2-1-2-1-1- احکام نکاح28
2-1-2-1-1-1- ازدواج28
2-1-2-1-1-2- مهریه33
2-1-2-1-1-3- سرپرستی در نظام خانواده35
2-1-2-1-1-4- نشوز زنان36
2-1-2-1-1-5- نشوز مردان37
2-1-2-1-1-6- طلاق37
2-1-2-1-2- حدود زنا38
2-1-2-1-2-1- حد زنای محصنه38
2-1-2-1-2-2- حد زنای غیرمحصنه39
2-1-2-1-2-3- حد زنای کنیزان39
2-1-2-1-3- ارث39
2-1-2-1-3-1- تشریع قانون ارث و تاکید بر آن40
2-1-2-1-3-2- اجرای حکم ارث بعد ازانجام وصیت وادای دین میت40
2-1-2-1-3-3- حکم ارث فرزندان41
2-1-2-1-3-4- حکم ارث پدر و مادر41
2-1-2-1-3-5- ارث بردن زن و شوهر از یکدیگر42
2-1-2-1-3-6- ارث برادران و خوهران43
2-1-2-1-3-7- ارث بردن برادران و خوهران مادری43
2-1-2-1-3-8- ارث برادران و خوهران پدری یا پدری و مادری44
2-1-2-1-4- کفالت ایتام44
2-1-2-1-5- نماز46
2-1-2-1-6- تیمم48
2-1-2-1-7-کفاره قتل خطا49
2-1-2-1-8- جهاد50
2-1-2-1-9- معاملات و مبادلات51
2-1-2-1-10- شهادت و گواهی51
2-1-2-1-11- نحوه رابطه با کافران51
2-1-2-1-12- حفظ جان مردم53
2-1-2-2- احکام اخلاقی53
جدول 1 بخش 2-1-3 ؛ تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی مخالفان حق62
جدول 2 بخش 2-1-5 ؛ تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی مخالفان حق63
نمودار بخش2-1 – 5 ؛ نقاط تلاقی خطوط فرعی65
2-1-3- بررسی خط ارتباطی سوم؛ مخالفان حق (کافران، منافقان، مشرکان)66
2-1-3-1- ویژگیهای مخالفان حق66
2-1-3-2- نحوه برخورد با مخالفان حق70
2-1-3-2-1- نحوه برخورد رسول (ص) با مخالفان حق70
2-1-3-2-2- نحوه برخورد مومنان با مخالفان حق70
2-1-3-3- پیامد اعمال71
2-1-3-3-1- دنیوی71
2-1-3-3-2- اخروی71
جدول 1بخش 2-1-4- تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی اهل کتاب73
جدول 2 بخش 2-1-4- تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی اهل کتاب74
نمودار بخش 2-1-4- نقاط تلاقی خطوط فرعی76
2-1-4- بررسی خط ارتباطی چهارم« اهل کتاب»77
2-1-4-1- ویژگیها و اعمال اهل کتاب77
2-1-4-1-1- ویژگیها و اعمال یهودیان77
2-1-4-1-2- ویژگیها و اعمال مسیحیان81
2-1-4-1-3- ویژگیها واعمال مومنان اهل کتاب84
2-1-4-2- پیامد اعمال اهل کتاب85
2-1-4-2- 1- دنیوی85
2-1-4-2- 2-اخروی85
جدول 1بخش 2-1-5؛ تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی قوانین تکوینی88
جدول 2بخش2-1-5: تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی « قوانین تکوینی »90
نمودار بخش2-1-5؛ نقاط تلاقی خطوط فرعی92
2-1-5- بررسی خط ارتباطی پنجم «قوانین تکوینی»93
2-1-5-1- پیامد اعمال93
2-1-5-1-1- مومنان93
2-1-5-1-2- مخالفان حق99
2-1-5-2- بودن خیر کثیر در بسیاری از امور ناخوشایند105
2-1-5-3- ضابطه مندی مشیت الهی106
2-1-5-3-1- ضابطه مندی مشیت الهی در بخشش گناهان106
2-1-5-3-2- ضابطه مندی مشیت الهی در تزکیه انسانها106
2-1-5-4- بی فایده بودن فرار از مرگ106
2-1-5-5-کردار انسان ها علت بدیهایی که به وی می رسد و رسیدن همه نیکیها از طرف خداوند107
2-1-5-6- شریک بودن امر کننده به اعمال نیک یا بد، در عواقب عمل107
2-1-5-8- وجود داشتن همه عزت ها تنها در نزدخداوند107
2-1-5-9- استبدال108
2-1-5-10- عدم موفقیت کافران برای تسلط بر مومنان حقیقی108
2-1-5-11- موجود بودن همه پاداش ها تنها در نزد خداوند109
جدول 1بخش 2-1-6- ؛ تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی ( نبوت )111
جدول 2 بخش 2-1-1: تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی ( نبوت)113
نموداربخش 2-1-1: نقاط تلاقی خطوط فرعی115
2-1-6-بررسی خط ارتباطی ششم « نبوت»116
2-1-6-1- وظایف انبیاء در برابر مردم116
2-1-6-2- وظایف مردم در برابر انبیاء116
2-1-6-3- مصادیق انبیاء117
2-1-6-3-1- حضرت عیسی(ع)117
2- 1-6-3-2-حضرت موسی(ع)118
2-1-6-3-3- حضرت ابراهیم(ع)118
2-1-6-3-4- یازده پیامبر دیگر118
2-1-6-3-5- حضرت رسول(ص)118
2-1-6-3-5-1- وظایف رسول (ص) در برابر مردم118

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

2-1-6-3-5-1-1- در یافت و ابلاغ وحی الهی118
2-1-6-3-5-1-2- انذار و تبشیر119
2-1-6-3-5-1-3- بیان احکام119
2-1-6-3-5-1-4- قضاوت120
2-1-6-3-5-1-5- تشویق به انجام وظایف120
2-1-6-3-5-2- وظایف مردم در برابر رسول(ص)121
2-1-6-3-5-2- 1- ایمان به رسول(ص)121
2-1-6-3-5-2- 2- اطاعت از رسول (ص)و تسلیم فرمان ایشان بودن121
2-1-6-3-5-2-3- ایمان به قرآن کریم و تدبر در آن122
جدول 1بخش 2-1-7 : تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی قیامت125
جدول 2 بخش 2-1-7 : تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی قیامت126
نموداربخش 2-1-1: نقاط تلاقی خطوط فرعی128
2-1-7- بررسی خط ارتباطی هفتم؛ « قیامت»129
2-1-7-1- فلسفه قیامت129
2-1-7-2- ویژگی قیامت129
2-1-7-3- شاهدان قیامت129
2-1-7-4- وصف حال گناهکاران در قیامت130
2-1-7-5-حسابرسی اعمال131
2-1-7-5-1- مبانی حسابرسی اعمال131
2-1-7-5-2- پیامد اعمال131
2-1-7-5-2-1- پیامد اعمال مومنان131
2-1-7-5-2-2- پیامد اعمال مخالفان حق (منافقان، کافران، مشرکان، کافران اهل کتاب)133
جدول1 بخش 2-1 – 8 :تقسیم بندی دسته های اصلی فرعی خط ارتباطی « مومنان»139
جدول2 بخش 2-1-8 :تقسیم بندی دسته های اصلی فرعی خط ارتباطی « مومنان»140
نموداربخش 2- 1- 8-؛ نقاط تلاقی خطوط فرعی142
2-1-8- بررسی خط ارتباطی هشتم«مؤمنان»143
2-1-8-1- ویژگیهای مومنان143
2-1-8-2- پیامد اعمال146
جدول1 بخش 2-1-9 :تقسیم بندی دسته های اصلی فرعی خط ارتباطی جهاد و هجرت148
جدول2 بخش 2-1-9 :تقسیم بندی دسته های اصلی فرعی خط ارتباطی جهاد و هجرت149
نموداربخش 2-1-9 ؛ نقاط تلاقی خطوط فرعی151
2-1-9- بررسی خط ارتباطی نهم«جهاد و هجرت»152
2-1-9-1- تشریع جهاد152
2-1-9-2- اهداف جهاد152
2-1-9-2-1- از بین بردن مظاهر ظلم و ستم152
2-1-9-2-2- نجات ستم دیدگان153
2-1-9-2-3- بهره مندی از اجر عظیم153
2-1-9-3- مومنان سست ایمان و جهاد153
2-1-9-3-1- اعتراض برفرمان جهاد153

2-1-9-3-2- داشتن انگیزه های مادی برای جهاد155
2-1-9-3-3- پندارهای باطل در مورد علت پیروزیها و شکست ها155
2-1-9-3-4- پخش شایعات156
2-1-9-4- هجرت156
2-1-9-4- 1- اهمیت هجرت در اسلام156
2-1-9-4- 2- برکات هجرت در راه خدا157
جدول1بخش 2-2: شبکه ارتباطی159
نموداربخش2-2: نقاط تلاقی خطوط164
2-2-بررسی ارتباط شبکه ای خطوط165
2-2-1- نحوه اتصال خط ارتباطی احکام با خط ارتباطی توحید و قوانین تکوینی165
2-2-2- نحوه اتصال خط ارتباطی احکام و توحید باخط ارتباطی مخالفان حق و قوانین تکوینی202
2-2-3- نحوه اتصال خط ارتباطی مخالفان حق و توحید با خط قیامت و نبوت210
2-2-4- نحوه اتصال خط ارتباطی اهل کتاب باتوحید و نبوت و قوانین تکوینی211
2-2-5- نحوه اتصال خط اهل کتاب با خط قیامت و خط قوانین تکوینی220
2-2-6- نحوه اتصال خط احکام و خط نبوت با خط مومنان وخط مخالفان حق و خط قوانین تکوینی220
2-2-7- نحوه اتصال خط جهاد و خط قوانین تکوینی با خط مومنان و خط مخالفان حق228
2-2-8- نحوه اتصال خط مخالفان حق و خط جهاد باخط توحید و خط نبوت و خط قوانین تکوینی231
2-2-9- نحوه اتصال خط قوانین تکوینی و خط توحید با خط مومنان و خط مخالفان حق235
2-2-10- نحوه اتصال خط مومنان و خط توحید و خط قوانین تکوینی با خط مخالفان حق و خط جهاد236
2-2-11- نحوه اتصال خط احکام وخط توحید با خط مومنان و خط جهاد و خط قوانین تکوینی240
2-2-12- نحوه اتصال خط توحید وخط مومنان و خط مخالفان حق با خط قیامت242
2-2-13- نحوه اتصال خط مومنان وخط جهاد با خط توحید و خط قیامت و خط قوانین تکوینی242
2-2-14- نحوه اتصال خط جهاد و خط قوانین تکوینی و خط مومنان با خط توحید وخط نبوت و خط مخالفان حق244
2-2-15- نحوه اتصال خط احکام وخط مخالفان حق وخط نبوت با خط مومنان و خط جهاد وخط قوانین تکوینی247
2-2-16- نحوه اتصال خط نبوت و خط مخالفان حق با خط توحید وخط قوانین تکوینی248
2-2-17- نحوه اتصال خط مومنان وخط مخالفان حق و خط توحید با خط قیامت و خط قوانین تکوینی251
2-2-18- نحوه اتصال خط قوانین تکوینی با خط توحید و خط مخالفان حق254
2-2-19- نحوه اتصال خط توحید با خط مخالفان حق256
2-2-20- نحوه اتصال خط مخالفان حق با خط قیامت260
2-2-21- نحوه اتصال خط مومنان وخط قیامت وخط اهل کتاب با خط توحید وخط قوانین تکوینی260
2-2-22- نحوه اتصال خط مومنان با خط توحید263
2-2-23- نحوه اتصال خط نبوت وخط احکام وخط توحید با خط قوانین تکوینی و خط مومنان265
2-2-24- نحوه اتصال خط توحید با خط قوانین تکوینی270
2-2-25- نحوه اتصال خط مومنان وخط احکام با خط توحید و خط مخالفان حق272
2-2-26- نحوه اتصال خط مخالفان حق وخط نبوت وخط توحید وخط قیامت با خط مومنان وخط قوانین تکوینی273
2-2-27- نحوه اتصال خط جهاد و خط مخالفان حق و خط قیامت با خط قوانین تکوینی وخط مومنان وخط توحید275
2-2-28- نحوه اتصال خط توحید و خط مومنان با خط احکام276
2-2-29- نحوه اتصال خط مخالفان حق وخط اهل کتاب با خط نبوت وخط قوانین تکوینی و خط توحید278
2-2-30- نحوه اتصال خط اهل کتاب با خط نبوت و خط قیامت282
2-2-31- نحوه اتصال خط اهل کتاب وخط قیامت با خط توحید وخط احکام283
2-2-32- نحوه اتصال خط نبوت و خط احکام و خط توحید با خط قوانین تکوینی و خط مومنان286
نتیجه گیری289
منابع و مأخذ290
1-
کلیات
فصل اول 1 -طرح مسئله و هدف
2- ضرورت و اهمیت
3-پیشینه
4-فرضیه
5- روش تحقیق
6- اصطلاحات

1-1- طرح مسئله و هدف تحقیق
از آنجا که مسئله ارتباط آیات بین سوره های قرآن کریم از زمان های دور موافقان و مخالفانی داشته است و هر کدام از ایشان دلایلی برای اثبات نظر خود ارائه کرده اند، لذا در این راستا می توان سؤلات زیر را مطرح کرد؛
1- آیا بین آیات سوره نساء ارتباطی تنگاتنگ وجود دارد؟
2- آیا سوره نساء اهداف مشخصی را دنبال می کند؟ و می توان این اهداف را از رهگذر بررسی ارتباط آیات این سوره شناسایی کرد؟
پاسخگویی به این گونه سؤالات و جستجوی آن از رهگذر اثبات فرضیه های مربوطه، هدف این تحقیق به شمار می رود.
1-2- ضرورت و اهمیت
شأن یک متن که با علم الهی نازل شده و در اختیار بشر قرار گرفته است اقتضاء دارد آکنده از ارتباط و انسجام حکیمانه باشد و این گونه تحقیقات هریک گامی کوچک برای به تصویر کشیدن این حقیقت بزرگ می باشد.
1-3- پیشینه
به طور کلی مسئله‌ی تناسب آیات و سور در قرآن کریم و لزوم و یا عدم لزوم ارتباط از دیرباز مورد اختلاف بوده است؛ عدّه‌ای همچون شوکانی منکر وجود این ارتباط هستند؛1 آلوسی ارتباط هر آیه را با ما قبل در جایی لازم می‌داند که بر ما قبل آن عطف شده باشد؛2 علّامه‌ی طباطبایی نیز موجب ارتباط را تنها در سوره‌هایی می‌داند که یکباره نازل شده‌اند و یا در آیاتی که پیوستگی آنها روشن است3. در کتاب روش شناسی تفسیر نیز در این رابطه آمده است که تحقق سیاق آیات منوط به دو شرط می باشد؛ 1- ارتباط صدوری یا پیوستگی در نزول، 2- ارتباط موضوعی. 4
به هرحال تردیدی نیست که خداوند حکیم و خبیر پیش از وقوع حوادث مختلف از آنها آگاهی داشته است و طبعاً قرآن در علم الهی مجموعه‌ای به هم پیوسته و واحد بوده است و نزول تدریجی آن بر اساس حکمت‌هایی صورت گرفته است: (وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَی النَّاسِ عَلی مُکْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِیلاً)5 بنابراین نباید تدریجی بودن نزول قرآن موجب شود که این پیوستگی مورد غفلت قرار گیرد، از طرف دیگر این مفسران میان وجود ارتباط با آگاهی از ارتباط، تفاوتی قایل نشده اند.
«نخستین کسی که در مورد وجه تناسب آیات به ظاهر غیر مرتبط و نیز مناسبت میان سـورههای قرآن به بحث جدی پرداخته است، «ابوبکر نیشابوری» (324 م) است که در بغداد به این بحث میپرداخته و عالمان بغداد را به خاطر نا آگاهی از این علم سرزنش میکـرده است. پس از وی بسیاری از مفسران به اختصار یا تفصیل در این موضوع سخن رانـده اند از قبیل:
1- «ثعلبی» (427 م) در «الکشف والبیان عن تفسیر القرآن»
2- «طبرسی» (548 م) در «مجمع البیان»
3- «فخررازی» ( 606 م) در «مفاتیح الغیب»
4- «احمد بن زبیر» (708 م) در «البرهان فی مناسبه ترتیب سور القرآن»
5- «ابوحیان» (745 م) در «البحر المحیط»

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

6- «بقاعی» ( 885 م) در «نظم الدرر فی تناسب الآیات و السور»
7- «عمادی» (982 م) در «ارشاد العقل السلیم الی مزایا الکتاب الکریم»
8- «سیوطی» (911م ) در «تناسق الدرر فی تناسب السور»6
در سدههای اخیر نیز شماری از مفسران به این بحث همت گماشته، حتی برخی از آن ها در تفسیرشان، محور کار خود را همبستگی آیات و سور قرار داده اند که در این میان می توان به «آلوســی، سید قطب، علّامه طباطبایی، حجازی، شلتوت، مراغی، زحیلی و سعید حوّی» اشاره نمود.7
منابعی که به صورت کلی بر روی ارتباط آیات سورهها کار کردهاند به سه دستهی کتاب، پایاننامه و مقاله، تقسیم میشوند که به عنوان نمونه، به برخی از آنها، اشاره میگردد.
الف) کتاب
1- ایازی، محمدعلی، چهره پیوسته قرآن، هستینما، تهران، 1380.
2- بازرگان، عبدالعلی، نظم قرآن، نشر قلم، تهران، 1375.
3- فقهیزاده، عبدالهادی، پژوهشی در نظم قرآن، انتشارات جهاد دانشگاهی تهران، 1374.
4- محمود شحاته، عبدالله، درآمدی بر تحقیق در اهداف و مقاصد سورههای قرآن کریم، ترجمه حجّتی، محمّد باقر، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، تهران، 1369.
5- معرفت، محمّدهادی، تناسب آیات، ترجمه مولایی نیا، عزّت الله، بنیاد معارف اسلامی، قم، 1373ش.
6- همامی، عباس، چهره زیبای قرآن، اصفهان، انتشارات بصائر، 1375.
ب) پایان نامه
1- باقری خرّمدشتی، ناهید، بررسی ارتباط آیات در دو سورهی قرینتین (انفال وتوبه)، دانشگاه تربیت مدرّس، استاد راهنما: سیّد محمّد باقر حجّتی، بهار 1373 ش
2- حمیدی مقدم، هاله، بررسی تناسب سوره های مائده و انعام، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، استاد راهنما: سید محمد باقر حجتی، 1373 ش
3- خیری، مریم، مفردات مشکل و تناسب سور و آیات درجزءهای 26، 27 و 28 قرآن کریم، دانشگاه آزاداسلامی تهران مرکزی، استاد راهنما: عبّاس همامی، 1379.
4- رحیمی ویشته، مریم، تناسب و ارتباط آیات نیمهی اخیرجزء سیام قرآن مجید، دانشگاه آزاداسلامی تهران مرکزی، استاد راهنما: سیّدمحمّدباقر حجّتی، 1375.
5- زرسازان خراسانی، عاطفه، بررسی نظم آیات و سور از دیدگاه طبرسی درپنج جزء آخر قرآن مجید، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحدشمال، استاد راهنما: سیّدمحمّدباقر حجّتی، 1376.
6- سلطانی بنابادی، مهین، بررسی ارتباط آیات در سورهی یس، دانشگاه تهران، استاد راهنما: محمّد حسین برومند، شهریور 1387 ش
7- عرب بافرانی، غلام رضا، بررسی ارتباط آیات سوره ی نور، دانشگاه یزد، استاد راهنما: محمّد حسین برومند، اسفند 1390 ش.
8- فلاح پور، فاطمه، بررسی ارتباط آیات سوره ی اسراء، دانشگاه یزد، استاد راهنما: محمّد حسین برومند، اسفند 1390 ش
9- کامیابی، تکتم، بررسی ارتباط آیات سوره ی مائده، دانشگاه یزد، استاد راهنما: محمّد حسین برومند، مهر 1390 ش.
10- کوثریان، زینب، بررسی ارتباط آیات سوره ی توبه، دانشگاه یزد، استاد راهنما: محمّد حسین برومند، اسفند 1389 ش
11- نادعلی، مریم، بررسی ارتباط آیات ابلاغ و اکمال ونقد آراء دانشمندان اهل سنّت، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی، استاد راهنما: مجید معارف، 1383
12- نوری، فاطمه، بررسی ارتباط آیات سوره ی آل عمران، دانشگاه یزد، استاد راهنما: محمّد حسین برومند، اسفند 1389 ش
13- هاشمی، زهرا، بررسی ارتباط آیات سوره ی کهف، دانشگاه یزد، استاد راهنما: محمّد حسین برومند، اسفند 1390 ش
ج) مقاله
1- ابراهیمی فخّاری، عادله، نگاهی به بحث تناسب آیات، پرتال فرهنگی اطّلاع رسانی نور، تیر 1389.
2- آقایی، سیدعلی، انسجام قرآن، رهیافت فراهی، اصلاحی درتفسیر، مجلّهی بیّنات، فروردین 1388.
3- بیآزارشیرازی، عبدالکریم، ارتباط وتناسب آیات در قرآن، کیهان اندیشه، بهمن و اسفند 1368.
4- قانعی، علی، تناسب آیات قرآن کریم، مجلّهی معرفت، شماره 122، خرداد 1388.
5- میرباقری، سید محسن، ارتباط آیات درسور قرآن کریم با نگاه به سوره التحریم، مجلّهی پژوهش دینی، شمارهی7، تابستان 1386.
6- همامی، عباس، پژوهشی در تناسب آیات و سوره های قرآن، قرآن در آیینه پژوهش،، تهـران، هستی نما،1380.
بررسیهای انجام شده نشان میدهدکه تاکنون تحقیق مستقلی درزمینهی ارتباط وتناسب آیات سورهی “نساء” انجام نگرفته و این موضوع، کاملاً جدید است. بنابراین، با توجه به عدم وجود تحقیق مستقلی در این زمینه، پژوهش حاضر می تواند جهت تامین هدف مورد نظر، مفید واقع گردد.
1-4- فرضیه ها
1- خطوط ارتباطی متفاوت در سوره نساء قابل شناسایی است.
2- اهداف اصلی سوره نساء با شناسایی خطوط ارتباطی این سوره پدیدار می شود.
3- شبکه ارتباطی سوره نساء که از رهگذر ارتباط مستمر بین خطوط پدید آمده قابل شناسایی است.
1-5- روش
در این تحقیق که با روش کتابخانه ای انجام گرفته است مراحل ذیل مورد نظر بوده است:
1- بررسی موضوعی یکایک آیات
2- دسته بندی موضوعات و تعیین خطوط ارتباطی
3- سازماندهی هر یک از خطوط به صورت مستقل
4- بررسی نحوه انتقال بین خطوط و یافتن نقاط منقطع
5- جستجوی شبکه ارتباطی حاکم بر سوره
1-6- اصطلاحات
1-6-1- خط ارتباطی
در این نوشته به مجموعه آیاتی که به لحاظ موضوعی با یکدیگر وحدت دارند یک خط ارتباطی گفته می شود، این مجموعه آیات ممکن است بدون فاصله و پشت سر هم قرار گرفته باشند و یا اینکه به فاصله برخی موضوعات دیگر تشکیل دهنده یک خط ارتباطی باشند.
1-6-2- شبکه ارتباطی
خداوند حکیم خطوط ارتباطی و موضوعات متنوعی را که در سوره وجود دارد با هم پیش می برد. در نتیجه این موضوعات و خطوط به صورت شبکه ای رابطه ی تنگاتنگ و چند جانبه ای با یکدیگر دارند و دائم بین این خطوط، جا به جایی صورت گرفته است و علت آن ضرورتهایی می باشد که عامل انتقال و جابجایی بین موضوعات می باشد، یعنی مطرح شدن و تداعی شدن یک موضوع در آیه ای عامل قطع موضوع قبلی و مطرح شدن موضوع جدیدی می باشد. به تعبیر دیگر ضمن اشاره به یک موضوع، موضوعی دیگر تداعی می شود و پس از آنکه این موضوع ادامه داده شد موضوعی دیگر تداعی می شود و این کار در طول سوره انجام گرفته است لذا خداوند حکیم این موضوعات را به گونه ای با هم پیش برده است که ظاهراً موضوعاتی پراکنده و بی ارتباط با یکدیگر هستند در حالیکه دائماً این جابجایی ها در سوره مطرح می باشد که با تدبر و عمیق شدن و فهم صحیح آیات می توان به راز این جابجایی ها پی برد.
1-6-3- نقاط تلاقی
نقاط تلاقی یعنی نقاط اتصال چند خط ارتباطی که هم در میان خطوط اصلی مطرح می باشد و هم در میان خطوط فرعی اما در بررسی ارتباط شبکه ای، نقاط تلاقی میان خطوط اصلی اهمیت ویژه ای دارد.
1-6-4- لفافه ها
از آنجا که حکمت خداوند اقتضا می کند در قرآن مسائل سیاسی (آیاتی که به اهل بیت: اشاره دارد) و مسائل علمی که سطح علم مردم عصر پیامبر9 اقتضای فهم آنها را نداشته اما برای عصر های بعد و خصوصاً عصر حاضر قابل فهم باشند در سرپوشی از معانی بیان کند و این آیات را بطور طبیعی از خطر تحریف حفظ کند. از این سرپوش ها با عنوان لفافه ها یاد شده است.8

2 –
بررسی ارتباط آیات سوره نساء با تکیه بر خطوط ارتباطی نه گانه

1-بررسی خطوط ارتباطی به صورت مجزا
2-بررسی خطوط ارتباطی به صورت شبکه ای

2-1-
بررسی خطوط ارتباطی آیات سوره نساء به صورت مجزا

1- بررسی خط ارتباطی اول : توحید و سایر ویژگیهای خداوند
2- بررسی خط ارتباطی دوم: احکام
3- بررسی خط ارتباطی سوم: مخالفان حق
4- بررسی خط ارتباطی چهارم: اهل کتاب
5- بررسی خط ارتباطی پنجم: قوانین تکوینی
6- بررسی خط ارتباطی ششم: نبوت
7- بررسی خط ارتباطی هفتم: قیامت
8- بررسی خط ارتباطی هشتم: مومنان
9- بررسی خط ارتباطی نهم: جهاد و هجرت

2 -1-1 بررسی خط ارتباطی اول : توحید و سایر ویژگیهای خداوند

1- اعتقاد توحیدی
2 – ارائه براهین و دلایل توحیدی
3- سایر و یژگیها ی خداوند

جدول 1- بخش 2-1-1- تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی« توحید و سایر ویژگیهای خداوند»
اعتقاد توحیدی171-87-ارائه دلایل و براهین توحیدیخالق و رب1-28-مالکیت مطلق الهی126-131-132-134-170-171-
سایر ویژگیهای خداوندحسیب6-86-علیم11-12-17-24-26-32-35-39-70-81-92-104-108-111-113-125-127-135-147-148-149-170-176-حکیم11-17-24-26-56-92-104-111-130-158-165-170-حلیم12-تواب16-26-27-64-رحیم16-23-25-29-64-83-96-100-106-110-113-128-152-غفور23-25-43-48-96-99-100-106-110-116-128-152-قادر30-47-67-74-78-84-85-90-91-95-100-102-114-133-140-141-146-149-158-162-169-شاهد33-79-166-هادی26-68-176-175علی34کبیر34خبیر35-94-128-135-عادل40-77-124-146-عفو43-99-149-ولی45-119-نصیر45-عزیز56-158-165-سمیع58-134-148-بصیر58-134-وکیل81-132-171-صادق87-95-122-محیط108-126-مراقب1-واسع130-غنی131حمید131حاکم141شاکر147مشیت48-49-88-83-90-94-113-116-143-جدول 2- بخش2-1-1- تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی« توحیدوسایر ویژگیهای خداوند»
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

1

11

21

31

41

51

61

71

81

91

101

111

121

131

141

151
161
171

1- اعتقاد توحیدی
2- ارائه دلایل و براهین توحیدی
3- سایر ویژگیهای خداوند

نمودار بخش 2-1-1- نقاط تلاقی خطوط فرعی
ن
2-1-1- بررسی خط ارتباطی اول« توحید و سایر ویژگیهای خداوند»
تعداد 90 آیه در این سوره مبارکه در این خط ارتباطی قرار دارند که عبارتند از آیات « 1-6-11-12-16-17-23-24-25-26-27-28-29-30-32-33-34-35-39-40-43-45-47-48-49-56-58-64-67-68-70-74-77-78-79-80-81-83-84-85-86-87-88-90-91-92-94-95-96-99-100-101-102-104-106-108-110-111-114-116-119-122-124-125-126-127-128-130-131-132-133-134-135-140-141-143-146-147-148-149-152-158-162-165-166-169-170-171-175-176 » و پس از دسته بندی ذیل 3 عنوان اصلی جای می گیرند؛ اعتقاد توحیدی، ارائه دلایل و براهین توحیدی، سایر ویژگیهای خداوند.
2-1-1-1- اعتقاد توحیدی
در آیه 87 خداوند به همه عالمیان یگانگی و وحدت خود را اعلام می کند و تصریح می کند خدایی جز او وجود ندارد (اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هو). در آیه 171نیز خداوند دستور می دهد مردم به خدا و پیامبران او ایمان بیاورند و شریک برای او قرار ندهند زیراخدا تنها معبود یگانه است و منزه است که فرزند و یا شریکی داشته باشد (إِنَّمَا اللَّهُ إِلهٌ واحِدٌ سُبْحانَهُ أَنْ یَکُونَ لَهُ وَلَد).
2-1-1-2- دلایل توحیدی
2-1-1-2-1- خالقیت
در آیه 1 این سوره خداوند به تمام افرادبشر خود را معرفی می کند ( یا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمُ الَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَه) و براى معرفى خود به یکى از صفاتش دلالت می کند که ریشه وحدت اجتماعى بشر است ( الَّذِی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَهٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالاً کَثِیراً وَ نِساء) یعنی همان خالقی که همه شما را از یک انسان پدید آورد و همسر او را نیز از جنس او آفرید و از آن دو، مردان و زنان فراوانى در روى زمین منتشر ساخت‏.9
نظر المیزان در این مورد این است که؛ « و از ظاهر سیاق بر مى‏آید که مراد از «نَفْسٍ واحِدَهٍ» آدم(ع) و مراد از « زوجها»، حوا باشد که پدر و مادر نسل انسان است که ما نیز از آن نسل مى‏باشیم و به طورى که از ظاهر قرآن کریم بر مى‏آید همه افراد نوع انسان به این دو تن منتهى مى‏شوند هم چنان که از آیات زیر همین معنا بر مى‏آید؛ (خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَهٍ، ثُمَّ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها)،10 (یا بَنِی آدَمَ لا یَفْتِنَنَّکُمُ الشَّیْطانُ کَما أَخْرَجَ أَبَوَیْکُمْ مِنَ الْجَنَّهِ) 11و این آیه که حکایت گفتار ابلیس است ( لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى‏ یَوْمِ الْقِیامَهِ لَأَحْتَنِکَنَّ ذُرِّیَّتَهُ إِلَّا قَلِیلًا ).12-13 در آیه 28 نیز خداوند خود را خالق انسان معرفی کرده است (وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِیفاً).
2-1-1-2-2- مالکیت مطلق الهی
در تعدادی از آیات این سوره خداوند مالکیت آنچه در آسمان ها و زمین است را تنها به خود نسبت داده است و از این طریق دلیلی بر توحید ذکر شده است ( با توجه به حصرذکر شده در آیه و تقدیم مسند) . آیه 126 ( وَ لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْض ‏)، آیه 131 ( فَإِنَّ لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ )، آیه 132 ( وَ لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرض )، آیه 170 ( فَإِنَّ لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ) و آیه 171(لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْض‏)، آیه 134 به طور ضمنی اشاره به این امر کرده است و قطعا کسی می تواند اجر و پاداش دنیوی و اخروی انسان ها را به طور کامل بدهد که مالکیت آسمان ها و زمین و عالم هستی در دست اوست ( مَنْ کانَ یُرِیدُ ثَوابَ الدُّنْیا فَعِنْدَ اللَّهِ ثَوابُ الدُّنْیا وَ الْآخِرَهِ وَ کانَ اللَّهُ سَمِیعاً بَصِیراً).
2-1-1-3- سایر ویژگیهای خداوند
در این سوره مبارکه به تعداد زیادی از صفات و ویژگیهای خداوند اشاره شده است که ما فقط به ذکر صفات با شماره آیات آن بسنده می کنیم و از دادن شرح و توضیح آنها به دلیل طولانی شدن بحث خودداری می کنیم.
1- علیم ؛ 11-12-17-24-26-32-35-39-70-81-92-104-108-111-113-125-127-135-147-148-149-170-176-
2- قادر ؛ 30-47-67-74-78-84-85-90-91-95-100-102-114-133-140-141-146-149-158-162-169-
3- حکیم ؛ 11-17-24-26-56-92-104-111-130-158-165-170-
4- رحیم ؛ 16-23-25-29-64-83-96-100-106-110-113-128-152-
5- غفور ؛ 23-25-48-43-96-99-100-106-110-116-128-152-
6- صاحب مشیت ؛ 48-49-83-88-90-94-113-116-143-
7- تواب ؛ 16-26-27-64-
8- هادی ؛ 26-68-175-176-
9-خبیر ؛ 35-94-128-135-
10-عادل ؛ 40-77-124-146-
11- شاهد ؛ 33-79-166-
12- عَفُوّ ؛43-99-149-
13- عزیز ؛ 56-158-165-
14- سمیع ؛ 58-134-148-
15- وکیل ؛ 81-132-171-
16- صادق ؛ 87-95-122-
17- محیط؛ 108- 126-
18- بصیر ؛ 58-134-
19- حسیب ؛ 6-86-
20- ولی ؛ 45-119-
21- مراقب؛ 1
22- عظیم ؛1
23- حلیم ؛ 12
24- علی ؛ 34
25- کبیر ؛ 34
26- نصیر ؛ 45
27- واسع ؛ 130
28- غنی ؛ 131
29- حمید ؛ 131
30- حاکم ؛ 141
31- شاکر ؛ 147

2-1-2-
بررسی خط ارتباطی دوم: احکام

1- احکام شرعی
2- احکام اخلاقی

جدول 1- بخش 2-1-2-تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی« احکام»
شرعی
نکاحازدواج3-22-23-24-25-26-27-28-127-129-مهریه4-19-24-25-29-31-127-سرپرستی در نظام خانواده32-34-نشوز زنان34نشوز مردان128طلاق20-21-35-130-131-132-
حدود زناحدزنای محصنه15-حدزنای غیرمحصنه16-حدزنای کنیزان25
ارثتشریع قانون ارث7-33-زمان اجرای حکم ارث 11-12-ارث فرزندان11ارث پدر و مادر11ارث بردن زن و شوهر از یکدیگر12ارث برادران و خواهران12-176ارث برادران و خواهران مادری12ارث برادران و خواهران پدری یا پدری و مادری176کفالت ایتام2-5-6-9-نماز43-101-102-103-تیمم43کفاره قتل خطا92جهاد71-74-75-84-معاملات و مبادلات29شهادت و گواهی135نحوه رابطه با کافران89-90-91-107-109-144-حفظ جان مردم94احکام اخلاقی1-8-9-25-32-36-37-38-39-42-46-48-53-54-57-58-59-60-64-65-80-83-86-105-114-122-124-125-127-128-129-131-135-136-139-140-141-142-144-145-146-163-170-173-جدول 2- بخش 2-1-1-تقسیم بندی دسته های اصلی و فرعی خط ارتباطی «احکام»
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

1

11

21

31

41

51

61

71

81

91

101

111

121

131

141

151
161
171

1- احکام شرعی

2- احکام اخلاقی

نمودار بخش 2-1-1- نقاط تلاقی خطوط فرعی
2-1-2- بررسی خط ارتباطی دوم «احکام»
یکی از موضوعات مهم که در این سوره مطرح شده است، احکام می باشد. آیاتی که مربوط به این موضوع می باشند عبارتند از ؛ «1-2-4-5-6-7-8-9-11-12-15-16-19-20-21-22-23-24-25-26-27-28-29-32-33-34-35-36-37-38-39-42-43-46-48-53-54-58-57-59-60-64-65-71-75-80-83-84-86-89-90-91-92-101-102-103-105-107-109-114-122-124-125-127-128-129-131-135-136-139-140-141-142-144-145-146–163-170-173-176»، که خود به دو دسته قابل تقسیم است؛
1- احکام شرعی
2- احکام اخلاقی
لازم به ذکر است که در دسته بندی احکام به طور کلی بین احکام شرعی و احکام اخلاقی وحدت وجود دارد ولی ملاک ما در تقسیم بندی آیات این مجموعه این است که هر حکمی که هم اقتضای فطرت باشد و هم مطابق با نظر معصومین 7حکم اخلاقی و هر حکمی که بدون نظر معصومین7 قابل دریافت نباشد، حکم شرعی است.
2-1-2-1- احکام شرعی
احکام شرعی به دسته های زیر قابل تقسیم می باشد.
1- نکاح
2- حدود زنا
3- ارث
4- کفالت ایتام
5- نماز
6- طهارت(تیمم)
7- کفاره قتل خطا
8- جهاد
9- معاملات و مبادلات
10- شهادت و گواهی
11- نحوه رابطه با کافران
12- حفظ جان مردم
2-1-2-1-1- احکام نکاح
آیات(1-3-4-19-20-21-22-23-24-25-26-27-28-29-30-31-32-34-35-127-128-129-130-131-132) مرتبط با این موضوع می باشد.

2-1-2-1-1-1- ازدواج
تشکیل خانواده امری است که در اسلام به آن سفارش بسیار شده است. شرایط زیادی در تشکیل این کانون و دوام آن موثر است. در سوره مبارکه نساء نکات دقیق و ظریفی در این مورد آمده است که به بررسی آنها می پردازیم .

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید