ﻓﺼﻞ دوم
ادﺑﻴﺎت و ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
-2-1 ﻣﻘﺪﻣﻪ:
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ، ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻛﻠﻴﺪي در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ. ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاران ، اﻋﺘﺒـﺎر دﻫﻨـﺪﮔﺎن،
ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و دﻳﮕﺮ اﺷﺨﺎص در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺘﻜﻲ ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ و اﻧﺘﻈـﺎرات ﻫﺴـﺘﻨﺪ.
ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل، ﻳﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬار در ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺗﻲ ﻫﻤﭽﻮن ﺧﺮﻳﺪ، ﻓﺮوش ﻳﺎ ﻧﮕﻬـﺪاري ﺳـﻬﺎم، ﺑﻄـﻮر وﻳـﮋه
ﻣﺎﻳﻞ اﺳﺖ از زﻣﺎن و ﻣﻴﺰان ﺳﻮد ﻫﺎي ﺗﻘﻴﺴﻤﻲ و رﻳﺴﻚ آﻧﻬﺎ ﻣﻄﻠﻊ ﺑﺎﺷﺪ. ﭼﻮن آﮔﺎﻫﻲ از اﻳـﻦ ﮔﻮﻧـﻪ
ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﺳﻮد ﻫﺎي ﺗﻘﺴﻴﻤﻲ آﺗﻲ از ﻗﺒﻞ و ﺑﺎ دﻗﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻘﺪور ﻧﻴﺴﺖ، ﭘﺲ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﭘﻴﺶ
ﺑﻴﻨﻲ روي آورد. در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻫﻤﻮاره از اﻫﻤﻴﺖ زﻳﺎدي ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده اﺳﺖ، زﻳـﺮا از
ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎ ي ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﻗﻀﺎوت ﻫﺎ و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﻫﺎي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻣﻬﻢ در ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺎزار
ﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲ آﻳﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت زﻳﺎدي و ﺑﺎ روﺷﻬﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺑـﺮاي ﭘـﻴﺶ
ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻬﺘﺮﺳﻮد اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻳﻜﻲ از اﻫﺪاف ﻣﻬﻢ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺳـﻮد، ارا ﺋـﻪ ﺑـﺮآوردي
ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻄﻘﻲ از ﺳﻮد آوري آﺗﻲ ﺷﺮﻛﺖ، ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ اوﺿﺎع ﻣﺎﻟﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري، ﺑﺎر و ﻣﺤﺘﻮاي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ دارد(ﺑﺎل و ﺑﺮاون .(1968 ﺑﻪ
ﻫﺮﺣﺎل ﭼﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي واﺣﺪ از ﺳﻮد ﻛﻪ ﻣـﻮرد ﻧﻈﺮﺣﺴـﺎﺑﺪاران ﺣﺮﻓـﻪ اي
اﺳﺖ و ﭼﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻠﺤﻮظ در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري، ﻛﻪ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮان ﻣﺎﻟﻲ ﺑـﻪ اﻧـﺪازه
ﮔﻴﺮي و اﻧﺘﺸﺎر آن ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻣﻲ ورزﻧﺪ، ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻮد ﻫﻤﻮاره ﻣﻄﺮح اﺳﺖ. ﻣﺜﻼ ﻫﻴﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪارد
ﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺎﻟﻲ((FASB، در ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﺷﻤﺎره 1 ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺎﻟﻲ اﻇﻬﺎر ﻣﻲ دارد :
» ﻣﺮﻛﺰ اﺻﻠﻲ ﺗﻮﺟﻪ ﮔﺰارﺷﮕﺮي ﻣﺎﻟﻲ آن ﮔﻮﻧﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎ اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮي ﺳـﻮد و
اﺟﺰاي واﺑﺴﺘﻪ آن ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻋﻤﻠﻜﺮد واﺣﺪ ﺗﺠﺎري را ﻧﺸﺎن دﻫﺪ .«1
1 – Financial Accounting Standards Board
١٠
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ دوﺑﺨﺶ اﺻﻠﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮد
-1 ﺑﺨﺶ ادﺑﻴﺎت ﺗﺤﻘﻴﻖ-2 ﺑﺨﺶ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ
در ﺑﺨﺶ اول ﺑﺮ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻮد اراﺋﻪ و اﻫﻤﻴﺖ و ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد و ﺳﻮاﻻت ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد آﺗﻲ ﺗﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲ ﻛﻨﻴﻢ و در ﺑﺨﺶ دوم ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺗﺠﺮﺑﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﺧﺎرج و داﺧـﻞ
اﻳﺮان در ﺧﺼﻮص ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد آﺗﻲ ﺑﺤﺚ و اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.
١١
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
-2-2 ادﺑﻴﺎت ﺗﺤﻘﻴﻖ :
ﻫﻨﺪرﻳﻜﺴﻮن1 در ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ ﻛﺘﺎب ﺗﺌﻮري ﺣﺴﺎﺑﺪاري، ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻮد را در ﺳﻪ ﺳﻄﺢ ﺳﺎﺧﺘﺎري ، ﻣﻌﺎﻧﻲ
و ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ :
2-2-1ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻮد در ﺳﻄﺢ ﺳﺎﺧﺘﺎ ري (ﻗﻮاﻋﺪ و ﺗﻌﺎرﻳﻒ : 2 (
اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﺴﺎﺑﺪاران ، ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري را ﻣﻌﻴﺎري ﺑـﺮاي ﺗﻔﺴـﻴﺮ روﻳـﺪاد ﻫـﺎي دﻧﻴـﺎي واﻗﻌـﻲ ( ﺳـﻮد
اﻗﺘﺼﺎدي ) ﻣﻲ داﻧﻨﺪ و ﺑﺮﺗﺎﺛﻴﺮ آن ﺑﺮ رﻓﺘﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن (ﺗﻮان ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻳﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻮدن در ﻓﺮاﻳﻨﺪ
ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي) ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ اﻣﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ اﺻﻮل و ﻗﻮاﻋﺪﺣﺴﺎﺑﺪاري را ﺑﺮ ﻣﻔﺮوﺿﺎﺗﻲ ﺑﻨﺎ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛـﻪ
ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎي دﻧﻴﺎي واﻗﻌﻲ ﻳﺎ آﺛﺎر رﻓﺘﺎري ﻣـﺮﺗﺒﻂ ﻧﺒﺎﺷـﺪ. ﻣﺜﻼﭘﮋوﻫﺸـﮕﺮان ﺣﺴـﺎﺑﺪاري
اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﻛﻪ:
» ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﻴﺜﺎﻗﻬﺎ و ﻗﻮاﻋﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻨﻄﻘﻲ و ﻫـﻢ آﻫﻨـﮓ ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ
ﺑﺎﺷﻨﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ اﺣﺘﻤﺎﻻ اﻧﻌﻜﺎس از ﻣﻔﻬﻮم ﺳﻮد اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﺒﺎﺷﺪ”. 3
ﻣﻴﺜﺎﻗﻬﺎ و ﻗﻮاﻋﺪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻧﻴﺰ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﻛﺮدن آﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﻣﻔﺮوﺿﺎت و ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻲ ﻛـﻪ از وﺿـﻌﻴﺖ
ﻣﻮﺟﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري اﺳﺘﻨﺘﺎج ﺷﺪه اﺳﺖ ، ﻣﻨﻄﻘﻲ ﺗﻠﻘﻲ و ﻫﻢ آﻫﻨـﮓ ﺷـﺪه اﻧـﺪ. اﻣـﺎ ﺑـﻪ ﻫـﺮ ﺻـﻮرت،
ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺤﻘﻖ درآﻣﺪ، ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ درآﻣﺪ، ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺗﻌﻬـﺪي و ﺗﺨﺼـﻴﺺ ﺑﻬـﺎي ﺗﻤـﺎم
ﺷﺪه را ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻮاﻋﺪ دﻗﻴﻖ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد زﻳﺮا اﻳﻦ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ، ﻫﻤﺘـﺎﻳﻲ در دﻧﻴـﺎي واﻗﻌـﻲ
ﻧﺪارﻧﺪ. ﻓﻘﺪان اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻔﺴﻴﺮي ﺑﺮﺧﻲ از اﺻﻄﻼﺣﺎت ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ
ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻋﺎري از اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻔﺴﻴﺮي اﺳﺖ. ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻧﻈﻴﺮﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮﻻت، ﺑـﺮ ﻣﺒـﺎدﻻت
1- Hendricksen. Accountimg Theory, Income Concepts for Financial Reporting Chapter7 2- Sytactical Level
3- AICPA, Report Of The Study Group On The Objectives Of Financial Statements, october 1973, pp.22
١٢
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﺧﺎرﺟﻲ ﻳﺎ روﻳﺪادﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﺒﺘﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ. اﻣﺎ ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اي از اﻗﻼم درآﻣﺪ
و ﻫﺰﻳﻨﻪ اي( ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻨﻔﻲ) اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎري از آﻧﻬﺎ ﻣﺤﺘﻮاي ﺗﻔﺴﻴﺮي ﻧﺪارﻧﺪ . ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻳﻜﻲ ﻳﺎ ﺑﺮﺧﻲ
از اﻳﻦ اﻗﻼم ﻓﺎﻗﺪ ﻣﺤﺘﻮاي ﺗﻔﺴﻴﺮي اﻣﺎ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺳﻮد ﺧـﺎﻟﺺ ﻣﻨـﺘﺞ از آن ﻧﻴـﺰ
ﻓﺎﻗﺪ اﻫﻤﻴﺖ ﺗﻔﺴﻴﺮي ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺣﺎوي اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑـﺎزار ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﻧﻴـﺰ
ﺑﺎﺷﺪ. در ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﺷﻤﺎره ﻳﻚ ﻫﻴﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺎﻟﻲ(SFAC.1 )، ﻓﺮض ﺷﺪه ﻛﻪ ﺳـﻮد
ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﻌﻴﺎر ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ اﺳـﺖ و ﻣـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﺮاي ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ
ﮔﺮدش آﺗﻲ ﻧﻘﺪي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﻴﺮد.
دﻳﮕﺮﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري از ﻟﺤﺎظ ﻛﻠﻲ، اﻃﻼﻋﻲ ﻣﺮﺑﻮط در ﻣﺪل ﻫﺎي ﺗﺼﻤﻴﻢ
ﮔﻴﺮي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران و اﻋﺘﺒﺎر دﻫﻨﺪﮔﺎن ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ از ﭘﮋوﻫﺸـﮕﺮان ﺣﺴـﺎﺑﺪاري
اﻇﻬﺎر داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﻛﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن از ﮔﺰارﺷﻬﺎي ﺳﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ در ﺻـﻮرﺗﻲ
ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻗﺎﺑﻞ درك و اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺤﻮه اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي و ﻗﻮاﻋﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ آن
ﻧﻴﺰ روﺷﻦ ﺑﺎﺷﺪ(ﺑﺪﻓﻮرت .(1971 در اﻳﻦ ﺑﺎره دو روش اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺳﻮد ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺳﺎﺧﺘﺎري
آن ﻣﻄﺮح اﺳﺖ .
1. اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺳﻮد ﺑﻪ روش روﻳﻜﺮد ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ1
2. اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺳﻮد ﺑﻪ روش روﻳﻜﺮد ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ2
• اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺳﻮد ﺑﻪ روش روﻳﻜﺮد ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ :
اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺳﻮد ﺑﻪ روش روﻳﻜﺮد ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ ﻫﻤﺎن روش ﻣﻌﻤﻮل ﺣﺴﺎﺑﺪاران اﺳﺖ. اﻳﻦ روش ﺛﺒـﺖ
ﺗﻐﻴﻴﺮات در ارزش داراﻳﻲ ﻫﺎ و ﺑﺪﻫﻲ ﻫﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﻌﺎﻣﻼت اﺳﺖ و از داد و ﺳﺘﺪ در ﻣﻔﻬﻮم وﺳـﻴﻊ
1- The Transactions Approach to Income Measarement 2- The Activities Approach to Income Measarement
١٣
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
آن، ﻛـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ دادو ﺳـﺘﺪ ﻫـﺎي درون ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﺑـﺮون ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ اﺳـﺖ، اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد. از
ﻧﻈﺮﮔﺰارﺷﮕﺮي ﻣﺰاﻳﺎ ي اﺻﻠﻲ اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ:
اﻟﻒ- ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي اﺟﺰاي ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺳﻮدﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر اراﺋـﻪ اﻃﻼﻋـﺎت ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺮاي ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑـﻪ
روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺜﻞ ﻣﺤﺼﻮل ﻓﺮﻋﻲ ﻳﺎ ﮔﺮوه ﻣﺸﺘﺮي ، اراﺋﻪ ﻣﻲ ﮔﺮدد.
ب- ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﺮوﺟﻲ و داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻞ ﮔﺰارش داده ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.
ج _ داراﻳﻲ ﻫﺎ و ﺑﺪﻫﻲ ﻫﺎ در ﭘﺎﻳﺎن دوره اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷـﻮﻧﺪ و ﻣﺒـﺎﻧﻲ ﻻزم ﺟﻬـﺖ اﻋﻤـﺎل روش ﻫـﺎي
ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮﺟﻮد ي ﻛﺎﻻ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﮔﺮدد.
د _ ﻛﺎرآﻳﻲ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ واﺣﺪ ﺗﺠﺎري ﺑﺎ ﺛﺒﺖ ﻣﻨﻈﻢ روﻳﺪادﻫﺎ ي ﻣﺎﻟﻲ ﺧﺎرﺟﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ.
ه- ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺧﺎص ﻣﻮﺟﻮد وﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠـﺎد ﻣﺒـﺎﻧﻲ ﻻزم در درك ﺑﻴﺸـﺘﺮ اﻃﻼﻋـﺎت اوﻟﻴـﻪ
اﺳﺎﺳﻲ ﺻﻮرت ﻫﺎي اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺘﻨﻮع ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.
• اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺳﻮد ﺑﻪ روش روﻳﻜﺮد ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ:
اﻳﻦ روش ﺑﺮ ﺧﻼف روش روﻳﻜﺮد ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ وﻗﻮع داد و ﺳﺘﺪ ﺗﺎﻛﻴﺪ دارد ، ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺮ ﺗﻮﺻـﻴﻒ
واﺣﺪ ﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻣﺘﻜﻲ اﺳﺖ. ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻔﺮوﺿﺎت اﻳﻦ روش، ﺳﻮد ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺠﺎم ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻫـﺎي
ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺎ وﻗﻮع روﻳﺪادﻫﺎ، و ﻧﻪ ﺻﺮﻓﺎ در ﻧﺘﻴﺠﻪ روﻳﺪادﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ، اﻳﺠﺎد ﻣـﻲ ﺷـﻮد. ﺑـﺮاي
ﻣﺜﺎل، در ﺧﻼل ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﺎي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺧﺮﻳﺪ، ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻓﺮوش، و ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ وﻗﻮع اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻮد
ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد.1 ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي اﻳﻦ روﻳﻜﺮد در واﻗﻊ ﺑﺴﻂ وﺗﻮﺳﻌﻪ روﻳﻜﺮد ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ اﺳﺖ.
زﻳﺮا، ﻣﻌﺎﻣﻼت و روﻳﺪادﻫﺎ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺒﻨﺎﻳﻲ ﺑﺮاي اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي، ﻧﻘﻄـﻪ ﺷـﺮوع ﻣﺤﺴـﻮب ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ.
ﻫﺮدو روﻳﻜﺮد از ﻟﺤﺎظ ﻧﺎﺗﻮاﻧﻲ در اﻧﻌﻜﺎس واﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ در اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺳﻮد ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮﻧﺪ زﻳـﺮا ،
1- 1- Hendriksen, Accounting Theory Income Concepts For Financial Reporting Chapter 7. pp. 139-140
١٤
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﺑﺮ ارﺗﺒﺎط ﺳﺎﺧﺘﺎري و ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻲ اﺗﻜﺎ دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﻤﺘﺎﻳﻲ در دﻧﻴﺎي واﻗﻌﻲ ﻧﺪارﻧﺪ. از ﻣﺰاﻳـﺎي اﻳـﻦ روش
ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از :
اﻟﻒ – ﻓﺮاﻫﻢ آوردن اﻣﻜﺎن اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻮد ﺑﺮاي اﻫﺪاف ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن
ب – اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺑﻬﺘﺮ ﻛﺎر آﻳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي اﺟﺰاي ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺳﻮد ﺑﺮ اﺳـﺎس
اﻧﻮاع ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎ .
ج- اﻳﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﻬﺘﺮدرﻋﻠﻞ ﺗﻔﺎوت اﻟﮕﻮﻫﺎي رﻓﺘﺎري ﺑﺮﻣﺒﻨﺎي ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن.
2-2-2ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺳﻮد در ﺳﻄﺢ ﻣﻌﺎﻧﻲ ( ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ واﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎ ي اﻗﺘﺼﺎدي : 1 (
دو ﻓﺮض اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪات ﺟﻬﺎن ﺧﺎرج و ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺷـﺮوع ﻣﻨﻄﻘـﻲ ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﻣﻔﻬـﻮم
ﺳﻮد وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻏﻠﺐ ﺣﺴﺎﺑﺪاران ﻧﻴﺰ ﺑﻪ آن ﺗﻮﺟﻪ دارﻧﺪ . اﻳﻦ دو ﻣﻔﻬﻮم ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:
• ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺳﻄﺢ رﻓﺎه (ﺛﺮوت)2 :اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺎﻟﻲ (FASB) ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎي اﻳـﻦ ﻣﻔﻬﻮم در ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺻﻮرت ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺷﻤﺎره 3 ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﻛﻨﺪ »ﺳﻮد ﺟﺎﻣﻊ ﻋﺒﺎرت از ﺗﻐﻴﻴﺮ در ارزش وﻳﮋه واﺣﺪ ﺗﺠﺎري در ﺧﻼل ﻳﻚ دوره اﺳـﺖ 3.« در اﻳـﻦ ﻣﻔﻬـﻮم ﺑـﺮﺣﻔﻆ ﺛـﺮوت ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺑﺎ ﻣﺒﻨﺎي ﺣﻔﻆ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻣﻲ ﺷﻮد. آدام اﺳﻤﻴﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ را ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮد. ﻫﻴﻜﺲ (HICKS) ﺳﻮد را ﺑﻪ ﻣﺒﺎﻟﻐﻲ ﻛـﻪ ﻣـﻲ ﺗـﻮان آن را ﻃﻲ ﻳﻚ دوره ﻣﺼﺮف ﻛﺮد (ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش ) و در ﭘﺎﻳﺎن دوره از ﻫﻤﺎن وﺿـﻌﻴﺖ ﺧـﻮب (رﻓﺎه) آﻏﺎز دوره ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮد (ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺛﺎﺑﺖ ) ﺗﻔﺴﻴﺮﻧﻤﻮده اﺳﺖ. اﻣﺎ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﻌﻨـﺎي دﻗﻴـﻖ رﻓﺎه واﻧﺪازه ﮔﻴﺮي آن ﺗﻮاﻓﻘﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد.
1- Semantical level 2 – change in well being 3- FASB Statement of Financial Accounting Concepts No:3″ Elements Of Financial
Statemant Of Business Enterprises”, AICPA Professional Standards, paragraf 1230
١٥
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
• ﺣﺪ اﻛﺜﺮ ﻛﺮدن ﺳﻮد ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎزار :
ﺑﻴﺎﻧﻲ دﻳﮕﺮ از ﻣﻔﻬﻮم، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﺮدن ﺳﻮد ﻳﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻛﺎرآﻳﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ و در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻧﻴـﺰ ﻫﻴـﺎت
اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺎﻟﻲ((FASB اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم را ﺑﻜﺎر ﻣﻲ ﺑـﺮد ﻛـﻪ آزﻣـﻮن ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ ﻫـﺎ (ﻳـﺎ
ﺷﻜﺴﺖ ﻫﺎي) ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻳﻚ واﺣﺪ ﺗﺠﺎري در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﺗﺎ اﻧﺪازه اي ﺑـﻪ اﻳـﻦ اﻣـﺮ ﺑﺴـﺘﮕﻲ دارد ﻛـﻪ
ﻣﻴﺰان وﺟﻮه ﻧﻘﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺷﺪه ﺑﻴﺸﺘﺮ (ﻛﻤﺘﺮ) از وﺟﻮه ﻧﻘﺪﺧﺮج ﺷﺪه اﺳﺖ.1 در اﻗﺘﺼﺎد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ
ﺛﺮوﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ در آﻳﻨﺪه ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ اراﺋﻪ دﻫﺪ وﻟﻲ ﺳﻮد ﺑﺮ اﻧﺪﻳﺸﻪ “ﺟﺮﻳﺎن اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤـﻮدن آن
ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ ﻳﻚ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺛﺎﺑﺖ” ﻣﺘﻜﻲ اﺳﺖ. اﻟﺒﺘـﻪ ﺣﻔـﻆ ﻣﺒـﺎﻟﻎ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاري ﺷـﺪه در زﻣـﺮه
ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻧﺒﻮده ﺑﻠﻜﻪ ﮔﺰارش ﻛﺮدن اﻗﻼﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي اﻧﺒﺎﺷﺘﻦ ﻳﺎ ﻣﺼﺮف، در دﺳـﺘﺮس
ﺑﻮده و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات آن، در ﻣﺤﺪوده ﻛﺎرﺣﺴﺎﺑﺪاري اﺳﺖ .
ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺳﻮد واﺣﺪ ﺗﺠﺎري از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ اﺳﺖ. ﺣﺴﺎﺑﺪار، ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻊ ﮔﻴـﺮي ﺑـﺮاي
ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﻮد و اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي درﺳﺖ آن، ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ واﺣﺪ ﺗﺠﺎري را ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اوﻻ ﺑﺮ ﻣﻴﺰان
ارزش وﻳﮋه ﺳﻬﺎﻣﺪاران در ﻫﺮ ﻟﺤﻈﻪ از زﻣﺎن و ﺛﺎﻧﻴﺎ ﺑﺮ رواﺑﻂ ﺑـﻴﻦ ﺳـﻬﺎﻣﺪاران ﻣﺨﺘﻠـﻒ و دارﻧـﺪﮔﺎن
اوراق ﻗﺮﺿﻪ و ﺳﺎﻳﺮ ذﻳﻨﻔﻌﺎن، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺪف ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎي ﺧﻮد دﻧﺒﺎل ﻛﻨﺪ.
2-2-3ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺳﻮد در ﺳﻄﺢ ﻋﻤﻞ (ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺗﻮﺳﻂ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ):
ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺳﻮد در ﺳﻄﺢ ﻋﻤﻞ،ﺑﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران و اﻋﺘﺒـﺎر دﻫﻨـﺪﮔﺎن، واﻛـﻨﺶ
ﻗﻴﻤﺖ اوراق ﺑﻬﺎدار در ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻮد ﮔﺰارش ﺷﺪه، ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ درﺑﺎره ﻣﺨـﺎرج
ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اي و واﻛﻨﺶ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺣﺴﺎﺑﺪاران ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻮد در ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲ ﺷﻮد. در ﺑﺨﺶ
1- FASB Statement Of Financial Concepts No.1,” Objectives Of Financial Reporting
by Business Enterprises” AICPA Professional Standards Accounting Vole .3. paragraph 1210.39
١٦
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﻫﺎي زﻳﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ، روﻳﻜﺮد ﻋﻤﻠﻲ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺳﻮد ﮔﺰارش ﺷﺪه ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد
اﻟﻒ) ﺳﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان وﺳﻴﻠﻪ اي ﺑﺮاي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ :
در ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﺷﻤﺎره ﻳﻚ ﻫﻴﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺎﻟﻲ آﻣﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاران ،اﻋﺘﺒـﺎر
دﻫﻨﺪﮔﺎن و ﺳﺎﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﻧﺪ ﺧﺎﻟﺺ ﺟﺮﻳﺎن ورود وﺟﻪ ﻧﻘﺪ ﺑﻪ واﺣـﺪ اﻧﺘﻔـﺎﻋﻲ را در
دوره ﻫﺎي آﺗﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻨﻨﺪ، اﻣﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺳﻮد ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮان ﺳﻮد آوري، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻫـﺎي آﺗـﻲ
و ﻳﺎ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺨﺎﻃﺮه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري، ﻳﺎ اﻋﻄﺎي وام و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﻪ واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار ﻣـﻲ
دﻫﻨﺪ.1 ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻓﺮض ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ارﺗﺒﺎﻃﻲ ﺑﻴﻦ ﺳﻮد ﮔﺰارش ﺷـﺪه و ﮔـﺮدش وﺟـﻪ ﻧﻘـﺪ، ﺷـﺎﻣﻞ
ﺗﻮزﻳﻊ وﺟﻪ ﻧﻘﺪ ﻣﻴﺎن ﺳﻬﺎﻣﺪاران، وﺟﻮد دارد. ﺑﺴﻴﺎري از ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻛﻮﺷﺶ ﻛﺮده اﻧﺪ ﻛﻪ ﺷـﻮاﻫﺪي
را درﺑﺎره ﻓﺮض ﻫﻴﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺣﺴـﺎﺑﺪاري ﻣـﺎﻟﻲ، ﺑـﻪ ﺷـﺮح ﺑـﺎﻻ، ﺑﺪﺳـﺖ آورﻧـﺪ. ﺑﺮﺧـﻲ از
ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت در ﺟﺴﺘﺠﻮي ارﻗﺎم ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺑﻮده اﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاران و ﺳﺎﻳﺮاﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺑـﺮاي
ارزﻳﺎﺑﻲ آﻳﻨﺪه واﺣﺪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﻨﺪ. اﻳﻦ ارﻗﺎم، اﺻﻄﻼﺣﺎ” ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﺧﻼﺻﻪ”2 ﻧﺎﻣﻴـﺪه
ﺷﺪه اﻧﺪ، اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎ، ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﻳﺎ ﺷﻜﺴﺖ ﻧﺴﺒﻲ واﺣﺪاﻧﺘﻔﺎﻋﻲ را ﺧﻼﺻـﻪ ﻣـﻲ ﻛﻨﻨـﺪ. ﺳـﻮد ﻫـﺮ
ﺳﻬﻢ ﻳﻜﻲ از اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت داﻧﺸﮕﺎﻫﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ(ﺷﺒﺎﻫﻨﮓ
ارزش ﺟﺎري واﺣﺪ ﻫﺎي اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم آن، ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن آﺗﻲ ﺗﻮزﻳﻊ وﺟﻪ ﻧﻘﺪ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻴﺎن
ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد. ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي اﻳﻦ اﻧﺘﻈﺎرات، ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﻓﻌﻠﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﺳـﻬﺎم را
ﺑﻔﺮوﺷﻨﺪ ﻳﺎ ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪ. ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﻴﺰ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﻬﺎم واﺣﺪ ﺗﺠـﺎري را ﺧﺮﻳـﺪاري
ﻳﺎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺧﻮد را در ﺟﺎي دﻳﮕﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﻧﺘﻈﺎرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮزﻳﻊ آﺗـﻲ ﻣﻨـﺎﺑﻊ
ﻣﻴﺎن ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم، ﻧﻘﺶ ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺘﻲ در ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري اﻳﻔﺎ ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ راﺑﻄـﻪ اي
1- SFAC 1 Pars 43&46 2- Summary Indicators
١٧
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﺑﻴﻦ ﺳﻮد ﮔﺰارش ﺷﺪه و ﺗﻮزﻳﻊ ﺳﻮد ﺳﻬﺎم وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران اﻧﺘﻈـﺎرات
ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻮد ﻫﺎي آﺗﻲ واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ را در ﻛﺎﻧﻮن ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﻨﺪ. در ﻣﻮرد ﺑﺴﻴﺎري از واﺣﺪ
ﻫﺎي اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺗﻮزﻳﻊ ﺳـﻮد ﺳـﻬﺎم در
ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻗﻴﻤﺖ آﺗﻲ ﺳﻬﺎم در ﺑﺎزار ،ﻣﺮﺑﻮط ﺗﺮﻓﺮض ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺗﻮزﻳـﻊ ﺳـﻮد
ﺳﻬﺎم در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﻧﻴﺰ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺳﻮد اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ و ﻋﻮاﻣﻞ رﺷﺪ واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﻓﺮض ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ
اﻧﺘﻈﺎرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﻮد ﻫﺎي آﺗﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺴﻴﺎري از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴـﺮد ﺗـﺎ
ﺗﻮزﻳﻊ ﺳﻮد ﺳﻬﺎم را در آﻳﻨﺪه ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﻨﺪ و ﺗﻮزﻳﻊ ﺳﻮدﺳﻬﺎم در آﻳﻨـﺪه ﻧﻴـﺰ ﻋﺎﻣـﻞ ﺑـﺎ اﻫﻤﻴﺘـﻲ در
ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم ﻳﺎ ارزش ﻛﻞ واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲ ﺷﻮد. دارﻧﺪﮔﺎن اوراق ﻣﺸﺎرﻛﺖ و اﻋﺘﺒﺎر
دﻫﻨﺪﮔﺎن ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺳﻮد ﻫﺎي آﺗﻲ واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﻧﺪ. ﻫﺮﭼـﻪ اﻧﺘﻈـﺎرات ﺳـﻮد واﺣـﺪ
اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ، اﻧﺘﻈﺎرات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎزده ﺳﺎﻻﻧﻪ و درﻳﺎﻓﺖ اﺻﻞ وام و ﺗﺴﻬﻴﻼت در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻧﻴﺰ
ﺑﺎﻻﺗﺮﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. آﻳﺎ اﻃﻼع از ﺳﻮد ﻫﺎي ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺑﻪ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺳـﻮد ﻫـﺎي آﺗـﻲ وﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ ارزش
ﺟﺎري واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ؟ در ﻳﻜﻲ از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي ﺷﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺳـﻮد ﻫـﺎي
ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه ، ﺑﺮ ارزﺷﻬﺎي ﺗﺎرﻳﺨﻲ ، در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﻮد ﻫﺎي ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه ﺑﺮ اﺳـﺎس
ارزﺷﻬﺎي ﺟﺎري، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ارزﺷـﻬﺎي آﺗـﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺘﺮ اﺳـﺖ(ﺑﺎﻛﻤﺴـﺘﺮ و ﻫﻤﻜـﺎران .(1977
ﺿﻤﻨﺎ ﺳﻮد ﻫﺎي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ دو روش ﺑﺎﻻ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻮد ﻫﺎي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺷـﺪه ﺑـﺮ ﻣﺒﻨـﺎي ارﻗـﺎم
ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﻄﺢ ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺎ، ﻣﺮﺟﺢ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﺑﻪ ﻫﺮﺻﻮرت ﻣﻲ ﺗﻮان اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ارزﺷﻬﺎي آﺗﻲ، ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮاي ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻌﻨـﺎ
داري از ﺳﻮد ﻛﻪ در دﻧﻴﺎي واﻗﻌﻲ ﻧﻴﺰ اﻫﻤﻴﺖ داﺷﺘﻪ وﺑﺮاي ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاران اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ
ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدد.
١٨
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ب) ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ:
اﮔﺮ ﭼﻪ ﺻﻮرت ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ اﺳﺎﺳﻲ ﺑﺪوا ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺧﺎرج از واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮد
اﻣﺎ ﺣﺴﺎﺑﺪاران ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﺮاي ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﻣﻨﺎﺳﺐ را ﻧﻴﺰ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺪﻳﺮان ﻗـﺮار
دﻫﻨﺪ. ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران ﺑﻪ ﮔﺮدش وﺟـﻮه ﻧﻘـﺪ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﺗﻮزﻳـﻊ ﺳـﻮد ﺳـﻬﺎم در آﻳﻨـﺪه
ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﻧﺪ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲ رود در آﻳﻨﺪه واﻗﻊ ﺷـﻮد، ﻋﻼﻗـﻪ دارد. ﭼـﻮن ﺗﺼـﻤﻴﻢ
ﮔﻴﺮي ﻫﺎ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ روﻳﺪادﻫﺎي آﺗﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﮕﺬارد، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﻫﺎﻳﻲ ﻛـﻪ دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ
ﺑﻪ ﻫﺪف ﻫﺎي واﺣﺪ اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ را در ﻣﻮرد ﮔﺮدش ﺟﺎري و آﺗـﻲ وﺟـﻮه ﻧﻘـﺪ اﻣﻜـﺎن ﭘـﺬﻳﺮﻣﻲ ﺳـﺎزد ،
اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲ دﻫﺪ.
ج) روﻳﻜﺮد ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ:
در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ آﺛﺎر ﺑﺎﻟﻘﻮه ارﻗﺎم ﺳﻮد ﺑﺮ ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎ دار ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد .
در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع، ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﮔﺴـﺘﺮده و ﻣﺘﻨـﻮﻋﻲ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪ. ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻫـﺎي اﺻـﻠﻲ اﻳـﻦ
ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ و ﻣﻮﺟﺐ اﻧﻘﻼب ﻓﻜﺮي در ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺷﺪه، اﮔـﺮ ﭼـﻪ ﺗـﺎ ﻛﻨـﻮن آﺛـﺎر
ﻋﻤﻠﻲ ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﻣﺸﺎﻫﺪات ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲ ﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺳـﻮد
ﻫﺮ ﺳﻬﻢ ﮔﺰارش ﺷﺪه و ﺳﻮد ﻫﺮ ﺳﻬﻢ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ،اﺛﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزار ﺳﻬﺎم دارد و ﻣـﻮرد
درﺧﻮاﺳﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران اﺳﺖ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻓﺮﺿﻴﻪ ﺑﺎزار ﻛﺎرآﻣﺪ ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻋﺪم اﻣﻜﺎن اﻧﺘﻔﺎع اﺷﺨﺎص ﺑـﺮ
اﺛﺮ داﺷﺘﻦ اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ(ﺷﺒﺎﻫﻨﮓ ). اوﻟﻴﻦ ﻣﺸﺎﻫﺪه درﺑﺎره ارﺗﺒﺎط ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺑﺎ ﻗﻴﻤـﺖ
اوراق ﺑﻬﺎ دار ﺗﻮﺳﻂ آﻗﺎﻳﺎن ﺑﺎل و ﺑﺮاون اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪ(ﺑﺎل و ﺑﺮاون .(1968 ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳـﻦ ﺗﺤﻘﻴـﻖ – ﻳﻌﻨـﻲ
ﻧﻮﺳﺎن ﻗﻴﻤﺖ اوراق ﺑﻬﺎ دار ﻫﻤﺴﻮ ﺑﺎ ﻧﻮﺳـﺎن ﺳـﻮد ﺣﺴـﺎﺑﺪاري- از آن زﻣـﺎن ﺗـﺎ ﻛﻨـﻮن ﺑـﺎر ﻫـﺎ در
ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑـﻪ ﺑﻴـﺎن دﻳﮕـﺮ، رﻓﺘـﺎر ﺑـﺎزار ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑـﻪ ﻣﺜﺎﺑـﻪ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ
ﺳﻮدﺣﺴﺎﺑﺪاري، ﺑﺎر و ﻣﺤﺘﻮاي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ دارد. ﺑﻪ ﻧﻈﺮﺑﺮﺧﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻳـﻦ ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﮔﻴـﺮي ﺑـﺪﻳﻬﻲ
١٩
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﻣﺤﺴﻮب ﺷﻮد اﻣﺎ از ﻟﺤﺎظ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺮاي اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر ﺷﻮاﻫﺪي دال ﺑﺮ وﺟـﻮد ﻣﺤﺘـﻮاي اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﺳـﻮد
ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﻴﺖ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺑـﻴﻦ ﺳـﻮد ﺣﺴـﺎﺑﺪاري و ﻗﻴﻤـﺖ اوراق
ﺑﻬﺎدار ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻴﺴﺖ.دﻟﻴﻞ اول- ﺑﺮاي ﻓﻘﺪان ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ- ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﻃﻴﻒ وﺳﻴﻌﻲ از اﻃﻼﻋﺎت در
ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺬاري، ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﺳﺖ. دﻟﻴـﻞ دﻳﮕـﺮ اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻧﻮﺳـﺎﻧﺎت ﺳـﻮد
ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺑﻌﻀﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ روﺷﻬﺎ و ﻗﻮاﻋﺪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري اﺳﺖ ﻛﻪ آﺛﺎر اﻗﺘﺼﺎدي ﻓـﻮري را در ﺑـﺮ ﻧـﺪارد.
اﻣﻜﺎن ﮔﻤﺮاﻫﻲ ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ در روﺷﻬﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻧﻴﺰ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺑﺴﻴﺎر ﺑـﻮده
اﺳﺖ. ﻧﺘﻴﺠﻪ اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻧﻴﺰ ﺣﺎﻛﻲ از اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﻲ (ﺑﺮاﺛﺮﺗﻐﻴﻴﺮدر
روﺷﻬﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ) ﮔﻤﺮاه ﻧﻤﻲ ﺷﻮد. اﮔﺮ ﭼﻪ اﺳﺘﺜﻨﺎﺋﺎﺗﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺴـﻴﺎر ي
از اﻳﻦ اﺳﺘﺜﻨﺎﺋﺎت ﻧﻴﺰ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻮاردي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺸـﺨﻴﺺ وﺟـﻮد ﻳـﺎ ﻧﺒـﻮد آﺛـﺎر اﻗﺘﺼـﺎدي ﻣﺸـﻜﻞ
اﺳﺖ(ﺷﺒﺎﻫﻨﮓ).
ﻳﻜﻲ از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و اﺛﺮ ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺑﺮ اﻳﻦ ﺑﺎزار، وﺟﻮد
ﻳﺎ ﻧﺒﻮد ﻣﺤﺘﻮاي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ارﻗﺎم ﺳﻮد اﺳﺖ. ارﻗﺎم ﺑﻪ ﺧﻮدي ﺧﻮد واﺟﺪ ﻣﺤﺘﻮاي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ
ﺑﻠﻜﻪ اﻧﺤﺮاف اﻳﻦ ارﻗﺎم از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﺑﻮده اﺳﺖ ﻣﻮﺟﺐ اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲ ﺷﻮد.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه، ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ از ﺳﻮد ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر ﮔﺰارش ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﻣـﺎﻟﻲ واﺣـﺪ
ﻫﺎي اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدد، ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻫﺪف ﻫﺎي درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪﮔﺎن اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت دارد. ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﻛـﻪ
ﺑﺮاي ﻳﻚ ﮔﺮوه ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺮاي ﺳﺎﻳﺮ ﮔﺮوﻫﻬﺎ، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﮔﺰﻳﻨﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ
ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺘﻌﺪد ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ و ﺗﻨﻮع ﻧﻴﺎز ﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن، ﭘﻴﺸـﻨﻬﺎد ﺷـﺪه
اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻮد ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﭼﻨﺪ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻨﺎﺳﺐ ﮔﺰارش ﺷﻮد. زﻳﺮا، ﻳﻚ ﻣﻔﻬﻮم ﻳﮕﺎﻧﻪ ﺳﻮد ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ
ﺑﺨﺸﻲ از ﻧﻴﺎز ﻫﺎي ﭼﻨﺪ ﮔﺮوه اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه را ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﺪ. اﻣﺎ، اﺣﺘﻤـﺎﻻ دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﻳﻜﺴـﺎن ﺑـﻪ ﺗﻤـﺎﻣﻲ
ﻫﺪﻓﻬﺎ را اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻤﻲ ﺳﺎزد. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑـﺎ آﮔـﺎﻫﻲ از ﻣﻔـﺎﻫﻴﻢ ﺳـﻮد در ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠـﻒ و
٢٠
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد ﻫﺎي ﮔﺰارش ﺷﺪه ﻣﻲ ﺗﻮان ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮدﻫﺎي آﺗﻲ (ﻣﺤﺘﻮاي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ) و ارزش
ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎز ﺧﻮرد آﻧﺮا( اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ) ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻧﻤﻮد.
– 2-2-4 ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻈﺮي ﺗﺤﻘﻴﻖ:
ازآﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻫﺮ ﺗﺤﻘﻴﻘﻲ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ و ﺑﺴﺘﺮي از ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺗﺌﻮرﻳﻚ و ﻧﻈـﺮي ﺷـﻜﻞ ﻣـﻲ ﮔﻴـﺮد و ﺑـﺪون اﻳـﻦ
ﭼﺎرﭼﻮب ﭘﮋوﻫﺶ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﻻزم ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﻮده و ﻧﺘﻴﺠﺘـﺎً ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ادﺑﻴـﺎت
ﻣﻮﺟﻮد ﻓﺎﻗﺪ اﻋﺘﺒﺎر ﻻزم ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﻟﺬا در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛـﻪ ﭼـﺎرﭼﻮب ﻧﻈـﺮي ﻛـﻪ اﻳـﻦ
ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ آن ﺑﻨﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد.
ﭘﺎﻳﻪ ﻧﻈﺮي اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺮ ﭘﻨﺞ ﻋﺎﻣﻞ ﻛﻠﻴﺪي ﻛﻪ در ﻣﺠﻤﻮع ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺖ ﻧﻈﺮي ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ را ﺑـﺮاي اﻳـﻦ
رﺳﺎﻟﻪ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲ ﺳﺎزد، ﺑﻨﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺮوح در زﻳﺮ ﻣـﻮرد ﺑﺤـﺚ ﻗـﺮار ﻣـﻲ
ﮔﻴﺮد، اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺠﺰا ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، وﻟﻲ ﻫﺮ ﻛﺪام ﺳﻬﻤﻲ ﻣﺸﺨﺺ از ﻳﻚ ﭘﻴﻜـﺮه
واﺣﺪ را در اﻳﻦ رﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲ دﻫﻨﺪ.
اﻟﻒ) اﻫﻤﻴﺖ و ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد :
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري و ﺗﻐﻴﻴﺮات آن ﺑﻌﻨﻮان ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار در ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻳﻬـﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ،
از دﻳﺮﺑﺎز ﻣﻮرد ﻋﻼﻗﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاران، ﻣﺪﻳﺮان، ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮان ﻣﺎﻟﻲ، ﻣﺤﻘﻘـﻴﻦ و اﻋﺘﺒـﺎر دﻫﻨـﺪﮔﺎن ﺑـﻮده
اﺳﺖ. اﻳﻦ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﺎﺷﻲ از اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻮد در ﻣﺪﻟﻬﺎي ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻬﺎم ( ارﺗﺒـﺎط ﻣﻔـﺮوض ﺑـﻴﻦ ﺳـﻮد و
ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎي ﻧﻘﺪي )، ﻛﻤﻚ ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﺮد ﻛﺎرآي ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ (ارﺗﺒﺎط ﻣﻔـﺮوض ﺑـﻴﻦ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﺳـﻮد و
ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم )، ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮان ﭘﺮداﺧﺖ (ﺳﻮد ﺳﻬﺎم ، ﺑﻬﺮه و ﺳﺎﻳﺮ ﺗﻌﻬﺪات )،ارزﻳﺎﺑﻲ رﻳﺴﻚ ،
ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد واﺣﺪ اﻗﺘﺼﺎدي و ﻣﺒﺎﺷﺮت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﺤـﻮه اﻧﺘﺨـﺎب روﺷـﻬﺎي ﺣﺴـﺎﺑﺪاري
ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد در ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي ﺳﻮد و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﻗﺘﺼﺎدي ،ﻣـﺎﻟﻲ
٢١
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
و ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺑﺮاي ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي ﺳﻮدﻣﻨﺪ و ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻣـﺪل ﻫـﺎي ﺗﺼـﻤﻴﻢ
ﮔﻴﺮي ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﺨﺘﺼﺮا در زﻳﺮ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد:
اﻟﻒ- -1 اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد در ﻣﺪل ﻫﺎي ارزﻳﺎﺑﻲ: ﻣﺪﻟﻬﺎي ارزﺷﻴﺎﺑﻲ، ﻋﻤﻮﻣﺎ ﻗﻴﻤﺖ اوراق
ﺑﻬﺎدار ﺷﺮﻛﺖ را ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت ﻧﻘﺪ آﺗﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﻣﺪل ﻓﻴﺸﺮو ﻣﺪل ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاري
داراﻳﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اي((CAPM ﻧﻴﺰ اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﻪ را دارا ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑـﺮآورد ﺟﺮﻳﺎﻧـﺎت ﻧﻘـﺪ آﺗـﻲ ﻣـﻮرد
اﻧﺘﻈﺎر، در اﻳﻦ ﻣﺪل ﻫﺎ ﺿﺮوري اﺳﺖ و ﭼﻮن اﻳﻦ ﺑﺮآورد ﻫﺎ در دﺳـﺘﺮس ﻧﻤـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، از اﻃﻼﻋـﺎت
ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻳﻜﻲ از ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺗﺮﻳﻦ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﻫﺎ، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺣﺴـﺎﺑﺪاري اﺳـﺖ. در
واﻗﻊ ﺑﺮﺧﻲ از ﺣﺴﺎﺑﺪاران ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻌﻬﺪي ﺑﻮدن ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ ﺷﻮد ﺳـﻮد ﺟـﺎري،
ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﻫﺎي ﻧﻘﺪ آﺗﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻬﺘﺮي از ﺟﺮﻳﺎﻧﻬﺎي ﻧﻘﺪ آﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﻨﻄﻖ ﺣﺎﺿﺮدر ﺧﺼـﻮص
اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه در ﻣﺪل ﻫﺎي ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎي ﺳﻨﺘﻲ ﻛﺎﻣﻼ ﺳﺎزﮔﺎر
اﺳﺖ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در ﻣﺘﻨﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺳـﻨﺘﻲ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاري، ﮔﺮاﻫـﺎم، داد و ﻛﻮﺗـﻞ
ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ:
” در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ، ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﺳﻬﺎم اﻳـﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﺘـﻮاﻧﻴﻢ، ﻣﺘﻮﺳـﻂ
ﻗﺪرت ﺳﻮد آوري آﺗﻲ را ﺑﺪﺳﺖ آورﻳﻢ. ﻳﻌﻨﻲ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﻮد ﻳﻚ دوره ﻣﻌﻴﻦ در آﻳﻨﺪه را ﺗﺨﻤـﻴﻦ
ﺑﺰﻧﻴﻢ. ﭘﺲ ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ذاﺗﻲ ﺳﻬﺎم ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﺑﺘﺪا ﻳﻦ ﻗﺪرت ﺳﻮد آوري را ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﻴﻢ و
ﺳﭙﺲ آﻧﺮا ﺑﺎ ﻳﻚ ﻧﺮخ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻨﺰل ﻛﻨﻴﻢ”( ﮔﺮاﻫﺎم، داد و ﻛﻮﺗﻞ.(1962
ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺣﺴﺎﺑﺪاران ،ﺑﻠﻜﻪ اﻗﺘﺼﺎد داﻧﺎن ﻧﻴﺰ در ﻣﺪﻟﻬﺎي ارزﺷـﻴﺎﺑﻲ ﺧـﻮد از ﺳـﻮد ﺣﺴـﺎﺑﺪاري ﺑﻌﻨـﻮان
ﺟﺎﻧﺸﻴﻨﻲ ﺑﺮاي ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت ﻧﻘﺪي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ .ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ ﻣﻮدﻳﻠﻴـﺎﻧﻲ و ﻣﻴﻠـﺮ اﺷـﺎره
داﺷﺖ ﻛﻪ ﻓﺮاوان در ﻛﺘﺐ و ﻣﻘﺎﻻت ﻣﺎﻟﻲ ﺗﻜﺮار ﺷﺪه اﺳﺖ.
٢٢
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
اﻟﻒ- -2 ﻛﻤﻚ ﺳﻮد ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﺮد ﻛﺎراي ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ: ﺑﻄﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﻣـﺪل
ﻫﺎي ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺮﻛﺖ و ﺳﻬﺎم ﻧﺸﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﺳﻮد ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷـﺪه ﺑـﻪ ﻧـﻮﻋﻲ اﺻـﻠﻲ ﺗـﺮﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴـﺮ
ﺗﻮﺿﻴﺤﻲ ﻗﻴﻤﺖ داراﻳﻲ ﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اي ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺳﻮد از ﻃﺮﻳﻖ ﻋﻼﻣﺖ دﻫـﻲ در ﺧﺼـﻮص ﻧﺤـﻮه
ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﺑﻪ ﻛﺎرﻛﺮد ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ(ﻛﺎرآﻳﻲ ﺗﺨﺼﻴﺼﻲ) ﻛﻤﻚ ﻣـﻲ ﻛﻨـﺪ و ﻧـﻮﻋﻲ راﻫﻨﻤـﺎ ﺑـﺮاي
ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري و ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮي اﺳﺖ.
اﻟﻒ- -3 ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮان ﭘﺮداﺧﺖ: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﺳﻮد ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﺮاي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺟﺮﻳـﺎن ﻫـﺎي
ﻧﻘﺪي ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮان ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻮد ﺳﻬﺎم، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎي ﻣـﺎﻟﻲ، ﻣﺎﻟﻴـﺎت و
ﺗﻌﻬﺪات ﺳﻮدﻣﻨﺪ اﺳﺖ.از ارﻗﺎم ﺳﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺪوﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ
ﺳﻮد وﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد.
اﻟﻒ–4 ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻜﺮد واﺣﺪﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي و ﻣﺒﺎﺷﺮت ﻣﺪﻳﺮان: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟـﺪاﻳﻲ ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و
ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ، ﻳﻜﻲ از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻣﻬﻢ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺎراﻳﻲ وﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ و وﻇﻴﻔﻪ ﻣﺒﺎﺷـﺮت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ،
ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺳﻮد واﻗﻌﻲ و ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ و ﭘﺮداﺧـﺖ ﭘـﺎداش
اﻏﻠﺐ در ﻗﺎﻟﺐ ارﻗﺎم ﺳﻮد ﺑﻴﺎن ﻣﻲ ﺷﻮد و ﻋﻠﻲ رﻏﻢ اﻳﺮاداﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺳﻮد ﺣﺴﺎﺑﺪاري وارد ﻣـﻲ ﺷـﻮد،
ﻫﻨﻮز ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮاي آن اراﺋﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ.
اﻟﻒ–5 ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻧﺤﻮه اﻧﺘﺨﺎب ﺧﻂ ﻣﺸﻲ ﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ: ﮔﻮردن ﺑﺎ اﻳﻦ ﻓﺮض ﻛـﻪ
ﭘﺎداش ﻣﺪﻳﺮان ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم دارد، ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﻣـﺪﻳﺮان روش ﻫـﺎي ﺣﺴـﺎﺑﺪاري را ﻛـﻪ
ﺑﺎﻋـﺚ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﻮد و ﻧـﺮخ رﺷـﺪ آن و ﻛـﺎﻫﺶ وارﻳـﺎﻧﺲ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﺳـﻮد ﺷـﻮد، اﻧﺘﺨـﺎب ﻣـﻲ
ﻛﻨﻨــﺪ(ﮔــﻮردون.(1962 ﺑﻨــﺎ ﺑــﺮاﻳﻦ ﻣــﺪﻳﺮان از ﻃﺮﻳــﻖ اﻧﺘﺨــﺎب روش ﻫــﺎي ﺣﺴــﺎﺑﺪاري، ﺳــﻮد را
٢٣
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﻫﻤﻮار(ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ) ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل در ﺗﺌﻮري اﺛﺒﺎﺗﻲ ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻓﺮﺿﻴﻪ ﻫﺎي دﻳﮕـﺮي ﻧﻴـﺰ در اﻳـﻦ
ﺧﺼﻮص وﺟﻮد دارد.
اﻟﻒ–6 ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮات اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري: ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ رﻓﺘـﺎر ﺳـﻮد در ﭘﺎﺳـﺦ ﺑـﻪ
اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎي ارزﻳﺎﺑﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ
ﻃﻮر ﮔﺴﺘﺮده ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ.1
اﻟﻒ–7 اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد در ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻫﺎ: در ﺑﺴﻴﺎري از ﭘﮋوﻫﺶ ﻫـﺎي اﻗﺘﺼـﺎدي، ﻣـﺎﻟﻲ و
ﺣﺴﺎﺑﺪاري از ﻣﺪل ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي اﺻﻠﻲ ﻣﻮرد
ﻧﻴﺎز ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. اﻳﺠﺎد و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﻚ ﻣﺪل ﺑﻬﺘﺮ از اﻧﺘﻈﺎرﻫﺎي ﺳﻮد ﺑﻪ ﻧﺤـﻮي ﻛـﻪ اﻧﻌﻜﺎﺳـﻲ از ﺗﻮﻗﻌـﺎت
ﺑﺎزار ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ اﻋﺘﺒﺎر ﻧﺘﺎﻳﺞ ﭘﮋوﻫﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.
ب) اﻫﺪاف ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد:
ﮔﺰارش ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺗﺮوﺑﻼد1 ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺑﺮرﺳﻲ اﻓﺸﺎء اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ » ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ، ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ و ارزﻳـﺎﺑﻲ
ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت ﻧﻘﺪ « و » ﻗﻀﺎوت در ﻣﻮرد ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺑﺮاي ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﺮﻛﺖ « ﻛﻤﻚ
ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ اﻳﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺳﺖ ﻛـﻪ » ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ، ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ
اﺗﻜﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨـﺪ، ﻣـﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺖ اﻓﺸـﺎء ﺷـﻮﻧﺪ. «
ﮔﺰارش دﻳﮕﺮي ﻛﻪ در اﻧﮕﻠﻴﺲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ اي ﻣﺸﺎﺑﻪ، ﺑﻴﺎن ﻣﻲ دارد ﻛـﻪ ﮔـﺰارش ﻫـﺎي
ﻣﺎﻟﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻄﺢ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ از » ﮔﺰارش ﺟﻨﺒﻪ ﻫـﺎي اﺣﺘﻤـﺎل ﺳـﻮد ﻫـﺎي آﺗـﻲ ،
ﺳﻄﻮح ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري و اﺳﺘﺨﺪاﻣﻲ « ﺑﺎﺷﺪ.2 ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻨﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ ﻛﻪ ﮔﺰارش ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ
ﺳﻮد ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ، ﺷﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﻋﻨﺼﺮ اﺻﻠﻲ ذﻳﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ:
1 – R.M. Trueblood 2- The Corporate Report, 1975, para.6.5, p. 48
٢٤
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﻧﺨﺴﺖ : اراﺋﻪ ﺑﺮآوردي ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻄﻘﻲ از ﺳـﻮد آوري آﺗـﻲ ﺷـﺮﻛﺖ ﺑـﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺟﻬـﺖ
ارزﻳﺎﺑﻲ اوﺿﺎع ﻣﺎﻟﻲ ﺷﺮﻛﺖ.
دوم : اراﺋﻪ اﺑﺰارﻫﺎي ﻻزم ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ اﻃﻼﻋﺎت اﻓﺸﺎء ﺷﺪه. اراﺋـﻪ ﭘـﻴﺶ
ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﺑﺰار ﻫﺎي ﻻزم ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ اﻳﻦ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ، ﻣﺴﺌﻠﻪ اي اﺳﺖ ﻛـﻪ
اﻣﺮوزه در ﮔﺰارﺷﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ، ﺑﺴـﻴﺎر ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟـﻪ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ. ﺑـﺮاي ﻣﺜـﺎل ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت
ﺣﺴﺎﺑﺪاري اﻧﺠﻤﻦ ﺣﺴﺎﺑﺪاران ﺧﺒﺮه ﻛﺎﻧﺎدا، اﻇﻬﺎر ﻣﻲ دارد: 1
» روﺷﻬﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻳﻚ ﺷﺮﻛﺖ، وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺎﻟﻲ را ﻛﻪ در ﺻﻮرت ﻫـﺎي ﻣـﺎﻟﻲ آن اﻧﻌﻜـﺎس
ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ، ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮار ﻣﻲ دﻫﺪ. ﺑﻨﺎ ﺑﺮاﻳﻦ، اﻓﺸﺎء روﺷﻬﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷـﺪه در
ﻳﻚ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻮرد ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻫﺪف ﺳﻮدﻣﻨﺪي ﺻﻮرت ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد.«
اﺻﻮل ﺣﺴﺎﺑﺪاري، روﺷﻬﺎ و ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ از ﻳﻚ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻪ ﺻﻨﻌﺖ دﻳﮕﺮ ﻓﺮق ﻛﻨـﺪ و ﻧﻤـﻲ
ﺗﻮان ﻓﺮض ﻧﻤﻮد، اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه ﺻﻮرت ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻫﺎآﺷﻨﺎ اﺳﺖ. ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ، اﺳﺘﻔﺎده
ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ، از ﻣﺒﺎﻧﻲ ﺗﻬﻴﻪ و اراﺋﻪ اﻳﻦ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎ ﻣﻄﻠﻊ ﮔﺮدﻧﺪ.
ﺳﻮم: اراﺋﻪ و اﻓﺸﺎي اﻃﻼﻋﺎت ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺷﺮﻛﺖ را ﺑﺮاي دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه
اش ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺮه ﻧﻴﺎﻧﺪازد، ﻣﺠﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.
ج) اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد:
ﻳﻜﻲ از اﻫﺪاف اﺻﻠﻲ ﺣﺴﺎﺑﺪاري اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺘﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آن روﻳـﺪادﻫﺎي ﺗﺠـﺎري
آﻳﻨﺪه را ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﺮد. از دﻳﺪﮔﺎه روش ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ، ﺑـﺮاي ﺗـﺪوﻳﻦ و اراﺋـﻪ ﻳـﻚ ﺗﺌـﻮري
ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺑﺎﻳﺪ روﺷﻬﺎ ي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺣﺴﺎﺑﺪاري را، از ﻧﻈﺮ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ آﻧﻬﺎ ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ روﻳـﺪادﻫﺎي
3- Accounting Research Committee, CICA Hand book, paras.1505.03
٢٥
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
اﻗﺘﺼﺎدي ﻳﺎ ﺗﺠﺎري، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺮد. ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻮدﻣﻨﺪي در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از راﺑﻄـﻪ
اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﻴﻦ روﻳﺪادﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻧﺪه و ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ،
ﻛﻪ ﺗﺎ ﺣﺪي، از اﻃﻼﻋﺎت ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻧﺸﺎت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. اﻧﺠﻤﻦ ﻫﺎي ﺣﺮﻓﻪ اي ﺣﺴﺎﺑﺪاري در ﺑﺮﺧﻲ از
ﻛﺸﻮر ﻫﺎ در ﺟﺴﺘﺠﻮي ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻣﺒﺎﻧﻲ رﺿﺎﻳﺘﺒﺨﺸﻲ ﺑﺮاي ﺗﻬﻴﻪ و اراﺋﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﭘـﻴﺶ
ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻋﻤﻠﻴﺎت آﺗﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ. اﻣﺎ ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺎﺳﻲ ﻫﻤﻮاره اﻳﻦ ﺑﻮده ﻛـﻪ ﭼﻨـﻴﻦ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﭼﮕﻮﻧـﻪ
ﺗﻬﻴﻪ و در دﺳﺘﺮس اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻛﻪ ﮔﻤﺮاه ﻛﻨﻨـﺪه ﻧﺒﺎﺷـﺪ. در ﺳـﺎل1972، در
ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺟﺎﻣﻌﻲ ﻛﻪ ﺗﻮﺳـﻂ اﻧﺠﻤـﻦ ﺣﺴـﺎﺑﺪاران ﺧﺒـﺮه ﻛﺎﻧـﺎدا1 اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه، اﺳـﻜﻴﻨﺮ ﻫـﺪف اﺻـﻠﻲ
ﺣﺴﺎﺑﺪاري را» اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻴﺎز ﻫﺎي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن « ﺑﻴـﺎن ﻣـﻲ دارد.2 در
ﻫﻤﻴﻦ زﻣﺎن اﻳﻦ اﻧﺠﻤﻦ در ﮔﺰارﺷﻲ از ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺣﺴﺎﺑﺪاري درﺳـﺎل 2000، » ﻣﺴـﺌﻮﻟﻴﺖ ﭘـﺬﻳﺮي «
ﺣﺮﻓﻪ را در ﺳﻄﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ در زﻣﻴﻨﻪ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي و اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط، ﺟﻬـﺖ ﺗﺨﺼـﻴﺺ و ﺑﻜـﺎر
ﮔﻴﺮي ﻣﻄﻠﻮب ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮد. در 1973 ﻧﻴﺰ ﻳﻚ ﮔـﺮوه ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ از اﻧﺠﻤـﻦ ﺣﺴـﺎﺑﺪاران رﺳـﻤﻲ
آﻣﺮﻳﻜﺎ3 و ﺑﻪ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﺗﺮوﺑﻼد4 اﻇﻬﺎر داﺷﺖ ﻛﻪ »ﻫﺪف اﺻﻠﻲ ﺻﻮرت ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت
ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺮاي اﺗﺨﺎذ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت اﻗﺘﺼﺎدي اﺳـﺖ « ﺳـﺎل 1975 ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﻧﻈـﺎرت ﺑـﺮ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻫـﺎي
ﺣﺴﺎﺑﺪاري اﻧﮕﻠﻴﺲ ﺑﻴﺎن داﺷـﺖ: » ﺑﻌﻨﻮان ﻳﻚ دﻳﺪﮔﺎه اﺳﺎﺳﻲ، ﮔﺰارﺷﻬﺎي اراﺋﻪ ﺷﺪه از ﺳـﻮي
ﺷﺮﻛﺖ ﻫﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺗﺎ ﺣﺪ اﻣﻜﺎن، ﻧﻴﺎز اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن را ﺑـﺮآورده ﺳـﺎزﻧﺪ.5« در
ﻫﻤﻪ اﻳﻦ ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﻫﺎ، اﻫﺪاف ﮔﺰارﺷﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺷـﺎﻣﻞ ارﻛـﺎن ﻋﻤـﻮﻣﻲ ﻣﻌـﻴﻦ اﺳـﺖ. ﻫﻤﮕـﻲ، ﮔـﺰارش »
1- CICA, Canadian Institute Of Chartered Accountants 2- R. M. Skinner, p .304 3- AICPA, Accounting Institute Of Certified Puplic Accountants 4- R. M. Trueblood
5- United Kingdom Accounting Standards Steering Committee Institute Of Chartered Accounting in England an Wales, 1975,p.15
٢٦
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
اﻃﻼﻋﺎت « را ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار داده و ﺑﺮ اراﺋﻪ اﻃﻼﻋﺎت » ﺳﻮدﻣﻨﺪ « و » ﻣﺮﺑﻮط « ﺗﺎﻛﻴﺪ دارﻧﺪ ﻛﻪ در
ﺟﻬﺖ » ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻛﺎرا واﺳﺘﻔﺎده اﺛﺮ ﺑﺨﺶ از ﻣﻨﺎﺑﻊ « ، » اﺗﺨـﺎذ ﺗﺼـﻤﻴﻤﺎت « و » ﻗﻀـﺎوت در ﻣـﻮرد
ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ « ﻣﻔﻴﺪ واﻗﻊ ﺷﻮﻧﺪ.
اﻳﻦ ﮔﺮوه از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ، ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻃﻼﻋـﺎت ﻣـﺎﻟﻲ
اﺷﺎره ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. اﻳﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻳﻜﻲ از ﺳﻪ ﮔﺮوه ذﻳﻞ ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ.
ج–1 ﮔﺮوه اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن داراي اﻣﺘﻴﺎز، از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻤﻴﺰﻳﻦ ﻣﺎﻟﻴﺎﺗﻲ، ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎي ﻧﻈـﺎرت و ﺑﺎزرﺳـﻲ
دوﻟﺘﻲ، ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮﺳﺴﺎت اﻋﺘﺒﺎري.
ج–2 ﮔﺮوه ﺳﻬﺎﻣﺪاران، اﻋﻢ از ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﮔﺬﺷﺘﻪ، ﺣﺎل و آﻳﻨﺪه و ﻣﺸﺎوران آﻧﺎن
ج–3 ﮔﺮوه ذﻳﻨﻔﻌﺎن وﻳﮋه، ﻣﺜﻞ رﻗﺒﺎ ﺑﺎ ﮔﺮوﻫﻬﺎي اﻋﺘﺒﺎر دﻫﻨﺪه و ﺳﺎﻳﺮ ذﻳﻨﻔﻌﺎن اﻗﺘﺼـﺎدي ﻛـﻪ ﺗﺤـﺖ
ﺗﺎﺛﻴﺮاﻓﺸﺎي اﻃﻼﻋﺎت ﻗﺮار دارﻧﺪ.
اﻟﺒﺘﻪ، ﻧﻈﺮ ﻫﺮ ﻳﻚ از ﮔﺮوه ﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﻴﺎز ﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻪ ﺧﻮد، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ
ﺳﻮد ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ.
د- وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎ و روش ﻫﺎي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد:
د–1 وﻳﮋﮔﻴﻬﺎي ﺳﻮد
اﺳﻜﻴﻨﺮ در ﺗﺤﻘﻴﻘﻲ درﺑﺎره اﺻﻮل ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻛﺎﻧﺎدا وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎي اﻃﻼﻋـﺎت ﺣﺴـﺎﺑﺪاري ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﺷـﺪه
ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﺪﮔﺎن را ﻣﺨﺘﺼﺮا ﺷﺮح ﻣﻲ دﻫﺪ. او اﻇﻬﺎر ﻣﻲ دارد ﻛﻪ : » اﻳﻦ اﻃﻼﻋـﺎت ﻣـﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺖ
ﻗﺎﺑﻞ اﺗﻜﺎ ﺑﻮده، ﺑﮕﻮﻧﻪ اي ﻣﻮﺛﺮ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﺷـﺪه و در ﺿـﻤﻦ ﻣﻘـﺮون ﺑـﻪ ﺻـﺮﻓﻪ ﻧﻴـﺰ
ﺑﺎﺷﻨﺪ.« اﺳﻜﻴﻨﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ را ﻣﺘﺬﻛﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ » اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺮاي ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺗﻜـﺎء داﺷـﺘﻦ ﻣـﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺖ
ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺮاي اﻳﻨﻜﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﮕﻮﻧﻪ اي ﻣﻮﺛﺮ اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﺑﺪ، ﺑﺎﻳﺪﻋﺎري از
٢٧
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺟﺎﻧﺒﺪاري، ﻛﻤﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮي، اﻓﺸﺎء ﻛﺎﻣﻞ، ﺳﺎده و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑـﺎﻻﺧﺮه ﺑـﺮاي ﻣﻘـﺮون ﺑـﻪ
ﺻﺮﻓﻪ ﺑﻮدن، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ از ﻧﻈﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻋﻤﻠﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ.«
ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﻫﻤﻴﻦ وﻳﮋﮔﻴﻬﺎﺑﺮاي ﺻﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﻧﻴﺰ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﻛﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴـﺖ ﺑﻄـﻮر وﻳـﮋه ﺑـﺮاي
اﻧﺘﺸﺎر ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد ﺑﻜﺎر ﺑﺮده ﺷﻮﻧﺪ. اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﻛﺎﻧﺎدا و آﻣﺮﻳﻜﺎ در زﻣﻴﻨﻪ
وﻳﮋﮔﻴﻬﺎي اﻃﻼﻋﺎت ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺛﺒﺎت ﺟﺰو اﻳﻦ وﻳﮋﮔـﻲ ﻫـﺎ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ،
وﻟﻲ اﻳﻦ ﻳﻜﻲ از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد ﻧﺪارﻧﺪ. ﭼﺮا ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﭘﻴﺶ
ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻛﻪ در واﻗﻊ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﻴﺎر ذﻫﻨﻲ از روﻳﺪادﻫﺎي آﺗﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷـﺪه اﺳـﺖ، ﻧﻤـﻲ ﺗﻮاﻧـﺪ ﻣـﻮرد
رﺳﻴﺪﮔﻲ و ردﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. اﻟﺒﺘﻪ اﮔﺮﭼﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﻳﺎ اﺛﺒﺎت ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، وﻟـﻲ
ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺎﻳﻴﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺧﻼﺻﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻳﻚ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺳﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ، ﻋـﺎري
از ﺟﺎﻧﺒﺪاري، ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻳﻴﺪ، ﻣﺮﺑﻮط، ﻛﻤﻴﺖ ﭘﺬﻳﺮ، ﻛﺎﻣﻞ، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ، ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬـﻢ، ﺑـﻪ ﻣﻮﻗـﻊ و ﻋﻤﻠـﻲ
ﺑﻮدن از ﻧﻈﺮ ﺗﻬﻴﻪ و » ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ« ﺑﺎﺷﺪ.
د–2 روﺷﻬﺎي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ :
روﺷﻬﺎي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﻪ دوﮔﺮوه اﺻﻠﻲ روﺷﻬﺎي ﻛﻴﻔﻲ و روﺷﻬﺎي ﻛﻤﻲ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي ﻣﻲ ﺷﻮد.
د–1-2 روﺷﻬﺎي ﻛﻴﻔﻲ : در اﻳﻦ روﺷﻬﺎ از ﻧﻈﺮ ﻫﺎ و ﻋﻘﺎﻳﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان ﺑﺮاي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اﺳـﺘﻔﺎده
ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻧﺤﻮه ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮازش ﻣﻨﺤﻨﻲ ذﻫﻨﻲ، روش دﻟﻔﻲ، ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻣﺴﺘﻘﻞ زﻣﺎﻧﻲ،
روﺷﻬﺎي ﺗﻘﺎﺑﻠﻲ، درﺧﺖ ﻣﺮﺗﺒﻂ(ﻣﻨﺎﺳﺐ) و روش ﻣﺮﻓﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد ﻛﻪ ﺑـﺮ
اﺳﺎس اﺟﻤﺎع ﺗﺤﻠﻴﻞ ﮔﺮان ﻣﺎﻟﻲ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد، در اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي ﻣﻲ ﺷﻮد.
د–2-2 روﺷﻬﺎي ﻛﻤﻲ : اﻳﻦ روﺷﻬﺎ زﻣﺎﻧﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣـﻲ ﺷـﻮد ﻛـﻪ داده ﻫـﺎي ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﮔﺬﺷـﺘﻪ
ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﺪل ﻫﺎي ﻛﻤﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﻪ دو ﻧﻮع ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺗـﻚ ﻣﺘﻐﻴـﺮه و ﻣـﺪل ﻫـﺎي ﭼﻨـﺪ ﻣﺘﻐﻴـﺮه
٢٨
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. اﻳﻦ ﻣﺪﻟﻬﺎ ﺑﺮاﺳﺎس روﺷﻬﺎ و ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ آﻣـﺎري ﺑـﺮازش ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧـﺪ. در
ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺗﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮه ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس اﻟﮕﻮي ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ ، ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻣـﻲ
ﺷﻮد. در ﻣﺪل ﻫﺎي ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه ﺑﺎ ﻓﺮض ﺗﺪاوم اﻟﮕﻮي ﺗﺎرﻳﺨﻲ در آﻳﻨﺪه و ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از رواﺑـﻂ ﺑـﻴﻦ
ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎ، ارزش آﺗﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد.
روش ﻫﺎي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ را ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ آﻣﺎري ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي ﻛﺮد(ﻫﺎﻧﻚ،رﻳﺘﺴﭻ.(1992
د–1-2-2 روﺷﻬﺎي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي ﻧﻤﺎﻳﻲ: اﻳﻦ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﺑﺮاي ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﮔﻴﺮي اﺛﺮات ﻣﺘﻐﻴﺮ
ﺗﺼﺎدﻓﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺳﺮي ﻫﺎي ﻫﻤﻮار ﺷﺪه، ﺳـﺮي ﻫـﺎﻳﻲ از ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس
اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ. روش ﻫﺎي زﻳﺮ در اﻳﻦ ﮔﺮوه ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ:
• روش ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي ﺳﺎده ﺑﺮاون
• روش ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي ﺧﻄﻲ ﺑﺮاون
• روش ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي درﺟﻪ دوم ﺑﺮاون
• روش ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي ﻧﻤﺎﻳﻲ دوﺑﻞ
• روش ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي دوﺑﻞ ﺑﺎ روﻧﺪ ﺧﻄﻲ
• روش ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺗﻄﺒﻴﻘﻲ
• روش ﻫﻤﻮار ﺳﺎزي ﻫﺎﻟﺖ
ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ روﺷﻬﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﺮوﺿﺎت و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺧﺎص داده ﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎررود.
د–2-2-2 روﺷﻬﺎي ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ روﻧﺪ: در اﻳﻦ روش ﻫﺪف ﺗﻌﻴﻴﻦ روﻧﺪ ﻫـﺎﻳﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ داده
ﻫﺎي ﺳﺮي زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎ آن ﻣﻨﻄﺒﻖ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. روﺷﻬﺎي ﺗﺤﻠﻴﻞ روﻧﺪﺷﺎﻣﻞ:
• روﻧﺪ ﺧﻄﻲ
٢٩
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
• روﻧﺪ درﺟﻪ دو
• روﻧﺪ ﻟﮕﺎرﻳﺘﻤﻲ
• روﻧﺪدرﺟﻪ ﺳﻪ
• ﺗﺎﺑﻊ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ
• ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻮاﻧﻲ
• ﺗﺎﺑﻊ ﻧﻤﺎﻳﻲ
• ﺗﺎﺑﻊ رﺷﺪ
• ﺗﺎﺑﻊ روﻧﺪ ﻣﻌﻜﻮس
ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
د–3-2-2 ﻣﺪل ﻫﺎي ﺑﺎﻛﺲ –ﺟﻨﻜﻴﻨﺲ :1(ARIMA) اﻳﻦ ﻣﺪل ﻫـﺎي ﺗﺨﺼﺼـﻲ، ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﻫـﺎي
ﻣﺴﺘﻘﻞ را ﻛﺎﻣﻞ در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻧﺎدﻳﺪه ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺮي ﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺎﻫﺪات ﮔﺬﺷﺘﻪ واﺑﺴﺘﻪ ﻳـﺎ
ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻳﻦ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ.
اﻳﻦ ﺳﻪ روش، زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻫـﺪف ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﻧﻘﻄـﻪ اي اﺳـﺖ، ﻣﻨﺎﺳـﺐ
ﻫﺴﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ اﺳﻤﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﻮد، روش ﻫﺎي آﻣﺎري دﻳﮕﺮي ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺑـﺮاي ﭘـﻴﺶ
ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد.
د–4-2-2ﺗﺠﺮﺑﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﻤﺎﻳﺰي: اﻳﻦ روش ﻣﺎﻧﻨﺪ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮي اﺳـﺖ و زﻣـﺎﻧﻲ ﻣﻔﻴـﺪ
اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﻘﻪ اي و ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨﺪه ﻳﻚ ﮔﺮوه ﻣﺠﺰا ﻳﺎ ﮔﺴﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. در اﻳـﻦ
روش ﻳﻚ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﺧﻄﻲ، ﺑﺮآورد ارزش ﺗﻚ ﺗﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎ را ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻳﻚ ﻧﻤﺮه Z ﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ. در اﻳـﻦ
1–Atuo Regressive Integrated Moving Average
٣٠
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
روش ﻓﺮض ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺴﺘﻘﻞ و ﺗﻮزﻳﻊ آن ﻫﺎ ﻧﺮﻣﺎل و ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻛﻮوارﻳﺎﻧﺲ ﮔﺮوه ﻫﺎ
ﻳﻜﺴﺎن اﺳﺖ.
د–5-2-2 ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻻﺟﻴﺖ: ﻻﺟﻴﺖ ﻳﻚ ﻣﺪل اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺷﺮﻃﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ارزش
ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪه، ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻛﺪام ﮔﺮوه ﻣﻌﻴﻦ اﺳـﺖ.
ﻻﺟﻴﺖ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻫﺎي آﻣﺎري ﻛﻤﺘﺮي دارد و ﺑﺮ ﺧﻼف ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺗﻤﺎﻳﺰي ﻧﻴـﺎزي ﻧﻴﺴـﺖ ﻛـﻪ
داده ﻫﺎ ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﺮﻣﺎل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻳﺎ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻛﻮوارﻳﺎﻧﺲ ﮔﺮوﻫﻬﺎ ﻣﺴﺎوي ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ
اﻳﻦ ﻣﺪل ﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺣﺘﻤﺎل ﺑﻴﻦ ﺻﻔﺮ و ﻳﻚ اراﺋﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻣﺜﻼ در ﺧﺼﻮص ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ اﻓـﺰاﻳﺶ
ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻮد، ﻣﻘﺪار اﺣﺘﻤﺎل ﺑﻴﺶ از 0,5 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻓﺰاﻳﺶ و ﻛﻤﺘﺮ از آن ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻛـﺎﻫﺶ ﺳـﻮد ،
ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد.
ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺪﻟﻬﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺎﻻ، ﻣﺪﻟﻬﺎي ﺧﺎص دﻳﮕﺮي ﻛﻪ ﺑﺮاي ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎي ﺧﺎص ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﻧﺪ،
ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ازآﻧﻬﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:
د–6-2-2 ﻣﺪل ﻫﺎي ﻣﺎرﺗﻴﻨﮕﻞ: در اﻳﻦ ﻣﺪل اﻧﺘﻈﺎرات ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺼﺎدﻓﻲ از ﻳـﻚ دوره ﺑـﻪ دوره
دﻳﮕﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ و ﻫﻴﭻ اﻟﮕﻮي ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ ﻳﺎ روﻧﺪي از ﺳﺮي ﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴـﺘﻪ ﻣﺸـﺎﻫﺪه
ﻧﻤﻲ ﺷﻮد در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. اﻳـﻦ ﻣـﺪل ﻫـﺎ ﺑـﻪ
ﻋﻨﻮان ﻣﺪل ﻫﺎي ﮔﺸﺖ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. اﻣﻜﺎن دارد ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﻣﺎرﺗﻴﻨﮕـﻞ ﺑـﺎ ﻳـﻚ روﻧـﺪ
ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ ﺑﺎ راﻧﺶ1 ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺷﻮد. ﭼﻨﻴﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪي را ﻣﺎرﺗﻴﻨﮕﻞ ﻓﺮﻋﻲ ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ.
د–7-2-2 ﻣﺪل روﻧﺪ اﺳﻤﻲ : در اﻳﻦ ﻣﺪل ﻓﺮض ﻣﻲ ﺷﻮد ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﺳـﺎل
ﻗﺒﻞ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ .
1- Drift
٣١
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
د–8-2-2 ﻣﺪل ﻣﻌﻜﻮس (ﺑﺮﮔﺸﺖ) : در اﻳﻦ ﻣﺪل ﻓﺮض ﻣﻲ ﺷﻮد، ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻋﻜﺲ ﺗﻐﻴﻴﺮات
ﺳﺎل ﻗﺒﻞ آن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
در اﻧﻮاع ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻫﺎي ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ، ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺤﻘﻴﻖ و وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎ و ﻧﻈـﺮ ﻣﺤﻘـﻖ، از
اﻧﻮاع ﻣﺪﻟﻬﺎي ذﻛﺮ ﺷﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.
ه ) اﺟﺰاي ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﺳﻮد:
ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺎي ﺳﻮد در اﻧﮕﻠﻴﺲ، ادﺑﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط و اﻧﺠﻤﻦ ﻫـﺎي ذﻳﺼـﻼح، ﻫـﺮ
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد، داراي ﺳﻪ رﻛﻦ اﺻﻠﻲ ﺑﻘﺮار زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ:
• اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ ﺧﺎص ﻣﺜﻞ در آﻣﺪ ﻫﺎ، ﺳﻮد ﻫﺎ و ﺳﻮد ﻫﺮ ﺳﻬﻢ (EPS)
• اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ در ﺑﺎره ﻣﻔﺮوﺿﺎت- ﻣﺒﻨﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس آن اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ .
• ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط در ﺗﻬﻴﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد –ﻣﺜﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﻛﺎرﺑﺮد اﺻﻮل ﺣﺴﺎﺑﺪاري
ه–1 اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ ﺧﺎص:
در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﺑﻨﻈﺮ ﻣﻲ رﺳﺪ در ﻣﻮرد اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳـﻮد اﺟﻤـﺎع ﻛﻠـﻲ وﺟـﻮد داﺷـﺘﻪ
ﺑﺎﺷﺪ، اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮ ﻫﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻴﺰان اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ اراﺋﻪ ﺷﻮد، وﺟﻮد دارد.
ﺑﺴﻴﺎري ﺑﺮا ﻳﻦ ﺑﺎورﻧﺪﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺼﻮرت ﺧﻼﺻﻪ و ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻓﺸﺎء ﺷﻮد. در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺮﺧﻲ
ﻋﻘﻴﺪه دارﻧﺪ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺎﻣﻞ اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺰﺋﻲ ﺗﺮ و ﻛﺎﻣـﻞ- ﻣﺸـﺎﺑﻪ آﻧﭽـﻪ ﻛـﻪ در ﻣـﻮرد
ﺻﻮرت ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد- ﺑﺎﺷﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﮔﺮوﻫﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ اﻓﺸﺎء ﻣﺤـﺪود ﻣﻌﺘﻘﺪﻧـﺪ، ﻋﻘﻴـﺪه
دارﻧﺪ ﻛﻪ اﻓﺸﺎء ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺑـﺎ ﺟﺰﺋﻴـﺎت ﻛﺎﻣـﻞ ﻣﻮﺟـﺐ ﺳـﺮ درﮔﻤـﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪه ﻫﻤـﺮاه ﺑـﺎ
ﺻﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ- ﺧﺼﻮﺻـﺎ اﮔـﺮ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺳـﻮد ﺑـﻪ ﻫﻤـﺎن ﺷـﻜﻞ و ﻧﺤـﻮه ﺻـﻮرت ﺳـﻮد اراﺋـﻪ
٣٢
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ﺷﻮد_ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. اﮔﺮ ﭼﻪ اﻏﻠﺐ ﻃﺮﻓﺪاران اﻓﺸﺎء ﻛﺎﻣﻞ ﺟﺰﺋﻴﺎت ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻧﻴﺰ ﻣﻮاﻓﻘﻨﺪ ﻛﻪ اﻳـﻦ
ﮔﺰارش ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ روﺷﻨﻲ از ﺻﻮرت ﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﮔﺮدد.
ﻣﺤﺪود ﺑﻮدن اﻓﺸﺎء اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ رﻗﻢ ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ، ﺑﺎ اﻫﺪاف ﺑﻴـﺎن ﺷـﺪه ﺑـﺮاي ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ
ﺳﻮد_ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺎن
از وﺿﻌﻴﺖ آﺗﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻤﻚ ﻧﻤﻮده و اﻣﻜﺎن ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه درﺑﺎره ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ اﻧﺠـﺎم
ﺷﺪه را ﻓﺮاﻫﻢ آورد_ ﻣﻐﺎﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.
ه–2 ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪ:
دوﻣﻴﻦ ﺟﺰء ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻣﻔﺮوﺿﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس آﻧﻬﺎ ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ
اﺳﺖ. در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻳﻚ اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮ اﺳﺎﺳﻲ وﺟﻮد دارد. ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻌﻘﺪﻧﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﻣﻔﺮوﺿـﺎت اﺳﺎﺳـﻲ و
ﻣﻬﻢ اﻓﺸﺎء ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ اﻋﺘﻘﺎد دارﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ روﺷﻲ اﻓﺸﺎء ﺷﻮﻧﺪ ﻛـﻪ
ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻛﻤﻚ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺪون اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺷـﺮﻛﺖ در دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑـﻪ اﻫـﺪاﻓﺶ ﻟﻄﻤـﻪ وارد
ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻫﺮ دو ﮔﺮوه، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﻧﻘﻄﻪ ﺗﻌـﺎدﻟﻲ ﺑـﺮاي اﻓﺸـﺎﮔﺮي ﻣﻔﺮوﺿـﺎت ﺑـﻮد.
ﺑﻮﻳﮋه اﻳﻨﻜﻪ اﻳﺠﺎد ﺷﺮاﻳﻂ ﻻزم ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﺗﻮﺳﻂ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن، ﻳﻜـﻲ
از اﻫﺪاف اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﺮاي ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺳـﻮد ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻳـﻚ ﻓﺮآﻳﻨـﺪ ﺑـﺮآورد و
ﺗﺨﻤﻴﻦ اﺳﺖ _ ﻧﻪ ﺗﺨﻤﻴﻦ آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه ﺗﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ _ ﻳﻚ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ از ﺳﻮد ﺑـﻪ
ﻣﻔﺮوﺿﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس آن ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و اﮔﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ، ارزﻳـﺎﺑﻲ
ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﭘﺲ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻣﻔﺮوﺿﺎت دﺳﺘﺮﺳﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ. ﻣﻔﺮوﺿـﺎت
ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ روﺷﻬﺎﻳﻲ اﻓﺸﺎء ﺷﻮد ﻛﻪ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﻣﻜﺎن ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ از
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد را ﺧﻮاﻫﺪ داد از اﻓﺸﺎء اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ و زﻳﺎن ﺑﺎر ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺖ ( ﺟﻬﺖ دﺳـﺘﻴﺎﺑﻲ
ﺑﻪ اﻫﺪاف ) اﺟﺘﻨﺎب ﻧﻤﺎﻳﺪ .
٣٣
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
ه–3 ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد :
اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در درك و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳـﻮد ﻣﺮﺑـﻮط
ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان آن اﻃﻼﻋﺎت را در ﻃﺒﻘﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ وﻳﮋه ﻳﺎ ﻣﻔﺮوﺿﺎت اراﺋـﻪ ﻛـﺮد. اﻳـﻦ
ﻗﺒﻴﻞ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻮاﻧﻊ و ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﺣﻜﻤﻔﺮﻣﺎﺳـﺖ، ﻣﺮﺑـﻮط ﺷـﻮﻧﺪ. ﺑـﺮاي
اﻳﻨﻜﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻣﺮﺑﻮط، ﻛﺎﻣﻞ و ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ ﺑﺎﺷﻨﺪ، اﻳﻦ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺼﻮرت ﻣﻜﻤـﻞ ﻫﻤـﺮاه ﺑـﺎ
اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ وﻳﮋه و ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﮔﻨﺠﺎﻧﺪه ﺷﺪه در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳـﻮد، اراﺋـﻪ ﮔﺮدﻧـﺪ. ﺷـﺎﻳﺪ ﻣﻬﻤﺘـﺮﻳﻦ
ﺑﺨﺶ اﻃﻼﻋﺎت اﺿﺎﻓﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد اراﺋﻪ ﺷـﻮﻧﺪ، ﻳـﺎدآوري ﻣﺎﻫﻴـﺖ ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ
ﺳﻮد_ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﭼﻴﺰي ﺟﺰ ﻳﻚ ﺑﺮآورد از آﻧﭽﻪ ﻛﻪ در آﻳﻨﺪه اﺗﻔﺎق ﺧﻮاﻫﺪ اﻓﺘـﺎد_
اﺳﺖ. و ﺗﺬﻛﺮ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﻛﻪ ﻫﻤﻮاره روﻳﺪاد ﻫﺎ و ﺷﺮاﻳﻂ ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻧﺘـﺎﻳﺞ
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮔﺬار ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ.
ﺑﻄﻮر ﺧﻼﺻﻪ، ﺑﺮاي اﻳﻨﻜﻪ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻨﺪه، را ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺎﻟﻲ ﺷـﺮﻛﺖ ﻗـﺎدر ﺳـﺎﺧﺘﻪ و
اﻣﻜﺎن ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻨﻄﻘﻲ از ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ اراﺋﻪ ﺷﺪه را ﺑﺮاي او ﻓﺮاﻫﻢ آورد و اﮔﺮ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻮدن، ﻛﺎﻣﻞ ﺑﻮدن،
ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ داﺷﺘﻦ و ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ ﺑﻮدن از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ، ﭘﺲ ﺑﺎﻳـﺪ در ﻳـﻚ
ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد، اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ وﻳﮋه ، ﻣﻔﺮوﺿﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس آﻧﻬﺎ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه و ﻧﻴـﺰ ﺳـﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋـﺎت
ﻣﺮﺑﻮط اراﺋﻪ ﮔﺮدد.
٣٤
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﻴﺎت وﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﲢﻘﻴﻖ
-2-3 ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ:
ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﺛﺒﺎﺗﻲ در زﻣﻴﻨﻪ ﺳﻮد را ﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﻪ ﭘﻨﺞ ﻃﺒﻘﻪ زﻳﺮ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮد:
1. ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﺮي ﻫﺎي ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮدﻫﺎي ﺳﺎﻻﻧﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮدﻫﺎي آﻳﻨﺪه ﻣﻲ ﭘﺮدازد.
2. ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺳﻮدﻫﺎي ﻓﺼﻠﻲ ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد را ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ.
3. ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻘﺶ اﺟﺰاء ﺗﺸﻜﻴﻞ دﻫﻨﺪه در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد را ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ.
4. ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ اﻗﻼم ﺻﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺳﻮدوزﻳﺎن، ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ و ﺻﻮرت ﺟﺮﻳﺎن وﺟـﻮه ﻧﻘـﺪ در ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﺳﻮد را ﻣﻮر ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار داده اﻧﺪ. در ﺑﻌﻀﻲ از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﻳﺎ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻼن اﻗﺘﺼﺎدي



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید