امور عمومي، سياسي و اجتماعي) ارتباط معناداري دارد. نتايج رگرسيوني پژوهش حاضر حاکي از آن است که بين دو متغير عضويت در شبکهها و آگاهي اجتماعي به عنوان سرمايه اجتماعي داراي ارتباط معناداري نمي باشد ولي با ساير ابعاد معنادار است.
محمدي و همکاران(1389) در تحقيقي به “بررسي جامعه شناسي رابطه سرمايه اجتماعي و اعتياد اينترنتي در بين جوانان شهر همدان” پرداختند. جامعه آماري اين تحقيق جوانان شهر همدان بودهاند که با روش نمونهگيري گلوله برفي، تعداد 138 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدهاند. نتايج تحليل داده ها حاکي از آن است که ميزان اعتياد به اينترنت در ميان پسرها(05/41) و در ميان دخترها(41/36) است. همچنين يافته هاي پژوهش حاکي از عدم وجود رابطه معني دار بين اعتياد به اينترنت و سرمايه اجتماعي است. همچنين نتايج مويد آن است که بين متغيرهاي سن، رشته تحصيلي و اعتياد به اينترنت نيز رابطه معني داري مشاهده نشده است، اما بين اعتياد به اينترنت و جنسيت اين رابطه معني دار بوده است.
کفاشي(1388) در تحقيقي به” بررسي تاثير اينترنت بر ارزشهاي خانواده”پرداخت. نمونه مورد مطالعه 384 نفر از دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن هستند که با روش نمونه گيري طبقه بندي شده متناسب با حجم و در نهايت با استفاده از روش تصادفي ساده انتخاب شدهاند. نتايج اين پژوهش بر وجود يک رابطه آماري معکوس در بين متغيرهاي مستقل و متغير وابسته حکايت دارد. نتايج حاکي از آن است که ميانگين نمره ارزش هاي خانوادگي دانشجوياني كه به اينترنت دسترسي دارند به تفكيك طول دسترسي (روزانه وهفتگي وماهانه) تفاوت معني داري وجود دارد. به عبارت دقيق تر،حد اكثر تفاوت ميانگين ارزش هاي خانوادگي مربوط به افرادي است كه روزانه از اينترنت استفاده مي كنند و حداقل آن مربوط به افرادي است كه ماهانه از اينترنت استفاده مي كنند.همچنين محقق دريافت که ارزشهاي خانوادگي دانشجوياني که به اينترنت دسترسي دارند به تفکيک مکان استفاده اينترنت(دانشگاه يا کافي نت) تفاوت معني داري نشان مي دهد.
جواهري و بالاخاني(1385) در تحقيقي با عنوان” رسانه جمعي و اعتماد اجتماعي: بررسي تاثير رسانه هاي جمعي بر اعتماد اجتماعي” به بررسي تاثير رسانه هاي جمعي بر اعتماد اجتماعي تهراني پرداختند. تحقيق حاضر در چارچوب روش پيمايشي با نمونهاي 400 نفري از شهروندان تهراني انجام گرفته است. در اين راستا رابطه استفاده از سه نوع رسانه جمعي(تلويزيون داخلي، تلويزيون ماهوارهاي و روزنامه) با سه نوع اعتماد ميان فردي، عام و نهادي بررسي شد. نتايج اين تحقيق نشان داد که ميزان استفاده از رسانه هاي جمعي با اعتماد ميان فردي رابطه معني داري ندارد، اما با اعتماد عام و نهادي رابطه دارد، ديگر آن که نوع مالکيت و شيوه مديريت بر رسانه، با اعتماد اجتماعي ارتباط دارد. همچنين يافته هاي تحقيق حاکي از آن است که بين ميزان تماشاي برنامه هاي تلويزيون داخلي و برنامه هاي تلويزيون ماهوارهاي با اعتماد عام رابطه وجود ندارد.
جواهري و باقري(1386) در تحقيقي به بررسي”تاثير استفاده از اينترنت بر سرمايه اجتماعي و انساني(مطالعه موردي دانشجويان دانشگاه تهران)” پرداختند. فرضيات اصلي تحقيق عبارتند از: 1- استفاده از اينترنت با ميزان سرمايه اجتماعي افراد رابطه مثبت دارد. 2- استفاده از اينترنت با ميزان سرمايه انساني افراد رابطه مثبت دارد. جامعه اماري تحقيق حاضر شامل 400 نفر از دانشجويان دانشگاه تهران در سه مقطع کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکترا مي باشد. نتايج به دست آمده از تحقيق حاضر، فرضيات تحقيق را تاييد مي کند و نشان مي دهد که الگوي استفاده از اينترنت با ميزان سرمايه اجتماعي و سرمايه انساني افراد رابطهاي مستقيم و معنادار دارد.

2-4-2- پژوهش هاي انجام شده در خارج از کشور
هوميرو و همکارانش38(2012) در تحقيقي با عنوان” رسانه هاي جمعي استفاده مي شوند براي اخبار، سرمايه اجتماعي فردي، تعهدات مدني و مشارکت سياسي” به بررسي اينکه چگونه رسانه هاي ديجيتال براي مقاصد اطلاعاتي استفاده مي شوند و بطور مشابه به رشد فرايندهاي دموکراتيک و ايجاد سرمايه اجتماعي کمک مي کنند، پرداختند. نمونه آماري اين تحقيق شامل 475 نفر که بر اساس دو متغير جنس(2/50 درصد مردان و 8/49 درصد زنان) و سن( 30 درصد گروه سني 18-34ساله؛ 39 درصد گروه سني 35-54 ساله، 31 درصد سني 55 ساله و بيشتر) انتخاب شدند، مي باشد. نتايج اين تحقيق نشان دادکه پس از کنترل متغيرهاي جمعيت شناختي، رسانه هاي ديجيتالي مي توانند پيش بيني کننده قوي و مثبت از سرمايه اجتماعي افراد و رفتارهاي مشارکتي سياسي و مدني آنان باشند. همچنين از رسانه هاي جمعي بيشتر براي بدست آوردن اخبار و سرمايه اجتماعي فردي و مشارکتهاي مدني و سياسي استفاده مي شود.
بارنچستر و همکاران39(2011) در تحقيقي با عنوان”گشت و گذار به تنهايي؟ اينترنت و سرمايه اجتماعي: شواهدي از يک اشتباه پيش بيني نشده تکنولوژيي” به بررسي اينکه چگونه اينترنت بر ابعاد مختلف سرمايه اجتماعي تاثير مي گذارد، پرداختند. نمونه آماري اين تحقيق شامل 2800 نفر از شهروندان المان شرقي بودکه همگي به تلفن همراه دسترسي داشتند. نتايج اين پژوهش نشان داد که هيچ شاهدي دال بر اين وجود ندارد که سرمايه اجتماعي از طريق استفاده از اينترنت کاهش مي يابد. بعلاوه نتايج نشان داد که اينترنت در برخي از اقدامات از جمله فعاليتهاي اجتماعي کودکان، حتي اثرات مثبت قابل توجهي دارد.
اولکن40(2009) در تحقيقي با عنوان”آيا تلويزيون و راديو ، سرمايه اجتماعي را نابود مي کنند؟ شواهدي از روستاهاي اندونزي” به بررسي تاثير راديو و تلويزيون بر ميزان سرمايه اجتماعي پرداخت. وي در اين راستا از دادههاي جمع آوري شده توسط سازمان مرکزي آمار اندونزي(BPS) در دوره زماني 1990 تا 2003 استفاده کرده است که اين داده ها از 17849 نفر در سال 1991 و 155832 نفر در سال 2003 بدست آمده است. نتايج اين پژوهش نشان داد که افزايش سيگنالهاي دريافتي که منجر مي شد پاسخگويان زمان بيشتري به تماشاي تلويزيون و گوش دادن به راديو سپري کنند، با کاهش مشارکت در سازمانهاي اجتماعي و کاهش اعتماد همراه است.
چريستوفر41(2008) در تحقيقي با عنوان “تبيين رابطه بين استفاده از اينترنت و اعتماد بين فردي: با در نظر گرفتن انگيزه عضويت و بار اطلاعاتي” به بررسي رابطه بين سرمايه اجتماعي و اينترنت پرداخت. وي در اين راستا با استفاده از تحليل ثانويه داده هاي پروژه زندگي آمريکايي که در سال 2006 جمع آوري شده بودند، 4001 نفر از شهروندان 18 سال به بالا امريکايي را مورد بررسي قرار داد. نتايج اين تحقيق نشان داد که تاثير اينترنت بر اعتماد بين فردي به واسطه تاثير استفاده از اينترنت و دريافت اطلاعات زياد بود. همچنين يافته ها نشان مي دهد که دريافت اطلاعات تاثير معکوسي بر اعتماد بين فردي دارد.
چريستوفر و استرم42(2006) در تحقيقي با عنوان “سرمايه اجتماعي سياه پوستان و سفيدپوستان: اثرات متفاوت رسانه هاي جمعي در ايالات متحده” به بررسي اينکه آيا ارتباط بين استفاده از رسانههاي جمعي و سرمايه اجتماعي با توجه به قوميت متفاوت است يا خير؟، پرداختند. محققين با استفاده از مصاحبه تلفني به نظر سنجي از بزرگسالان 18 سال به بالاي در مناطق شهري پرداختند. نتايج اين تحقيق نشان داد که رابطه بين استفاده از رسانه هاي جمعي و سرمايه اجتماعي بين سياه پوستان و سفيد پوستان داراي تفاوت معني داري مي باشد. رابطه بين ميزان تماشاي تلويزيون و سرمايه اجتماعي در بين سياه پوستان نسبت به سفيد پوستان منفيتر است. همچنين نتايج نشان داد که رابطه بين استفاده از اخبار و سرمايه اجتماعي براي سياه پوستان نسبت به سفيد پوستان کمتر مثبت است.
فرلندر43(2003) در پايان نامه دکتراي خود با عنوان”اينترنت، سرمايه اجتماع و اجتماعات محلي” به بررسي اينکه آيا استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات(اينترنت) مي تواند به ايجاد سرمايه اجتماعي و اجتماعات محلي در يک محيط شهري منجر شود؟ چگونه شبکه هاي اجتماعي، حمايت اجتماعي و اعتماد با توسعه سريع اينترنت تحت تاثير قرار مي گيرد؟. وي در اين راستا با استفاده از روش مطالعه موردي به مطالعه يک منطقه نسبتا محروم از استکهلم پرداخت و به منظور بررسي تاثير از يک شبکه محلي و يک کافه اينترنتي استفاده کرد. نتايج نشان داد که هر دو پروژه(شبکه محلي و کافه اينترنتي) تا حد زيادي باعث افزايش ارتباطات اجتماعي و حس تعلق اجتماعي شد. يافته ها نشان مي دهد که شبکه محلي دو سال پس از افتتاح آن رها شد و به جاي آن يک کافه اينترنتي تاسيس شد. بازديدکنندگان کافه اينترنتي که شامل نمايندگان گروه هاي محروم مي شدند، مهارتهاي کامپيوتري مفيدي را بدست آوردند. قهوه خانه ها، ناهارخوري ها با ارائه دسترسي عمومي به کامپيوتر و حمايت رسمي و آموزش باعث ميشود که افراد، خود را بيشتر در جامعه احساس کنند و با ابراز بي اعتمادي اجتماعي کمتر و تنش کمتر در بين گروههاي مختلف درک و احساس بسيار قوي از هويت محلي شکل گرفت.

2-4-3- جمعبندي تحقيقات انجام شده
بررسي کارهاي انجام شده نشان دهنده ي اين نکته است که تحقيقات انجام شده در پي بررسي تاثير رسانه هاي جمعي بر سرمايه اجتماعي ميباشند. در اغلب اين پژوهشها براي بررسي مسئله پژوهش از روش پيمايش و در مواردي هم از روش مطالعه موردي استفاده شده است. نتايج بدست آمده از اين پژوهشهاي را مي توان به دو دسته تقسيم کرد: دسته اول شامل پژوهشهاي مي شود که تاکيد دارند رسانه ها(تلويزيون، روزنامه و اينترنت) تاثير مثبت بر سرمايه اجتماعي افراد دارد(بارنچستر و همکاران، 2011؛ هوميرو و همکارانش، 2012؛ جواهري و باقري، 1386؛ حسين پور و معتمدنژاد، 1390). اين در حاليست که دسته دوم اين پژوهشها گزارش کردند که رسانه هاي مذکور موجب کاهش سرمايه اجتماعي افراد مي شود و بنابراين تاثير منفي بر سرمايه اجتماعي دارند(اولکن، 2009). با وجود اين، در هيچ يک از اين پژوهش هاي تاثير رسانه ها(تلويزيون داخلي و ماهواره) بر سرمايه اجتماعي خانوادههاي شهر بندرعباس مورد بررسي قرار نگرفته است. لذا در اين پژوهش ما برآنيم تا رابطه بين رسانه هاي جمعي و سرمايه اجتماعي خانواده هاي شهر بندرعباس را بررسي کنيم.

فصل سوم

روش اجراي تحقيق

3-1- مقدمه
روششناسي به طور جدي متاثر از ديدگاههاي معرفت شناسانه، مباني نظري و ساختارهاي شناختي حاکم بر تحقيق مي باشد(خوشفر،1387: 108). گر چه عملا روش شناسي که موضوعي گسترده و مبتني بر مباني نظري و منطقي مي باشد(ساروخاني، 1380: 447) به زير مجموعه خود، يعني روش انجام تحقيق که غالبا مشتمل بر ابزارها و روشهايي است که جهت جمع آوري و تحليل اطلاعات به کار گرفته مي وشد، تقليل پيدا کرده است(شمشيري، 1386 به نقل از خوشفر، 1387: 108). از لحاظ رويکرد روش شناختي، ماهيت تحقيق حاضر به گونه اي است که به خاطر متکي بودن به دادههاي جمع آوري شده از طريق پيمايش و استفاده از روشهاي تحليل کمي، لاجرم از روشهاي غالب در سنت اثبات گرايي بهره خواهد برد.

3-2- روش سنجش
براي سنجش پديدههاي اجتماعي، روشهاي گوناگوني وجود دارد. در ابتدا نظريههاي، چارچوب کلي براي نگرش به موضوع در اختيار محقق مي گذارند که با استفاده از آن، محقق مي تواند مسئله مورد بررسي را به خوبي مورد مطالعه و تجزيه و تحليل قرار داده و سپس متغيرهايي را براي سنجش انتخاب نموده و چگونگي ارتباط متغير را در رابطه با همديگر بدست آورد. براي سنجش معرفها در تحقيقات اجتماعي روشهاي متفاوتي وجود دارند از قبيل آزمايش، مشاهده، پيمايش، تحليل محتوا، تحليل ثانويه، فراتحليل، تحليل

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید