻓﺼﻞ ﺳﻮم، ﻗﺒﻞ از ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺪل اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ آزﻣﻮﻧﻬﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آن را
اﻧﺠﺎم داد. اوﻟﻴﻦ آزﻣﻮﻧﻲ ﻛﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ دﻫﻴﻢ، آزﻣﻮن ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﺮﺿﻴﻪ زﻳﺮ اﺳﺖ:
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﺮض ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮدن ﺿﺮاﻳﺐ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ، آﻳﺎ ﻋﺮض از ﻣﺒﺪا ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ
ﻳﺎ ﺧﻴﺮ.
ﺑﻪ زﺑﺎن رﻳﺎﺿﻲ:H 0 : αi αH1 : NotH 0ﺑﺮاي آزﻣﻮن ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻓﻮق از آﻣﺎره زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد:(1-12)−e′f e f ) / K (N −1)e′e)F F′′f e f /(NT − N − K )e
ﻛﻪ در آن:
: e ′e ﻣﺠﺬور ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎي ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮازش رﮔﺮﺳﻴﻮن ﻣﻘﻴﺪ yit αi βX it eit اﺳﺖ.
٨٧
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
: e′p ep ﻣﺠﺬور ﭘﺴﻤﺎﻧﺪهﻫﺎي ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮازش رﮔﺮﺳﻴﻮن ﻧﺎﻣﻘﻴﺪ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﻣﻌﺎدﻻت
yit αi βi X it eit ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺮﺑﻌﺎت ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ (OLS) ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.
T ﺗﻌﺪاد ﺳﺎل،N ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﻄﻊ́وK ﺗﻌﺪاد ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ..
آﻣﺎره (F) ﺣﺎﺻﻞ از اﻧﺠﺎم آﻣﺎره ﻓﻮق ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ(( F=0/2383 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎF ﺟـﺪول
ﻓﺮﺿﻴﻪ H 0 رد ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻟﺬا ﻋﺮض از ﻣﺒﺪا ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ آزﻣـﻮن ﻓـﻮق، ﺣـﺎل ﺑﺎﻳـﺪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻧﻤـﻮد ﻛـﻪ ﺟﻬـﺖ ﺗﺨﻤـﻴﻦ ﻣـﺪل ﻛـﻪ آﻳـﺎ از روش
ﺛﺎﺑﺖ((fixed ﻳﺎ روش ﺗﺼﺎدﻓﻲ((Random اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕـﺮ ﺑـﺮاي ﺑﺮرﺳـﻲ اﻳـﻦ
ﺳﻮال ﻛﻪ آﻳﺎ ﺗﻔﺎوت در ﻋﺮض از ﻣﺒﺪا ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺼﻮرت ﺛﺎﺑﺖ ﻳﺎ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ، از
آزﻣﻮن ﻫﺎﺳﻤﻦ ﺑﻬﺮه ﻣﻲ ﺟﻮﺋﻴﻢ.
آزﻣﻮن ﻫﺎﺳﻤﻦ :
آﻣﺎره اﻳﻦ آزﻣﻮن ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺛﺎﺑﺖ ﻳﺎ ﺗﺼـﺎدﻓﻲ ﺑـﻮدن ﺗﻔـﺎوت ﻫـﺎي واﺣـﺪﻫﺎي ﻣﻘﻄﻌـﻲ ﺑـﻪ
ﺻﻮرت زﻳﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ داراي ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﺎي- دو ﺑﺎ درﺟﻪ آزادي ﺑﺮاﺑﺮ ﺑـﺎ ﺗﻌـﺪاد ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي
ﻣﺴﺘﻘﻞ (K) اﺳﺖ.
W W X 2 (k) b − βˆ ′ ∑−1 b − βˆ (1-18)
ﻛﻪ:
VarVb − βˆ VarVbb−VarVβˆ ∑(1-19)
=b ﺿﺮاﻳﺐ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻪ روش اﺛﺮات ﺛﺎﺑﺖ
= β ﺿﺮاﻳﺐ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻪ روش اﺛﺮات ﺗﺼﺎدﻓﻲ
٨٨
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﻓﺮﺿﻴﻪ ﺻﻔﺮ ﺑﻮدن آزﻣﻮن ﻫﺎﺳﻤﻦ، ﺑﺮاﺑﺮي ﺑﺮ آورد ﻛﻨﻨﺪه ﻫﺮ دو روش ﺣـﺪاﻗﻞ ﻣﺮﺑﻌـﺎت ﺗﻌﻤـﻴﻢ
ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺠﺎزي اﺳﺖ ﻳﻌﻨﻲ دارﻳﻢ:
H0 : βˆ b H1 : βˆ ≠ b
ﭼﻨﺎﻧﭽـــﻪ آﻣـــﺎره آزﻣـــﻮن ﻣﺤﺎﺳـــﺒﻪ ﺷـــﺪه ﺑﺰرﮔﺘـــﺮ از χk2 ﺟـــﺪول ﺑﺎﺷـــﺪ ﻓﺮﺿـــﻴﻪ Ho رد
ﻣﻲﺷﻮد ﭘﺲ ﺑﺮاﺑﺮي ﺑﺮآوردﻫﺎي اﻳﻦ روش رد و ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ از روش ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮاي درﻳﺎﻓﺖ در
واﺣﺪﻫﺎي ﻣﻘﻄﻌﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد.
X 2 ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺎ درﺟﻪ آزادي ) 4 ﻣﻌﺎدل ﺗﻌﺪاد ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴـﺘﻘﻞ ) ﺑﺮاﺑـﺮX 2 = 89,71795
ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ X 2 ﺟﺪول ﻓﺮﺿﻴﻪ H 0 رد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﺲ ﺑﺮاي ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺪل ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ
رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ از روش ) Fixed Effect ﺛﺎﺑﺖ ) اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻧﻤﺎﺋﻴﻢ .
ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺪل ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ:
ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻌﺎدﻟﻪ اي ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد :
Er= -.275 bv(-1 ) – .044pr(-1) + .470er(-1) – .086dv(-1)
t t(.003 )(.0007)(.0004 )(.535)
R2 = . 755
Dependent Variable: ER?
Method: Pooled Least Squares
Date: 10/29/01 Time: 00:22
٨٩
تﺎﻋﻼﻃا ﻞﻴﻠﲢ و ﻪﻳﺰﲡ -مرﺎﻬﭼ ﻞﺼﻓ
Sample(adjusted): 1379 1382
Included observations: 4 after adjusting endpoints
Total panel (unbalanced) observations 183
t-VariableCoefficientStd. ErrorStatisticProb.BV?(-1)-0.2570860.087571-2.935760.0037PR?(-1)-0.0447990.012993-3.447920.0007ER?(-1)0.4708940.1319413.5689630.0004DV?(-1)-0.086190.138772-0.621090.5352Fixed EffectsABADAN–C1625.485ABOREIHAN–C2196.839ALBORZDARO–C2403.526ALYAF–C742.6017ALYAFMASNOEI–C1624.782AMLAHIRAN–C1214.306ARAK–C1596.862BINOLMELALPARS–C2003.347DAMLERAN–C2111.361DAROAMIN–C1797.901DAROBAKHSH–C1569.235DAROFARABI–C1973.355DOCTORABIDI–C3918.386DODESANATI–C2843.664ESFEHAN–C4387.859HAKIM–C1467.174HAYYAN–C2523.376KAF–C976.334KARBONIRAN–C2467.093KESHAVARZ–C572.8428KHARK–C1433.637KIMIDARO–C1704.737KOSAR–C1441.228LOABIRAN–C1512.397
٩٠
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
1905.464LOGMAN–C1284.849OSVEH–C965.7536PAKSAN–C1362.174PAKVASH–C959.3863PAMCHAL–C2858.461PARSDARO–C855.2849PARSILON–C2294.354PETROFARABI–C915.478POLIEKRIL–C1769.435RANGIN–C2492.93RAZAK–C588.6526SAIPA–CSANAYESHIMYAYI–3582.629C620.7287SAPETROSHIMI–CSARMAYALBORZ–949.7311C727.3889SHIRINDARO–C858.4732SINA–C3966.377SINADARO–C411.875SUPERRANG–C1546.966TAZRIGHIRAN–C1999.284TEHRANDARO–C829.2622TEHRANSHIMI–C940.9488TOLIDARO–C1479.847TOLIPERS–CMean dependent1488.967var0.755468R-squaredS.D. dependent1148.982var0.660269Adjusted R-squaredSum squared58753455resid669.7012S.E. of regressionDurbin-Watson1.894744stat134.9059F-statistic0Prob(F-statistic)4-4 ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﺮﺿﻴﺎت
ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ ﺑﺸﺮح زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ :
٩١
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
4-4-1 آزﻣﻮن ﻓﺮﺿﻴﻪ اول
ﻓﺮﺿﻴﻪ : H0 ﺑﻴﻦ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷـﺪ ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺷـﺮﻛﺘﻬﺎي
ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ داري وﺟﻮد دارد.
ﻓﺮﺿﻴﻪ : H1 ﺑﻴﻦ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷـﺪ ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺷـﺮﻛﺘﻬﺎي
ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ داري وﺟﻮد ﻧﺪارد.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه از آزﻣﻮﻧﻬﺎي آﻣﺎري (ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﻌﻤـﻮﻟﻲ، رﮔﺮﺳـﻴﻮن ﺧﻄـﻲ و روش
ﭘﻨﻞ دﻳﺘﺎ ) اﺛﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم ﺑﺎ ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ در ﺳـﻄﺢ ﻛﻤﺘـﺮ از 0/05
ﻣﻌﻨﻲ دار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻟﺬا ﻓﺮﺿﻴﻪ H0 را در ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﻲ داري ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد. ﺿـﺮﻳﺐ
رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ ارﺗﺒﺎط ﻣﺘﻐﻴـﺮ ارزش دﻓﺘـﺮي ﺣﻘـﻮق ﺻـﺎﺣﺒﺎن
ﺳﻬﺎم ﺑﺎ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ را -0/275 ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪﻫﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ رﮔﺮﺳـﻴﻮﻧﻲ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روش
رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه 0/197ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
4-4-2ﻓﺮﺿﻴﻪ دوم
ﻓﺮﺿﻴﻪ : H0 ﺑﻴﻦ ﺳﻮدﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه در ﺑـﻮرس
اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد دارد.
ﻓﺮﺿﻴﻪ : H1 ﺑﻴﻦ ﺳﻮدﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه در ﺑـﻮرس
اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد ﻧﺪارد.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎي اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﻣﻮرد اﺛﺮ اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﺮ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺗﻮﺳـﻂ روﺷـﻬﺎي
آﻣﺎري اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه، ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺣﺎﻛﻲ از وﺟﻮد راﺑﻄﻪ ﻣﻌﻨﻲ دار ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ و رﺷـﺪ
٩٢
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺳﺎل آﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. اﺛﺮ اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻛﻪ در روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ ﺑﺎ ﺳﻄﺢ اﻃﻤﻴﻨـﺎن 99 درﺻـﺪ
ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﻄﻮر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ %47 از ﺗﻐﻴﻴﺮات رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺳﺎل آﺗﻲ را ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﺑـﺮ اﻳـﻦ
اﺳﺎس ﻓﺮﺿﻴﻪH0 ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان رﺷـﺪ ﺳـﻮد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺳـﺎل آﺗـﻲ در
ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨﻲ داري ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ارﺗﺒﺎط دارﻧﺪ. اﻣﺎ در روش رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻣﻌﺎﻳـﺐ ﮔﻔﺘـﻪ
ﺷﺪه ﺿﺮﻳﺐ اﻳﻦ راﺑﻄﻪ 0/100 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺪﻟﻴﻞ در ﻧﻈﺮ ﻧﮕﺮﻓﺘﻦ وﻗﻔﻪ زﻣﺎﻧﻲ، اﻳﻦ ﺿـﺮﻳﺐ رد ﻣـﻲ
ﺷﻮد.
4 -4-3آزﻣﻮن ﻓﺮﺿﻴﻪ ﺳﻮم
ﻓﺮﺿﻴﻪ : H0 ﺑﻴﻦ ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﻮرس
اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد دارد.
ﻓﺮﺿﻴﻪ : H1 ﺑﻴﻦ ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﻮرس
اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد ﻧﺪارد.
در ﺑﺮرﺳﻲ ﻫﺎي ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه ﺗﻮﺳﻂ روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ ﻣﺒﻴﻦ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﺳـﻮد ﺗﻘﺴـﻴﻤﻲ ﺗـﺄﺛﻴﺮ
ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺮ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻧﺪارد. ﻟﺬا ﻓﺮض وﺟـﻮد راﺑﻄـﻪ ﺑـﻴﻦ ﺳـﻮد ﺗﻘﺴـﻴﻤﻲ و
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ رد ﻣﻲ ﺷﻮد. در روش رﮔﺮﺳـﻴﻮن ﭼﻨـﺪ ﻣﺘﻐﻴـﺮه ﺿـﺮﻳﺐ اﻳـﻦ ﻣﺘﻐﻴـﺮ
0/609 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻣﻌﺎﻳﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ رد ﻣﻲ ﺷﻮد.
-4-4-4 آزﻣﻮن ﻓﺮﺿﻴﻪ ﭼﻬﺎرم
ﻓﺮﺿﻴﻪ : H0 ﺑﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷـﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه در ﺑـﻮرس
اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد دارد.
٩٣
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﻓﺮﺿﻴﻪ : H1 ﺑﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷـﺮﻛﺘﻬﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه در ﺑـﻮرس
اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ دار وﺟﻮد ﻧﺪارد.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه در ﻣﻴﺰان ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﺑﺮ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑـﺎ
اﺳﺘﻔﺎده از روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ راﺑﻄﻪ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻜﻮس و ﻣﻌﻨـﻲ داري را ﺑـﺎ ﺳـﻄﺢ اﻃﻤﻴﻨـﺎن
99درﺻﺪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ. ﺑﻌﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﺑﻄﻮر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ 0/044 از ﺗﻐﻴﻴـﺮات رﺷـﺪ
ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺳﺎل آﺗﻲ را ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﻟﺬا ﻓﺮﺿﻴﻪH0 را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﺳﻄﺢ ﻣﻌﻨـﻲ داري 5 درﺻـﺪ
ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ. در ﻧﺘﻴﺠﻪ ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ وﺟﻮد دارد.
ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺿﺮﻳﺐ رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه 0/222ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
در اداﻣﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﻮدار ﭘﺮاﻛﻨﺶ و آزﻣﻮن ﻫﻤﺨﻄﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎ، ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎ از ﻟﺤـﺎظ آﻣـﺎري ﺑـﺎ ﻫـﻢ
ﻫﻤﺨﻄﻲ ﻧﺪارﻧﺪ در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺣﻘـﻮق ﺻـﺎﺣﺒﺎن ﺳـﻬﺎم و ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي ﺳﻮدﺗﻘﺴـﻴﻤﻲ و ﺳـﻮد
ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻳﻚ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺮاي اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻳﻚ ﺑﺎر دﻳﮕـﺮ ﻣـﺪل را ﺑـﺎ
ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﭘﺎﻧﻞ دﻳﺘﺎ ( (Panel Data ﺑﺮآورد ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ. زﻳﺮا ﻳﻜﻲ از راه
ﻫﺎي از ﺑﻴﻦ ﺑﺮدن ﻫﻤﺨﻄﻲ ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ ﮔﺮﻓﺘﻦ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ه – ﻣﺪل ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ:
ﻗﺒﻞ از ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺪل ﭼﻮن ﻣﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ از روش Panel Data اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﺋﻴﻢ، ﻟﺬا ﺑﺎﻳﺪ ﻓـﺮوض و
آزﻣﻮﻧﻬﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را اﻧﺠﺎم دﻫﻴﻢ.
٩٤
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﻓﺮض ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ ﺿﺮاﻳﺐ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ و آزﻣﻮن ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎ ﻓـﺮض ﺛﺎﺑـﺖ
ﺑﻮدن ﺿﺮﻳﺐ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ آﻳﺎ ﻋﺮض از ﻣﺒﺪا ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ اﻧﺠـﺎم
ﻣﻲ دﻫﻴﻢ.
ﺑﻪ زﺑﺎن رﻳﺎﺿﻲ:H 0 : αi αH1 : NotH 0
آﻣﺎره (F) ﺣﺎﺻﻞ از اﻧﺠﺎم آﻣﺎره ﻓﻮق ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ(( F=0/2594 ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎF ﺟـﺪول
ﻓﺮﺿﻴﻪ H 0 رد ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻟﺬا ﻋﺮض از ﻣﺒﺪا ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ.
ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﺮاي ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺛﺎﺑﺖ ﻳﺎ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﻮدن ﺗﻔﺎوت ﻋﺮض از ﻣﺒﺪا ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ از آزﻣﻮن
ﻫﺎﺳﻤﻦ ﺑﻬﺮه ﻣﻲ ﺟﻮﺋﻴﻢ .
X 2 ﺑﺎ درﺟﻪ آزادي ) 4 ﻣﻌﺎدل ﺗﻌﺪاد ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ ) ﺑﺮاﺑﺮX 2 = 80,98548 ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ
ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ X 2 ﺟﺪول ﻓﺮﺿﻴﻪ H 0 رد ﻣﻲ ﺷﻮد . ﭘﺲ ﺑﺮاي ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺪل ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد
ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ از روش ) Fixed Effect ﺛﺎﺑﺖ ) اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻧﻤﺎﺋﻴﻢ .
ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻣﺪل ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﺷﺪ ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ داده ﻫﺎ:
ﺗﺨﻤﻴﻦ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﻌﺎدﻟﻪ اي ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد :
Er= -134 log bv(-1) – 386 log pr(-1) + 346 log er(-1)+ 105 log dv(-1)
t t(.497 )(.0131)(.0144)(.389)
R2 = .72
Dependent Variable: ER? Method: Pooled Least Squares Date: 11/05/01 Time: 09:34 Sample(adjusted): 1379 1382
Included observations: 4 after adjusting endpoints
٩٥
تﺎﻋﻼﻃا ﻞﻴﻠﲢ و ﻪﻳﺰﲡ -مرﺎﻬﭼ ﻞﺼﻓ
Total panel (unbalanced) observations 183
t-VariableCoefficientStd. ErrorStatisticProb.LOG(BV?(-1))-134.312197.7255-0.679290.4976LOG(PR?(-1))-386.071154.324-2.501690.0131LOG( ER?(-1))346.591140.47952.4671990.0144LOG( DV?(-1) )105.4057122.29490.8618970.3897Fixed EffectsABADAN–C2670.834ABOREIHAN–C2905.931ALBORZDARO–C3484.651ALYAF–C1802.522ALYAFMASNOEI–C2418.742AMLAHIRAN–C2196.17ARAK–C2474.695BINOLMELALPARS–C2902.033DAMLERAN–C2971.797DAROAMIN–C2946.542DAROBAKHSH–C2544.452DAROFARABI–C2714.188DOCTORABIDI–C5203.142DODESANATI–C3921.883ESFEHAN–C5784.934HAKIM–C2241.569HAYYAN–C3426.035KAF–C1920.029KARBONIRAN–C3489.499KESHAVARZ–C1785.758KHARK–C2456.129KIMIDARO–C2636.836KOSAR–C2467.967LOABIRAN–C2413.951LOGMAN–C2708.965OSVEH–C2368.438PAKSAN–C1972.852PAKVASH–C2208.251
٩٦
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
1873.972PAMCHAL–C3983.215PARSDARO–C1662.845PARSILON–C2915.65PETROFARABI–C1653.049POLIEKRIL–C2873.007RANGIN–C3511.509RAZAK–C1586.366SAIPA–CSANAYESHIMYAYI–4034.563C1586.617SAPETROSHIMI–CSARMAYALBORZ–1742.286C1835.725SHIRINDARO–C1809.167SINA–C4672.009SINADARO–C1592.16SUPERRANG–C2353.664TAZRIGHIRAN–C2968.764TEHRANDARO–C1880.541TEHRANSHIMI–C2025.555TOLIDARO–C2570.931TOLIPERS–CMean dependent1488.967var0.729949R-squaredS.D. dependent1148.982var0.624814Adjusted R-squaredSum squared64885006resid703.7794S.E. of regressionDurbin-Watson1.72841stat118.031F-statistic0Prob(F-statistic)
ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ از ﺟﺪول ﻓﻮق ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ زﻣﺎﻧﻴﻜﻪ ﻣﺪل ﺑﺎ ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑـﺮازش ﻣـﻲ ﮔـﺮدد
دو ﻣﺘﻐﻴﺮ ارزش دﻓﺘﺮي ﺣﻘﻮق ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم و ﺳﻮد ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ در ﺳﻄﺢ 0/05 ﻣﻌﻨﻲ دار ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ.
و ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺳﻮد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم در ﺳﻄﺢ ﻛﻤﺘﺮ از 0/05 ﻣﻌﻨـﻲ دار ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻋﻼﻣـﺖ
ﺿﺮاﻳﺐ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺪل ﻗﺒﻠﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. اﻣﺎ ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻟﮕﺎرﻳﺘﻢ ﮔﺮﻓﺘﻦ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎ، ﺿـﺮاﻳﺐ ﺑﺴـﻴﺎر ﺑﺰرﮔﺘـﺮ
ﺷﺪﻧﺪ.
٩٧
ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎرم- ﲡﺰﻳﻪ و ﲢﻠﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت
ﺧﻼﺻﻪ ﻓﺼﻞ :
در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ در اﺑﺘﺪا ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آﻣﺎر ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ داده ﻫﺎ و ﺳﭙﺲ ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از روﺷـﻬﺎي
ﻣﺨﺘﻠﻒ آﻣﺎري از ﻗﺒﻴﻞ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ و رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴـﺮه و روش ﭘﺎﻧـﻞ دﻳﺘـﺎ ﺑـﻪ آزﻣـﻮن
ﻓﺮﺿﻴﺎت ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ روﺷﻬﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺸﺮوح ﺑﻴﺎن ﻧﻤـﻮده و در ﭘﺎﻳـﺎن ﻧﻴـﺰ ﺗـﻚ ﺗـﻚ
ﻓﺮﺿﻴﺎت ﭘﺎﻳﺎن ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه، ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.
٩٨



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید