تحلیل SWOT چیست؟ چه زمانی و چگونه از آن استفاده کنیم؟

با چشمون باز اگه بخوایم قدم ورداریم، حتما باید نگاهی بندازیم اول به خودمون و وضعیتی که در اون هستیم (ضعف ها و قدرت هامون) و بعد فرصت ها و تهدیداتی رو که رو به رومونه، بررسی کنیم و این یعنی :

  • Strengths: نقاط قوت
  • Weaknesses: نقاط ضعف
  • Opportunities: فرصت ها
  • Threats: تهدید ها

این روش واسه اولین بار به وسیله این افراد مطرح شد:

  • Kenneth Andrews
  • Roland Christensen
  • Learned
  • William D. Book

تحلیل SWOT قبل از ورود به هر بازار و کلا هر وقتی که می خواهیم بازخورد فعالیت های بازاریابی و مون رو افزایش بدیم بسیار لازم ست.

در این روش، همه ی اِلِمون های داخلی و خارجی شرکت بررسی می شه و با کشف نقاط ضعف، قوت، فرصت ها و تهدیدها، شرکت شما آمادگی بیشتری در برابر پیش آمدهای آینده بازار داره.

چه وقتی از SWOT استفاده کنیم؟

موارد اصلی کاربرد تحلیل SWOT این ۳ مورد می باشن:

  • در اول طراحی کمپین های بازاریابی
  • اتخاذ سیاست های کاری متفاوت در کار و کاسبی تون
  • کشف موقعیت های مناسب واسه اعمال تغییرات در شرکت

۲ نکته در تحلیل SWOT

۱) آندرو چارژ، مدیر عامل شرکت Money Crashers در این باره می گوید:

اشتباه بیشتر مدیران اینه که روند اینجور تحلیلی رو ندیده می گیرند و به یه حساب سرانگشتی و ذهنی راضی می شن. اما هر کار و کاسبی ای نیازمند دقیق ترین نوع تحلیل SWOT می باشه.

۲) «شاون والش» مدیر و مالک شرکت Paradigm Computer Consulting باور داره که تحلیل SWOT باید به صورت تیمی انجام بشه:

بهتره که علاوه بر رئیس شرکت و مدیران بازاریابی، دیگه کارمندان شرکت هم درگیر پروسه تحلیل SWOT باشن و اون ها هم در شناسایی فرصت ها، تهدیدها و نقاط قوت و ضعف شرکت، سهمی داشته باشن. انگار تحلیل SWOT کار و کاسبی تون رو به صورت تیمی بکنین.

المان های بررسی SWOT

معمولا واسه تحلیل SWOT، جدولی ۴ ستونه و ۴ ردیفه درست می کنیم؛ بعد نقاط ضعف و قدرت، و فرصتا و تهدیدها رو در برابر هم (جهت مقایسه) قرار می بدیم.

تهدیدها فرصت ها
نقاط ضعف نقاط قوت

معمولا تهدیدهای خارجی و نقاط ضعف داخلی شرکت رو رو به روی هم قرار نمی بدیم؛ هرچند ممکنه بعضی وقتا نیاز باشه تا اون ها رو کنار هم داشته باشیم تا مثلا بتونیم از تموم خطرات جدی شرکت، یه جا خبردار شیم و بتونیم واسه اون راه حل فکر کنیم (این موضوع در مورد نقاط قوت و فرصت های شرکت هم صادقه).

راه حل

وقتی که از همه ی ریسکای کار و کاسبی تون باخبر شدید، می تونید تصمیم بگیرین که :

  • نقاط ضعف داخلی کسب و کارم رو برطرف کنم؟
  • یا فعلا قید اون بخش از بازار رو که تهدیداتی برام داره بزنم و بذارم واسه وقتی دیگه که آمادگی مقابله با اون رو دارم.

عوامل داخلی

دو حرف اول (S و W) که نشون دهنده نقاط قوت و ضعف هستن، هر دو از عوامل داخلی مربوط به کار و کاسبی تون می باشن. عواملی داخلی مانند موارد زیر که شما باید ببینین که در هر کدوم از اون ها چه نقاط ضعف و قوتی دارین:

  • مسائل مالی: مانند بودجه، منبع درآمد، بدهی و…
  • ارتباطات بازاریابی: ویزیتورهای باتجربه، سیستم پخش کالای قوی، خوش نامی و…
  • منابع فیزیکی: مانند موقعیت مکانی شرکت تون (همون نشانی دفتر!)، امکانات و لوازم شرکت تون و…
  • منابع انسانی: کارکنان تون، طرفداران برندتون (و البته متنفران از برندتون!) و…
  • مسائل حقوقی: ثبت اختراع، حق مالکیت الهی (که در ایران کاربردی نداره!)، ثبت برند و بقیه مسائل حقوقی
  • و…

ممکنه نقاط قوت یا ضعفی خارج از دسته بندی فوق داشته باشین. این دسته بندی فقط یه نوع راهنما واسه بهتر پیدا کردن نقاط قوت و ضعف تونه.

عوامل خارجی

این عوامل، یا به صورت مستقیم یا به صورت غیر مستقیم بر کار و کاسبی شما تاثیر می ذاره. حالا ممکنه از دل اون فرصت هایی بیرون بیاد، یا از بخت بد، تهدیدهایی رو به کار و کاسبی تون تحمیل کنه:

  • وضعیت بازار: مانند اجناس جدید، تکنولوژی جدید یا مثلا تغییر نیازای مشتری
  • وضعیت اقتصادی: وضع اقتصادی شهر، کشورتون یا جهان
  • اقتصادی

  • بودجه رسانی: مثلا وام های جور واجور یا تخفیف های مالیاتی و…
  • ارتباطات: فرصت ها و تهدیداتی که در ارتباطات تون (مثلا با تامین کنندگان، سهام داران، شرکای تجاری و…) پیش میاد.
  • وضعیت سیاسی: قوانین جدید مجلس، قوانین پشتیبانی از حقوق حیوانات، طرح های ریاضت اقتصادی، طرح های پشتیبانی از تولید داخلی و…
  • اقتصاد

  • تقویم: ماه رمضان، زمستون سرد، عید نوروز، گرمای تابستون، ایام امتحانات و…

ماتریس SWOT

وقتی که نقاط قوت و ضعف، و فرصت ها و تهدیدها رو شناسایی کردین می تونید از ماتریس SWOT واسه طراحی یه روش هدف دار مناسب واسه فعالیت هاتون کمک بگیرین. در این روش، می تونید به ۴ صورت جور واجور روش هدف دار بچینید:

  • روش هدف دار های SO: از نقاط قوت تون واسه بهره ورداری از فرصت هاتون استفاده کنین.
  • روش هدف دار های WO: به کار گیری فرصت هایی که می تونه در جهت رفع نقاط ضعف تون به کار روند.
  • روش هدف دار های WT: یه نوع روش هدف دار دفاعی ست؛ وقتی که به خاطر ضعف هامون ممکنه از تهدیدها آسیب زیادی ببینیم.
  • روش هدف دار های ST: در این روش هدف دار، با به کار گیری نقاط قوت تون، تهدیدات تون رو خنثی می کنین.